Time Speed Distance Questions for RRB NTPC

সময়, গতি আৰু দূৰত্ব • Mathematics • RRB NTPC

Back to Mathematics

80 Questions with Answers

Q1. A car travels 180 km in 3 hours. Its speed is:
এখন গাড়ীয়ে ৩ ঘণ্টাত ১৮০ কি.মি. যায়। ইয়াৰ গতি:
(A) 50 km/h ৫০ km/h
(B) 70 km/h ৭০ km/h
(C) 60 km/h ৬০ km/h
(D) 65 km/h ৬৫ km/h
Answer: C) 60 km/h
C) ৬০ km/h
Explanation: Speed = distance ÷ time = 180 ÷ 3 = 60 km/h.
গতি = দূৰত্ব ÷ সময় = ১৮০ ÷ ৩ = ৬০ কি.মি./ঘ.।
Q2. A bus travels 250 km in 5 hours. Its speed is:
এখন বাছে ৫ ঘণ্টাত ২৫০ কি.মি. যায়। ইয়াৰ গতি:
(A) 45 km/h ৪৫ km/h
(B) 55 km/h ৫৫ km/h
(C) 60 km/h ৬০ km/h
(D) 50 km/h ৫০ km/h
Answer: D) 50 km/h
D) ৫০ km/h
Explanation: Speed = 250 ÷ 5 = 50 km/h.
গতি = ২৫০ ÷ ৫ = ৫০ কি.মি./ঘ.।
Q3. A train covers 350 km in 5 hours. Its speed is:
এখন ৰে'লগাড়ীয়ে ৫ ঘণ্টাত ৩৫০ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ গতি:
(A) 60 km/h ৬০ km/h
(B) 75 km/h ৭৫ km/h
(C) 70 km/h ৭০ km/h
(D) 80 km/h ৮০ km/h
Answer: C) 70 km/h
C) ৭০ km/h
Explanation: Speed = 350 ÷ 5 = 70 km/h.
গতি = ৩৫০ ÷ ৫ = ৭০ কি.মি./ঘ.।
Q4. A car covers 450 km in 6 hours. Its speed is:
এখন গাড়ীয়ে ৬ ঘণ্টাত ৪৫০ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ গতি:
(A) 70 km/h ৭০ km/h
(B) 80 km/h ৮০ km/h
(C) 65 km/h ৬৫ km/h
(D) 75 km/h ৭৫ km/h
Answer: D) 75 km/h
D) ৭৫ km/h
Explanation: Speed = 450 ÷ 6 = 75 km/h.
গতি = ৪৫০ ÷ ৬ = ৭৫ কি.মি./ঘ.।
Q5. A cyclist covers 90 km in 1 hour 30 minutes. His speed is:
এজন চাইকেল আৰোহীয়ে ১ ঘণ্টা ৩০ মিনিটত ৯০ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে। তেওঁৰ গতি:
(A) 45 km/h ৪৫ km/h
(B) 50 km/h ৫০ km/h
(C) 60 km/h ৬০ km/h
(D) 55 km/h ৫৫ km/h
Answer: C) 60 km/h
C) ৬০ km/h
Explanation: Time = 1.5 hours, so speed = 90 ÷ 1.5 = 60 km/h.
সময় = ১.৫ ঘণ্টা, গতিকে গতি = ৯০ ÷ ১.৫ = ৬০ কি.মি./ঘ.।
Q6. A man covers 84 km in 2 hours 20 minutes. His speed is:
এজন মানুহে ২ ঘণ্টা ২০ মিনিটত ৮৪ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে। তেওঁৰ গতি:
(A) 36 km/h ৩৬ km/h
(B) 42 km/h ৪২ km/h
(C) 30 km/h ৩০ km/h
(D) 40 km/h ৪০ km/h
Answer: A) 36 km/h
A) ৩৬ km/h
Explanation: Time = 7/3 hours, so speed = 84 ÷ (7/3) = 36 km/h.
সময় = ৭/৩ ঘণ্টা, গতিকে গতি = ৮৪ ÷ (৭/৩) = ৩৬ কি.মি./ঘ.।
Q7. A car runs at 60 km/h for 2 hours 30 minutes. The distance covered is:
এখন গাড়ী ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত ২ ঘণ্টা ৩০ মিনিট চলিল। অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 140 km ১৪০ km
(B) 150 km ১৫০ km
(C) 160 km ১৬০ km
(D) 130 km ১৩০ km
Answer: B) 150 km
B) ১৫০ km
Explanation: Distance = 60 × 2.5 = 150 km.
দূৰত্ব = ৬০ × ২.৫ = ১৫০ কি.মি.।
Q8. A bus runs at 45 km/h for 4 hours. The distance covered is:
এখন বাছ ৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত ৪ ঘণ্টা চলিল। অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 170 km ১৭০ km
(B) 190 km ১৯০ km
(C) 180 km ১৮০ km
(D) 175 km ১৭৫ km
Answer: C) 180 km
C) ১৮০ km
Explanation: Distance = 45 × 4 = 180 km.
দূৰত্ব = ৪৫ × ৪ = ১৮০ কি.মি.।
Q9. A car travels at 72 km/h for 50 minutes. The distance covered is:
এখন গাড়ী ৭২ কি.মি./ঘ. গতিত ৫০ মিনিট যায়। অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 60 km ৬০ km
(B) 66 km ৬৬ km
(C) 54 km ৫৪ km
(D) 64 km ৬৪ km
Answer: A) 60 km
A) ৬০ km
Explanation: Time = 5/6 hour, so distance = 72 × 5/6 = 60 km.
সময় = ৫/৬ ঘণ্টা, গতিকে দূৰত্ব = ৭২ × ৫/৬ = ৬০ কি.মি.।
Q10. The time taken to cover 200 km at 50 km/h is:
৫০ কি.মি./ঘ. গতিত ২০০ কি.মি. অতিক্ৰম কৰিবলৈ লোৱা সময়:
(A) 5 hours ৫ hours
(B) 4 hours ৪ hours
(C) 3 hours ৩ hours
(D) 4.5 hours ৪.৫ hours
Answer: B) 4 hours
B) ৪ hours
Explanation: Time = 200 ÷ 50 = 4 hours.
সময় = ২০০ ÷ ৫০ = ৪ ঘণ্টা।
Q11. The time taken to cover 315 km at 45 km/h is:
৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত ৩১৫ কি.মি. অতিক্ৰম কৰিবলৈ লোৱা সময়:
(A) 6 hours ৬ hours
(B) 8 hours ৮ hours
(C) 7 hours ৭ hours
(D) 6.5 hours ৬.৫ hours
Answer: C) 7 hours
C) ৭ hours
Explanation: Time = 315 ÷ 45 = 7 hours.
সময় = ৩১৫ ÷ ৪৫ = ৭ ঘণ্টা।
Q12. The time taken to cover 84 km at 56 km/h is:
৫৬ কি.মি./ঘ. গতিত ৮৪ কি.মি. অতিক্ৰম কৰিবলৈ লোৱা সময়:
(A) 1 1/2 hours ১ ১/২ hours
(B) 1 1/4 hours ১ ১/৪ hours
(C) 1 3/4 hours ১ ৩/৪ hours
(D) 2 hours ২ hours
Answer: A) 1 1/2 hours
A) ১ ১/২ hours
Explanation: Time = 84 ÷ 56 = 1.5 = 1 1/2 hours.
সময় = ৮৪ ÷ ৫৬ = ১.৫ = ১ ১/২ ঘণ্টা।
Q13. 54 km/h expressed in metres per second is:
৫৪ কি.মি./ঘ. মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডত প্ৰকাশ কৰিলে:
(A) 18 m/s ১৮ m/s
(B) 15 m/s ১৫ m/s
(C) 12 m/s ১২ m/s
(D) 20 m/s ২০ m/s
Answer: B) 15 m/s
B) ১৫ m/s
Explanation: 54 km/h = 54 × 5/18 = 15 m/s.
৫৪ কি.মি./ঘ. = ৫৪ × ৫/১৮ = ১৫ মি./ছে.।
Q14. 90 km/h expressed in metres per second is:
৯০ কি.মি./ঘ. মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডত প্ৰকাশ কৰিলে:
(A) 25 m/s ২৫ m/s
(B) 20 m/s ২০ m/s
(C) 30 m/s ৩০ m/s
(D) 15 m/s ১৫ m/s
Answer: A) 25 m/s
A) ২৫ m/s
Explanation: 90 km/h = 90 × 5/18 = 25 m/s.
৯০ কি.মি./ঘ. = ৯০ × ৫/১৮ = ২৫ মি./ছে.।
Q15. 72 km/h expressed in metres per second is:
৭২ কি.মি./ঘ. মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডত প্ৰকাশ কৰিলে:
(A) 25 m/s ২৫ m/s
(B) 18 m/s ১৮ m/s
(C) 22 m/s ২২ m/s
(D) 20 m/s ২০ m/s
Answer: D) 20 m/s
D) ২০ m/s
Explanation: 72 km/h = 72 × 5/18 = 20 m/s.
৭২ কি.মি./ঘ. = ৭২ × ৫/১৮ = ২০ মি./ছে.।
Q16. 25 m/s expressed in kilometres per hour is:
২৫ মি./ছে. কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টাত প্ৰকাশ কৰিলে:
(A) 80 km/h ৮০ km/h
(B) 90 km/h ৯০ km/h
(C) 100 km/h ১০০ km/h
(D) 85 km/h ৮৫ km/h
Answer: B) 90 km/h
B) ৯০ km/h
Explanation: 25 m/s = 25 × 18/5 = 90 km/h.
২৫ মি./ছে. = ২৫ × ১৮/৫ = ৯০ কি.মি./ঘ.।
Q17. 15 m/s expressed in kilometres per hour is:
১৫ মি./ছে. কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টাত প্ৰকাশ কৰিলে:
(A) 54 km/h ৫৪ km/h
(B) 50 km/h ৫০ km/h
(C) 60 km/h ৬০ km/h
(D) 48 km/h ৪৮ km/h
Answer: A) 54 km/h
A) ৫৪ km/h
Explanation: 15 m/s = 15 × 18/5 = 54 km/h.
১৫ মি./ছে. = ১৫ × ১৮/৫ = ৫৪ কি.মি./ঘ.।
Q18. A man covers half of a journey at 60 km/h and the other half at 40 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে এটা যাত্ৰাৰ আধা ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী আধা ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 50 km/h ৫০ km/h
(B) 45 km/h ৪৫ km/h
(C) 52 km/h ৫২ km/h
(D) 48 km/h ৪৮ km/h
Answer: D) 48 km/h
D) ৪৮ km/h
Explanation: Average speed = 2 × 60 × 40 ÷ (60 + 40) = 4800 ÷ 100 = 48 km/h.
গড় গতি = ২ × ৬০ × ৪০ ÷ (৬০ + ৪০) = ৪৮০০ ÷ ১০০ = ৪৮ কি.মি./ঘ.।
Q19. A man covers half of a journey at 30 km/h and the other half at 70 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে এটা যাত্ৰাৰ আধা ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী আধা ৭০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 45 km/h ৪৫ km/h
(B) 40 km/h ৪০ km/h
(C) 42 km/h ৪২ km/h
(D) 50 km/h ৫০ km/h
Answer: C) 42 km/h
C) ৪২ km/h
Explanation: Average speed = 2 × 30 × 70 ÷ (30 + 70) = 4200 ÷ 100 = 42 km/h.
গড় গতি = ২ × ৩০ × ৭০ ÷ (৩০ + ৭০) = ৪২০০ ÷ ১০০ = ৪২ কি.মি./ঘ.।
Q20. A man covers half of a journey at 20 km/h and the other half at 30 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে এটা যাত্ৰাৰ আধা ২০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী আধা ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 25 km/h ২৫ km/h
(B) 22 km/h ২২ km/h
(C) 24 km/h ২৪ km/h
(D) 26 km/h ২৬ km/h
Answer: C) 24 km/h
C) ২৪ km/h
Explanation: Average speed = 2 × 20 × 30 ÷ (20 + 30) = 1200 ÷ 50 = 24 km/h.
গড় গতি = ২ × ২০ × ৩০ ÷ (২০ + ৩০) = ১২০০ ÷ ৫০ = ২৪ কি.মি./ঘ.।
Q21. A man covers half of a journey at 10 km/h and the other half at 40 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে এটা যাত্ৰাৰ আধা ১০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী আধা ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 18 km/h ১৮ km/h
(B) 15 km/h ১৫ km/h
(C) 16 km/h ১৬ km/h
(D) 20 km/h ২০ km/h
Answer: C) 16 km/h
C) ১৬ km/h
Explanation: Average speed = 2 × 10 × 40 ÷ (10 + 40) = 800 ÷ 50 = 16 km/h.
গড় গতি = ২ × ১০ × ৪০ ÷ (১০ + ৪০) = ৮০০ ÷ ৫০ = ১৬ কি.মি./ঘ.।
Q22. A man travels for equal times at 40 km/h and 60 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে সমান সময় ৪০ কি.মি./ঘ. আৰু ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত ভ্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 48 km/h ৪৮ km/h
(B) 50 km/h ৫০ km/h
(C) 52 km/h ৫২ km/h
(D) 45 km/h ৪৫ km/h
Answer: B) 50 km/h
B) ৫০ km/h
Explanation: For equal times the average is the arithmetic mean = (40 + 60) ÷ 2 = 50 km/h.
সমান সময়ত গড় হৈছে পাটিগণিতীয় মাধ্য = (৪০ + ৬০) ÷ ২ = ৫০ কি.মি./ঘ.।
Q23. A man covers three equal distances at 20, 30 and 60 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে তিনিটা সমান দূৰত্ব ক্ৰমে ২০, ৩০ আৰু ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 33 km/h ৩৩ km/h
(B) 36 km/h ৩৬ km/h
(C) 40 km/h ৪০ km/h
(D) 30 km/h ৩০ km/h
Answer: D) 30 km/h
D) ৩০ km/h
Explanation: Average speed = 3 ÷ (1/20 + 1/30 + 1/60) = 3 ÷ (6/60) = 3 ÷ 0.1 = 30 km/h.
গড় গতি = ৩ ÷ (১/২০ + ১/৩০ + ১/৬০) = ৩ ÷ (৬/৬০) = ৩ ÷ ০.১ = ৩০ কি.মি./ঘ.।
Q24. A man covers three equal distances at 10, 20 and 30 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে তিনিটা সমান দূৰত্ব ক্ৰমে ১০, ২০ আৰু ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 16 4/11 km/h ১৬ ৪/১১ km/h
(B) 18 km/h ১৮ km/h
(C) 15 km/h ১৫ km/h
(D) 20 km/h ২০ km/h
Answer: A) 16 4/11 km/h
A) ১৬ ৪/১১ km/h
Explanation: Average speed = 3 ÷ (1/10 + 1/20 + 1/30) = 3 ÷ (11/60) = 180/11 = 16 4/11 km/h.
গড় গতি = ৩ ÷ (১/১০ + ১/২০ + ১/৩০) = ৩ ÷ (১১/৬০) = ১৮০/১১ = ১৬ ৪/১১ কি.মি./ঘ.।
Q25. A man goes to a place at 30 km/h and returns at 60 km/h. His average speed for the whole journey is:
এজন মানুহে এখন ঠাইলৈ ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত যায় আৰু ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত উভতি আহে। গোটেই যাত্ৰাৰ গড় গতি:
(A) 40 km/h ৪০ km/h
(B) 45 km/h ৪৫ km/h
(C) 48 km/h ৪৮ km/h
(D) 50 km/h ৫০ km/h
Answer: A) 40 km/h
A) ৪০ km/h
Explanation: Average speed = 2 × 30 × 60 ÷ (30 + 60) = 3600 ÷ 90 = 40 km/h.
গড় গতি = ২ × ৩০ × ৬০ ÷ (৩০ + ৬০) = ৩৬০০ ÷ ৯০ = ৪০ কি.মি./ঘ.।
Q26. A man goes to a place at 45 km/h and returns at 55 km/h. His average speed for the whole journey is:
এজন মানুহে এখন ঠাইলৈ ৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত যায় আৰু ৫৫ কি.মি./ঘ. গতিত উভতি আহে। গোটেই যাত্ৰাৰ গড় গতি:
(A) 49.5 km/h ৪৯.৫ km/h
(B) 50 km/h ৫০ km/h
(C) 48 km/h ৪৮ km/h
(D) 52 km/h ৫২ km/h
Answer: A) 49.5 km/h
A) ৪৯.৫ km/h
Explanation: Average speed = 2 × 45 × 55 ÷ (45 + 55) = 4950 ÷ 100 = 49.5 km/h.
গড় গতি = ২ × ৪৫ × ৫৫ ÷ (৪৫ + ৫৫) = ৪৯৫০ ÷ ১০০ = ৪৯.৫ কি.মি./ঘ.।
Q27. Two cars start from the same point in opposite directions at 60 km/h and 40 km/h. The distance between them after 3 hours is:
দুখন গাড়ী একে স্থানৰ পৰা বিপৰীত দিশত ৬০ কি.মি./ঘ. আৰু ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰম্ভ কৰে। ৩ ঘণ্টাৰ পিছত সিহঁতৰ মাজৰ দূৰত্ব:
(A) 300 km ৩০০ km
(B) 280 km ২৮০ km
(C) 320 km ৩২০ km
(D) 250 km ২৫০ km
Answer: A) 300 km
A) ৩০০ km
Explanation: They separate at 60 + 40 = 100 km/h, so the distance is 100 × 3 = 300 km.
তেওঁলোক ৬০ + ৪০ = ১০০ কি.মি./ঘ. হাৰত আঁতৰে, গতিকে দূৰত্ব = ১০০ × ৩ = ৩০০ কি.মি.।
Q28. Two cars travel in the same direction at 60 km/h and 45 km/h. Their relative speed is:
দুখন গাড়ী একেই দিশত ৬০ কি.মি./ঘ. আৰু ৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত চলে। সিহঁতৰ আপেক্ষিক গতি:
(A) 15 km/h ১৫ km/h
(B) 105 km/h ১০৫ km/h
(C) 20 km/h ২০ km/h
(D) 25 km/h ২৫ km/h
Answer: A) 15 km/h
A) ১৫ km/h
Explanation: For the same direction the relative speed is the difference, 60 − 45 = 15 km/h.
একে দিশত আপেক্ষিক গতি পাৰ্থক্য, ৬০ − ৪৫ = ১৫ কি.মি./ঘ.।
Q29. Two persons walk towards each other at 20 km/h and 30 km/h. Their relative speed is:
দুজন মানুহ ২০ কি.মি./ঘ. আৰু ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত ইজনে সিজনৰ ফালে খোজ কাঢ়ে। সিহঁতৰ আপেক্ষিক গতি:
(A) 10 km/h ১০ km/h
(B) 60 km/h ৬০ km/h
(C) 45 km/h ৪৫ km/h
(D) 50 km/h ৫০ km/h
Answer: D) 50 km/h
D) ৫০ km/h
Explanation: For opposite directions the relative speed is the sum, 20 + 30 = 50 km/h.
বিপৰীত দিশত আপেক্ষিক গতি যোগফল, ২০ + ৩০ = ৫০ কি.মি./ঘ.।
Q30. Two cars travel in the same direction at 80 km/h and 65 km/h. Their relative speed is:
দুখন গাড়ী একেই দিশত ৮০ কি.মি./ঘ. আৰু ৬৫ কি.মি./ঘ. গতিত চলে। সিহঁতৰ আপেক্ষিক গতি:
(A) 145 km/h ১৪৫ km/h
(B) 15 km/h ১৫ km/h
(C) 10 km/h ১০ km/h
(D) 20 km/h ২০ km/h
Answer: B) 15 km/h
B) ১৫ km/h
Explanation: Same direction gives the difference, 80 − 65 = 15 km/h.
একে দিশত পাৰ্থক্য, ৮০ − ৬৫ = ১৫ কি.মি./ঘ.।
Q31. Two cars 150 km apart start towards each other at 40 km/h and 60 km/h. They meet after:
১৫০ কি.মি. আঁতৰত থকা দুখন গাড়ী ৪০ কি.মি./ঘ. আৰু ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত ইজনে সিজনৰ ফালে আৰম্ভ কৰে। সিহঁত লগ হ'ব:
(A) 2 hours ২ hours
(B) 1 1/2 hours ১ ১/২ hours
(C) 1 hour ১ hour
(D) 2 1/2 hours ২ ১/২ hours
Answer: B) 1 1/2 hours
B) ১ ১/২ hours
Explanation: Relative speed = 40 + 60 = 100 km/h, so time = 150 ÷ 100 = 1.5 = 1 1/2 hours.
আপেক্ষিক গতি = ৪০ + ৬০ = ১০০ কি.মি./ঘ., গতিকে সময় = ১৫০ ÷ ১০০ = ১.৫ = ১ ১/২ ঘণ্টা।
Q32. Two cars 200 km apart start towards each other at 60 km/h and 40 km/h. They meet after:
২০০ কি.মি. আঁতৰত থকা দুখন গাড়ী ৬০ কি.মি./ঘ. আৰু ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত ইজনে সিজনৰ ফালে আৰম্ভ কৰে। সিহঁত লগ হ'ব:
(A) 3 hours ৩ hours
(B) 2 hours ২ hours
(C) 1 1/2 hours ১ ১/২ hours
(D) 2 1/2 hours ২ ১/২ hours
Answer: B) 2 hours
B) ২ hours
Explanation: Relative speed = 100 km/h, so time = 200 ÷ 100 = 2 hours.
আপেক্ষিক গতি = ১০০ কি.মি./ঘ., গতিকে সময় = ২০০ ÷ ১০০ = ২ ঘণ্টা।
Q33. A car travelling at 70 km/h chases a car at 50 km/h that is 300 km ahead. The faster car catches it in:
৭০ কি.মি./ঘ. গতিত চলা এখন গাড়ী ৩০০ কি.মি. আগত থকা ৫০ কি.মি./ঘ. গতিৰ গাড়ী খেদি যায়। দ্ৰুত গাড়ীয়ে ইয়াক ধৰিব:
(A) 12 hours ১২ hours
(B) 15 hours ১৫ hours
(C) 10 hours ১০ hours
(D) 18 hours ১৮ hours
Answer: B) 15 hours
B) ১৫ hours
Explanation: Relative speed = 70 − 50 = 20 km/h, so time = 300 ÷ 20 = 15 hours.
আপেক্ষিক গতি = ৭০ − ৫০ = ২০ কি.মি./ঘ., গতিকে সময় = ৩০০ ÷ ২০ = ১৫ ঘণ্টা।
Q34. Two cyclists 70 km apart start towards each other at 20 km/h and 15 km/h. They meet after:
৭০ কি.মি. আঁতৰত থকা দুজন চাইকেল আৰোহী ২০ কি.মি./ঘ. আৰু ১৫ কি.মি./ঘ. গতিত ইজনে সিজনৰ ফালে আৰম্ভ কৰে। সিহঁত লগ হ'ব:
(A) 3 hours ৩ hours
(B) 1 1/2 hours ১ ১/২ hours
(C) 2 1/2 hours ২ ১/২ hours
(D) 2 hours ২ hours
Answer: D) 2 hours
D) ২ hours
Explanation: Relative speed = 20 + 15 = 35 km/h, so time = 70 ÷ 35 = 2 hours.
আপেক্ষিক গতি = ২০ + ১৫ = ৩৫ কি.মি./ঘ., গতিকে সময় = ৭০ ÷ ৩৫ = ২ ঘণ্টা।
Q35. Two cars start at the same time from points 250 km apart towards each other at 60 km/h and 40 km/h. How far from the first car's starting point do they meet?
২৫০ কি.মি. আঁতৰত থকা দুটা বিন্দুৰ পৰা দুখন গাড়ী একে সময়ত ৬০ কি.মি./ঘ. আৰু ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত ইজনে সিজনৰ ফালে আৰম্ভ কৰে। প্ৰথম গাড়ীৰ আৰম্ভণি বিন্দুৰ পৰা কিমান দূৰত সিহঁত লগ হয়?
(A) 100 km ১০০ km
(B) 125 km ১২৫ km
(C) 140 km ১৪০ km
(D) 150 km ১৫০ km
Answer: D) 150 km
D) ১৫০ km
Explanation: Relative speed = 100 km/h, so they meet after 250 ÷ 100 = 2.5 hours; the first car covers 60 × 2.5 = 150 km.
আপেক্ষিক গতি = ১০০ কি.মি./ঘ., গতিকে ২৫০ ÷ ১০০ = ২.৫ ঘণ্টাত লগ হয়; প্ৰথম গাড়ীয়ে ৬০ × ২.৫ = ১৫০ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে।
Q36. Two stations are 300 km apart. Two cars start towards each other and meet after 3 hours. If one car runs at 60 km/h, the speed of the other is:
দুটা ষ্টেচন ৩০০ কি.মি. আঁতৰত। দুখন গাড়ী ইজনে সিজনৰ ফালে আৰম্ভ কৰি ৩ ঘণ্টাত লগ হয়। এখন গাড়ী ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত চলিলে, আনখনৰ গতি:
(A) 50 km/h ৫০ km/h
(B) 45 km/h ৪৫ km/h
(C) 40 km/h ৪০ km/h
(D) 35 km/h ৩৫ km/h
Answer: C) 40 km/h
C) ৪০ km/h
Explanation: Total relative speed = 300 ÷ 3 = 100 km/h, so the other speed is 100 − 60 = 40 km/h.
মুঠ আপেক্ষিক গতি = ৩০০ ÷ ৩ = ১০০ কি.মি./ঘ., গতিকে আনখনৰ গতি ১০০ − ৬০ = ৪০ কি.মি./ঘ.।
Q37. Two men 30 km apart walk towards each other at 4 km/h and 6 km/h. They meet after:
৩০ কি.মি. আঁতৰত থকা দুজন মানুহ ৪ কি.মি./ঘ. আৰু ৬ কি.মি./ঘ. গতিত ইজনে সিজনৰ ফালে খোজ কাঢ়ে। সিহঁত লগ হ'ব:
(A) 4 hours ৪ hours
(B) 3 hours ৩ hours
(C) 2 hours ২ hours
(D) 5 hours ৫ hours
Answer: B) 3 hours
B) ৩ hours
Explanation: Relative speed = 10 km/h, so time = 30 ÷ 10 = 3 hours.
আপেক্ষিক গতি = ১০ কি.মি./ঘ., গতিকে সময় = ৩০ ÷ ১০ = ৩ ঘণ্টা।
Q38. Two men 45 km apart walk towards each other at 5 km/h and 4 km/h. They meet after:
৪৫ কি.মি. আঁতৰত থকা দুজন মানুহ ৫ কি.মি./ঘ. আৰু ৪ কি.মি./ঘ. গতিত ইজনে সিজনৰ ফালে খোজ কাঢ়ে। সিহঁত লগ হ'ব:
(A) 6 hours ৬ hours
(B) 4 hours ৪ hours
(C) 4 1/2 hours ৪ ১/২ hours
(D) 5 hours ৫ hours
Answer: D) 5 hours
D) ৫ hours
Explanation: Relative speed = 9 km/h, so time = 45 ÷ 9 = 5 hours.
আপেক্ষিক গতি = ৯ কি.মি./ঘ., গতিকে সময় = ৪৫ ÷ ৯ = ৫ ঘণ্টা।
Q39. If the ratio of the speeds of A and B is 3 : 2, the ratio of the times they take for the same distance is:
A আৰু B ৰ গতিৰ অনুপাত ৩ : ২ হ'লে, একেই দূৰত্বৰ বাবে সিহঁতৰ সময়ৰ অনুপাত:
(A) 3 : 2 ৩ : ২
(B) 2 : 3 ২ : ৩
(C) 4 : 9 ৪ : ৯
(D) 9 : 4 ৯ : ৪
Answer: B) 2 : 3
B) ২ : ৩
Explanation: Time is inversely proportional to speed, so the time ratio is 2 : 3.
সময় গতিৰ ব্যস্ত সমানুপাতত, গতিকে সময়ৰ অনুপাত ২ : ৩।
Q40. A car covers a distance in 6 hours at 40 km/h. To cover the same distance in 4 hours, its speed must be:
এখন গাড়ীয়ে ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত এটা দূৰত্ব ৬ ঘণ্টাত অতিক্ৰম কৰে। একেই দূৰত্ব ৪ ঘণ্টাত অতিক্ৰম কৰিবলৈ ইয়াৰ গতি হ'ব লাগিব:
(A) 60 km/h ৬০ km/h
(B) 50 km/h ৫০ km/h
(C) 55 km/h ৫৫ km/h
(D) 65 km/h ৬৫ km/h
Answer: A) 60 km/h
A) ৬০ km/h
Explanation: Distance = 40 × 6 = 240 km, so the new speed is 240 ÷ 4 = 60 km/h.
দূৰত্ব = ৪০ × ৬ = ২৪০ কি.মি., গতিকে নতুন গতি ২৪০ ÷ ৪ = ৬০ কি.মি./ঘ.।
Q41. A car covers a distance at 50 km/h and returns at 60 km/h. The ratio of the times taken is:
এখন গাড়ীয়ে এটা দূৰত্ব ৫০ কি.মি./ঘ. গতিত যায় আৰু ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত উভতি আহে। লোৱা সময়ৰ অনুপাত:
(A) 5 : 6 ৫ : ৬
(B) 36 : 25 ৩৬ : ২৫
(C) 25 : 36 ২৫ : ৩৬
(D) 6 : 5 ৬ : ৫
Answer: D) 6 : 5
D) ৬ : ৫
Explanation: For the same distance the time ratio is the inverse of the speed ratio, 6 : 5.
একেই দূৰত্বৰ বাবে সময়ৰ অনুপাত গতিৰ অনুপাতৰ ব্যস্ত, ৬ : ৫।
Q42. Walking at 5 km/h a man reaches his office 10 minutes late, and walking at 6 km/h he is 5 minutes early. The distance to the office is:
৫ কি.মি./ঘ. গতিত খোজ কাঢ়ি এজন মানুহে কাৰ্যালয় ১০ মিনিট দেৰিকৈ পাওঁ, আৰু ৬ কি.মি./ঘ. গতিত ৫ মিনিট সোনকালে পাওঁ। কাৰ্যালয়লৈ দূৰত্ব:
(A) 6 km ৬ km
(B) 7.5 km ৭.৫ km
(C) 9 km ৯ km
(D) 8 km ৮ km
Answer: B) 7.5 km
B) ৭.৫ km
Explanation: The difference of 15 minutes = 1/4 hour gives d/5 − d/6 = 1/4, so d/30 = 1/4 and d = 7.5 km.
১৫ মিনিটৰ পাৰ্থক্য = ১/৪ ঘণ্টা ৰ পৰা d/৫ − d/৬ = ১/৪, গতিকে d/৩০ = ১/৪ আৰু d = ৭.৫ কি.মি.।
Q43. Walking at 3 km/h a man is 20 minutes late, and at 4 km/h he is 10 minutes late. The distance is:
৩ কি.মি./ঘ. গতিত এজন মানুহ ২০ মিনিট দেৰি হয়, আৰু ৪ কি.মি./ঘ. গতিত ১০ মিনিট দেৰি হয়। দূৰত্ব:
(A) 2 km ২ km
(B) 3 km ৩ km
(C) 4 km ৪ km
(D) 2.5 km ২.৫ km
Answer: A) 2 km
A) ২ km
Explanation: The difference of 10 minutes = 1/6 hour gives d/3 − d/4 = 1/6, so d/12 = 1/6 and d = 2 km.
১০ মিনিটৰ পাৰ্থক্য = ১/৬ ঘণ্টা ৰ পৰা d/৩ − d/৪ = ১/৬, গতিকে d/১২ = ১/৬ আৰু d = ২ কি.মি.।
Q44. Walking at 5 km/h a man is 15 minutes late, and at 6 km/h he is 5 minutes late. The distance is:
৫ কি.মি./ঘ. গতিত এজন মানুহ ১৫ মিনিট দেৰি হয়, আৰু ৬ কি.মি./ঘ. গতিত ৫ মিনিট দেৰি হয়। দূৰত্ব:
(A) 6 km ৬ km
(B) 4 km ৪ km
(C) 5 km ৫ km
(D) 7.5 km ৭.৫ km
Answer: C) 5 km
C) ৫ km
Explanation: The difference of 10 minutes = 1/6 hour gives d/5 − d/6 = 1/6, so d/30 = 1/6 and d = 5 km.
১০ মিনিটৰ পাৰ্থক্য = ১/৬ ঘণ্টা ৰ পৰা d/৫ − d/৬ = ১/৬, গতিকে d/৩০ = ১/৬ আৰু d = ৫ কি.মি.।
Q45. A man travels 2 hours at 40 km/h and 3 hours at 50 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে ২ ঘণ্টা ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু ৩ ঘণ্টা ৫০ কি.মি./ঘ. গতিত ভ্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 45 km/h ৪৫ km/h
(B) 48 km/h ৪৮ km/h
(C) 44 km/h ৪৪ km/h
(D) 46 km/h ৪৬ km/h
Answer: D) 46 km/h
D) ৪৬ km/h
Explanation: Distance = 80 + 150 = 230 km in 5 hours, so the average speed is 230 ÷ 5 = 46 km/h.
দূৰত্ব = ৮০ + ১৫০ = ২৩০ কি.মি., ৫ ঘণ্টাত, গতিকে গড় গতি = ২৩০ ÷ ৫ = ৪৬ কি.মি./ঘ.।
Q46. A man travels 120 km at 40 km/h and then 180 km at 60 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে ১২০ কি.মি. ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু তাৰ পিছত ১৮০ কি.মি. ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত ভ্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 48 km/h ৪৮ km/h
(B) 52 km/h ৫২ km/h
(C) 50 km/h ৫০ km/h
(D) 45 km/h ৪৫ km/h
Answer: C) 50 km/h
C) ৫০ km/h
Explanation: Total distance = 300 km in 3 + 3 = 6 hours, so the average speed is 300 ÷ 6 = 50 km/h.
মুঠ দূৰত্ব = ৩০০ কি.মি., ৩ + ৩ = ৬ ঘণ্টাত, গতিকে গড় গতি = ৩০০ ÷ ৬ = ৫০ কি.মি./ঘ.।
Q47. A man covers 60 km at 30 km/h and the next 120 km at 60 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে ৬০ কি.মি. ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু পিছৰ ১২০ কি.মি. ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত অতিক্ৰম কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 45 km/h ৪৫ km/h
(B) 48 km/h ৪৮ km/h
(C) 50 km/h ৫০ km/h
(D) 42 km/h ৪২ km/h
Answer: A) 45 km/h
A) ৪৫ km/h
Explanation: Total distance = 180 km in 2 + 2 = 4 hours, so the average speed is 180 ÷ 4 = 45 km/h.
মুঠ দূৰত্ব = ১৮০ কি.মি., ২ + ২ = ৪ ঘণ্টাত, গতিকে গড় গতি = ১৮০ ÷ ৪ = ৪৫ কি.মি./ঘ.।
Q48. A man covers 3/5 of a journey of 200 km at 60 km/h and the rest at 40 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে ২০০ কি.মি. যাত্ৰাৰ ৩/৫ অংশ ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকীখিনি ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 48 km/h ৪৮ km/h
(B) 52 km/h ৫২ km/h
(C) 45 km/h ৪৫ km/h
(D) 50 km/h ৫০ km/h
Answer: D) 50 km/h
D) ৫০ km/h
Explanation: 120 km at 60 takes 2 hours and 80 km at 40 takes 2 hours, so 200 km in 4 hours gives 50 km/h.
১২০ কি.মি. ৬০ ত ২ ঘণ্টা আৰু ৮০ কি.মি. ৪০ ত ২ ঘণ্টা, গতিকে ২০০ কি.মি. ৪ ঘণ্টাত, গড় গতি ৫০ কি.মি./ঘ.।
Q49. A man travels for 5 hours at 50 km/h and 3 hours at 40 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে ৫ ঘণ্টা ৫০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু ৩ ঘণ্টা ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত ভ্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 45 km/h ৪৫ km/h
(B) 46.25 km/h ৪৬.২৫ km/h
(C) 48 km/h ৪৮ km/h
(D) 47.5 km/h ৪৭.৫ km/h
Answer: B) 46.25 km/h
B) ৪৬.২৫ km/h
Explanation: Distance = 250 + 120 = 370 km in 8 hours, so the average speed is 370 ÷ 8 = 46.25 km/h.
দূৰত্ব = ২৫০ + ১২০ = ৩৭০ কি.মি., ৮ ঘণ্টাত, গতিকে গড় গতি = ৩৭০ ÷ ৮ = ৪৬.২৫ কি.মি./ঘ.।
Q50. A man walking at 5 km/h covers a distance in 4 hours. The distance is:
৫ কি.মি./ঘ. গতিত খোজ কঢ়া এজন মানুহে এটা দূৰত্ব ৪ ঘণ্টাত অতিক্ৰম কৰে। দূৰত্ব:
(A) 20 km ২০ km
(B) 18 km ১৮ km
(C) 25 km ২৫ km
(D) 22 km ২২ km
Answer: A) 20 km
A) ২০ km
Explanation: Distance = 5 × 4 = 20 km.
দূৰত্ব = ৫ × ৪ = ২০ কি.মি.।
Q51. A man covers 24 km in 3 hours. His speed is:
এজন মানুহে ৩ ঘণ্টাত ২৪ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে। তেওঁৰ গতি:
(A) 6 km/h ৬ km/h
(B) 10 km/h ১০ km/h
(C) 8 km/h ৮ km/h
(D) 9 km/h ৯ km/h
Answer: C) 8 km/h
C) ৮ km/h
Explanation: Speed = 24 ÷ 3 = 8 km/h.
গতি = ২৪ ÷ ৩ = ৮ কি.মি./ঘ.।
Q52. The distance covered in 12 minutes at 45 km/h is:
৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত ১২ মিনিটত অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 8 km ৮ km
(B) 10 km ১০ km
(C) 12 km ১২ km
(D) 9 km ৯ km
Answer: D) 9 km
D) ৯ km
Explanation: Time = 12/60 = 1/5 hour, so distance = 45 × 1/5 = 9 km.
সময় = ১২/৬০ = ১/৫ ঘণ্টা, গতিকে দূৰত্ব = ৪৫ × ১/৫ = ৯ কি.মি.।
Q53. Two cars start from the same point in opposite directions at 50 km/h and 40 km/h. The distance between them after 3 hours is:
দুখন গাড়ী একে স্থানৰ পৰা বিপৰীত দিশত ৫০ কি.মি./ঘ. আৰু ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰম্ভ কৰে। ৩ ঘণ্টাৰ পিছত সিহঁতৰ মাজৰ দূৰত্ব:
(A) 250 km ২৫০ km
(B) 300 km ৩০০ km
(C) 270 km ২৭০ km
(D) 240 km ২৪০ km
Answer: C) 270 km
C) ২৭০ km
Explanation: They separate at 90 km/h, so the distance is 90 × 3 = 270 km.
তেওঁলোক ৯০ কি.মি./ঘ. হাৰত আঁতৰে, গতিকে দূৰত্ব = ৯০ × ৩ = ২৭০ কি.মি.।
Q54. A man goes to a place at 4 km/h and returns at 6 km/h, taking 5 hours in all. The distance to the place is:
এজন মানুহে এখন ঠাইলৈ ৪ কি.মি./ঘ. গতিত যায় আৰু ৬ কি.মি./ঘ. গতিত উভতি আহে, মুঠ ৫ ঘণ্টা লাগে। ঠাইলৈ দূৰত্ব:
(A) 10 km ১০ km
(B) 15 km ১৫ km
(C) 14 km ১৪ km
(D) 12 km ১২ km
Answer: D) 12 km
D) ১২ km
Explanation: d/4 + d/6 = 5 gives 5d/12 = 5, so d = 12 km.
d/৪ + d/৬ = ৫ ৰ পৰা ৫d/১২ = ৫, গতিকে d = ১২ কি.মি.।
Q55. A cyclist goes to a place at 10 km/h and returns at 15 km/h, taking 4 hours in all. The one-way distance is:
এজন চাইকেল আৰোহীয়ে এখন ঠাইলৈ ১০ কি.মি./ঘ. গতিত যায় আৰু ১৫ কি.মি./ঘ. গতিত উভতি আহে, মুঠ ৪ ঘণ্টা লাগে। একমুখী দূৰত্ব:
(A) 20 km ২০ km
(B) 30 km ৩০ km
(C) 25 km ২৫ km
(D) 24 km ২৪ km
Answer: D) 24 km
D) ২৪ km
Explanation: d/10 + d/15 = 4 gives d/6 = 4, so d = 24 km.
d/১০ + d/১৫ = ৪ ৰ পৰা d/৬ = ৪, গতিকে d = ২৪ কি.মি.।
Q56. Two persons start from the same place in the same direction at 5 km/h and 7 km/h. The distance between them after 4 hours is:
দুজন মানুহ একে স্থানৰ পৰা একেই দিশত ৫ কি.মি./ঘ. আৰু ৭ কি.মি./ঘ. গতিত আৰম্ভ কৰে। ৪ ঘণ্টাৰ পিছত সিহঁতৰ মাজৰ দূৰত্ব:
(A) 10 km ১০ km
(B) 8 km ৮ km
(C) 6 km ৬ km
(D) 12 km ১২ km
Answer: B) 8 km
B) ৮ km
Explanation: Relative speed = 7 − 5 = 2 km/h, so the distance is 2 × 4 = 8 km.
আপেক্ষিক গতি = ৭ − ৫ = ২ কি.মি./ঘ., গতিকে দূৰত্ব = ২ × ৪ = ৮ কি.মি.।
Q57. A thief runs at 8 km/h and a policeman chases at 10 km/h. If the thief is 1 km ahead, the policeman catches him in:
এজন চোৰ ৮ কি.মি./ঘ. গতিত দৌৰে আৰু এজন আৰক্ষীয়ে ১০ কি.মি./ঘ. গতিত খেদি যায়। চোৰ ১ কি.মি. আগত থাকিলে, আৰক্ষীয়ে তেওঁক ধৰিব:
(A) 20 minutes ২০ মিনিট
(B) 40 minutes ৪০ মিনিট
(C) 30 minutes ৩০ মিনিট
(D) 25 minutes ২৫ মিনিট
Answer: C) 30 minutes
C) ৩০ মিনিট
Explanation: Relative speed = 2 km/h, so the time is 1 ÷ 2 = 0.5 hour = 30 minutes.
আপেক্ষিক গতি = ২ কি.মি./ঘ., গতিকে সময় = ১ ÷ ২ = ০.৫ ঘণ্টা = ৩০ মিনিট।
Q58. A man covers 600 km partly by train at 80 km/h and partly by car at 40 km/h, taking 10 hours in all. The distance covered by train is:
এজন মানুহে ৬০০ কি.মি.ৰ এটা অংশ ৰে'লে ৮০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী অংশ গাড়ীৰে ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে, মুঠ ১০ ঘণ্টা লাগে। ৰে'লে অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 300 km ৩০০ km
(B) 450 km ৪৫০ km
(C) 400 km ৪০০ km
(D) 350 km ৩৫০ km
Answer: C) 400 km
C) ৪০০ km
Explanation: If the train time is t, then 80t + 40(10 − t) = 600, which gives 40t = 200 and t = 5, so the train distance is 400 km.
ৰে'লৰ সময় t হ'লে, ৮০t + ৪০(১০ − t) = ৬০০, যাৰ পৰা ৪০t = ২০০ আৰু t = ৫, গতিকে ৰে'লৰ দূৰত্ব ৪০০ কি.মি.।
Q59. A man covers 500 km partly by train at 90 km/h and partly by car at 40 km/h, taking 10 hours in all. The distance covered by train is:
এজন মানুহে ৫০০ কি.মি.ৰ এটা অংশ ৰে'লে ৯০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী অংশ গাড়ীৰে ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে, মুঠ ১০ ঘণ্টা লাগে। ৰে'লে অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 200 km ২০০ km
(B) 160 km ১৬০ km
(C) 180 km ১৮০ km
(D) 220 km ২২০ km
Answer: C) 180 km
C) ১৮০ km
Explanation: 90t + 40(10 − t) = 500 gives 50t = 100 and t = 2, so the train distance is 180 km.
৯০t + ৪০(১০ − t) = ৫০০ ৰ পৰা ৫০t = ১০০ আৰু t = ২, গতিকে ৰে'লৰ দূৰত্ব ১৮০ কি.মি.।
Q60. A man covers 300 km partly by bus at 50 km/h and partly by train at 100 km/h, taking 4 hours in all. The distance covered by bus is:
এজন মানুহে ৩০০ কি.মি.ৰ এটা অংশ বাছে ৫০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী অংশ ৰে'লে ১০০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে, মুঠ ৪ ঘণ্টা লাগে। বাছে অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 150 km ১৫০ km
(B) 120 km ১২০ km
(C) 100 km ১০০ km
(D) 80 km ৮০ km
Answer: C) 100 km
C) ১০০ km
Explanation: 50a + 100(4 − a) = 300 gives 400 − 50a = 300 and a = 2, so the bus distance is 100 km.
৫০a + ১০০(৪ − a) = ৩০০ ৰ পৰা ৪০০ − ৫০a = ৩০০ আৰু a = ২, গতিকে বাছৰ দূৰত্ব ১০০ কি.মি.।
Q61. A train travels at 60 km/h excluding stoppages and at 45 km/h including stoppages. The time it stops per hour is:
এখন ৰে'লগাড়ী বিৰতি বাদ দি ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বিৰতি ধৰি ৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত চলে। ই প্ৰতি ঘণ্টাত যিমান সময় বিৰতি লয়:
(A) 12 minutes ১২ মিনিট
(B) 10 minutes ১০ মিনিট
(C) 15 minutes ১৫ মিনিট
(D) 18 minutes ১৮ মিনিট
Answer: C) 15 minutes
C) ১৫ মিনিট
Explanation: The loss is 15 km/h, so the stoppage per hour is 15 ÷ 60 × 60 = 15 minutes.
ক্ষতি ১৫ কি.মি./ঘ., গতিকে প্ৰতি ঘণ্টাৰ বিৰতি = ১৫ ÷ ৬০ × ৬০ = ১৫ মিনিট।
Q62. A train travels at 54 km/h excluding stoppages and at 45 km/h including stoppages. The time it stops per hour is:
এখন ৰে'লগাড়ী বিৰতি বাদ দি ৫৪ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বিৰতি ধৰি ৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত চলে। ই প্ৰতি ঘণ্টাত যিমান সময় বিৰতি লয়:
(A) 9 minutes ৯ মিনিট
(B) 12 minutes ১২ মিনিট
(C) 15 minutes ১৫ মিনিট
(D) 10 minutes ১০ মিনিট
Answer: D) 10 minutes
D) ১০ মিনিট
Explanation: The loss is 9 km/h, so the stoppage per hour is 9 ÷ 54 × 60 = 10 minutes.
ক্ষতি ৯ কি.মি./ঘ., গতিকে প্ৰতি ঘণ্টাৰ বিৰতি = ৯ ÷ ৫৪ × ৬০ = ১০ মিনিট।
Q63. A train travels at 80 km/h excluding stoppages and at 64 km/h including stoppages. The time it stops per hour is:
এখন ৰে'লগাড়ী বিৰতি বাদ দি ৮০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বিৰতি ধৰি ৬৪ কি.মি./ঘ. গতিত চলে। ই প্ৰতি ঘণ্টাত যিমান সময় বিৰতি লয়:
(A) 10 minutes ১০ মিনিট
(B) 12 minutes ১২ মিনিট
(C) 15 minutes ১৫ মিনিট
(D) 16 minutes ১৬ মিনিট
Answer: B) 12 minutes
B) ১২ মিনিট
Explanation: The loss is 16 km/h, so the stoppage per hour is 16 ÷ 80 × 60 = 12 minutes.
ক্ষতি ১৬ কি.মি./ঘ., গতিকে প্ৰতি ঘণ্টাৰ বিৰতি = ১৬ ÷ ৮০ × ৬০ = ১২ মিনিট।
Q64. A man completes a journey in 10 hours, covering the first half at 21 km/h and the second half at 24 km/h. The total distance is:
এজন মানুহে এটা যাত্ৰা ১০ ঘণ্টাত শেষ কৰে, প্ৰথম আধা ২১ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু দ্বিতীয় আধা ২৪ কি.মি./ঘ. গতিত। মুঠ দূৰত্ব:
(A) 210 km ২১০ km
(B) 224 km ২২৪ km
(C) 240 km ২৪০ km
(D) 216 km ২১৬ km
Answer: B) 224 km
B) ২২৪ km
Explanation: If each half is d, then d/21 + d/24 = 10 gives d(45/504) = 10 and d = 112, so the total is 224 km.
প্ৰতিটো আধা d হ'লে, d/২১ + d/২৪ = ১০ ৰ পৰা d(৪৫/৫০৪) = ১০ আৰু d = ১১২, গতিকে মুঠ ২২৪ কি.মি.।
Q65. A man covers half of a 180 km journey at 30 km/h and the other half at 45 km/h. The total time taken is:
এজন মানুহে ১৮০ কি.মি. যাত্ৰাৰ আধা ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী আধা ৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। লোৱা মুঠ সময়:
(A) 5 hours ৫ hours
(B) 6 hours ৬ hours
(C) 4 hours ৪ hours
(D) 4 1/2 hours ৪ ১/২ hours
Answer: A) 5 hours
A) ৫ hours
Explanation: 90 km at 30 takes 3 hours and 90 km at 45 takes 2 hours, so the total is 5 hours.
৯০ কি.মি. ৩০ ত ৩ ঘণ্টা আৰু ৯০ কি.মি. ৪৫ ত ২ ঘণ্টা, গতিকে মুঠ ৫ ঘণ্টা।
Q66. A man completes a journey in 8 hours, covering the first half at 40 km/h and the second half at 60 km/h. The total distance is:
এজন মানুহে এটা যাত্ৰা ৮ ঘণ্টাত শেষ কৰে, প্ৰথম আধা ৪০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু দ্বিতীয় আধা ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত। মুঠ দূৰত্ব:
(A) 360 km ৩৬০ km
(B) 400 km ৪০০ km
(C) 380 km ৩৮০ km
(D) 384 km ৩৮৪ km
Answer: D) 384 km
D) ৩৮৪ km
Explanation: If each half is d, then d/40 + d/60 = 8 gives d/24 = 8 and d = 192, so the total is 384 km.
প্ৰতিটো আধা d হ'লে, d/৪০ + d/৬০ = ৮ ৰ পৰা d/২৪ = ৮ আৰু d = ১৯২, গতিকে মুঠ ৩৮৪ কি.মি.।
Q67. A car covers 100 km in 1 hour 15 minutes. Its speed is:
এখন গাড়ীয়ে ১ ঘণ্টা ১৫ মিনিটত ১০০ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ গতি:
(A) 75 km/h ৭৫ km/h
(B) 85 km/h ৮৫ km/h
(C) 80 km/h ৮০ km/h
(D) 70 km/h ৭০ km/h
Answer: C) 80 km/h
C) ৮০ km/h
Explanation: Time = 1.25 hours, so speed = 100 ÷ 1.25 = 80 km/h.
সময় = ১.২৫ ঘণ্টা, গতিকে গতি = ১০০ ÷ ১.২৫ = ৮০ কি.মি./ঘ.।
Q68. A car runs at 75 km/h for 2 hours 40 minutes. The distance covered is:
এখন গাড়ী ৭৫ কি.মি./ঘ. গতিত ২ ঘণ্টা ৪০ মিনিট চলিল। অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 200 km ২০০ km
(B) 180 km ১৮০ km
(C) 210 km ২১০ km
(D) 190 km ১৯০ km
Answer: A) 200 km
A) ২০০ km
Explanation: Time = 8/3 hours, so distance = 75 × 8/3 = 200 km.
সময় = ৮/৩ ঘণ্টা, গতিকে দূৰত্ব = ৭৫ × ৮/৩ = ২০০ কি.মি.।
Q69. If a man runs 200 m in 20 seconds, his speed in km/h is:
এজন মানুহে ২০ ছেকেণ্ডত ২০০ মি. দৌৰিলে, তেওঁৰ গতি কি.মি./ঘ.ত:
(A) 36 km/h ৩৬ km/h
(B) 30 km/h ৩০ km/h
(C) 40 km/h ৪০ km/h
(D) 32 km/h ৩২ km/h
Answer: A) 36 km/h
A) ৩৬ km/h
Explanation: Speed = 200 ÷ 20 = 10 m/s = 10 × 18/5 = 36 km/h.
গতি = ২০০ ÷ ২০ = ১০ মি./ছে. = ১০ × ১৮/৫ = ৩৬ কি.মি./ঘ.।
Q70. A man cycles 12 km in 45 minutes. His speed is:
এজন মানুহে ৪৫ মিনিটত ১২ কি.মি. চাইকেল চলায়। তেওঁৰ গতি:
(A) 14 km/h ১৪ km/h
(B) 18 km/h ১৮ km/h
(C) 15 km/h ১৫ km/h
(D) 16 km/h ১৬ km/h
Answer: D) 16 km/h
D) ১৬ km/h
Explanation: Time = 3/4 hour, so speed = 12 ÷ (3/4) = 16 km/h.
সময় = ৩/৪ ঘণ্টা, গতিকে গতি = ১২ ÷ (৩/৪) = ১৬ কি.মি./ঘ.।
Q71. Two cars start from the same point in the same direction at 40 km/h and 50 km/h. The distance between them after 5 hours is:
দুখন গাড়ী একে স্থানৰ পৰা একেই দিশত ৪০ কি.মি./ঘ. আৰু ৫০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰম্ভ কৰে। ৫ ঘণ্টাৰ পিছত সিহঁতৰ মাজৰ দূৰত্ব:
(A) 40 km ৪০ km
(B) 60 km ৬০ km
(C) 45 km ৪৫ km
(D) 50 km ৫০ km
Answer: D) 50 km
D) ৫০ km
Explanation: Relative speed = 10 km/h, so the distance is 10 × 5 = 50 km.
আপেক্ষিক গতি = ১০ কি.মি./ঘ., গতিকে দূৰত্ব = ১০ × ৫ = ৫০ কি.মি.।
Q72. A car covers the first 90 km at 45 km/h and the next 90 km at 30 km/h. Its average speed is:
এখন গাড়ীয়ে প্ৰথম ৯০ কি.মি. ৪৫ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু পিছৰ ৯০ কি.মি. ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ গড় গতি:
(A) 36 km/h ৩৬ km/h
(B) 40 km/h ৪০ km/h
(C) 38 km/h ৩৮ km/h
(D) 42 km/h ৪২ km/h
Answer: A) 36 km/h
A) ৩৬ km/h
Explanation: Total distance = 180 km in 2 + 3 = 5 hours, so the average speed is 180 ÷ 5 = 36 km/h.
মুঠ দূৰত্ব = ১৮০ কি.মি., ২ + ৩ = ৫ ঘণ্টাত, গতিকে গড় গতি = ১৮০ ÷ ৫ = ৩৬ কি.মি./ঘ.।
Q73. A man walks at 6 km/h for 1 hour 30 minutes and runs at 12 km/h for 30 minutes. The total distance covered is:
এজন মানুহে ৬ কি.মি./ঘ. গতিত ১ ঘণ্টা ৩০ মিনিট খোজ কাঢ়ে আৰু ১২ কি.মি./ঘ. গতিত ৩০ মিনিট দৌৰে। অতিক্ৰম কৰা মুঠ দূৰত্ব:
(A) 14 km ১৪ km
(B) 16 km ১৬ km
(C) 18 km ১৮ km
(D) 15 km ১৫ km
Answer: D) 15 km
D) ১৫ km
Explanation: Distance = 6 × 1.5 + 12 × 0.5 = 9 + 6 = 15 km.
দূৰত্ব = ৬ × ১.৫ + ১২ × ০.৫ = ৯ + ৬ = ১৫ কি.মি.।
Q74. A man travels 3 hours at 5 km/h and 2 hours at 4 km/h. The total distance covered is:
এজন মানুহে ৩ ঘণ্টা ৫ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু ২ ঘণ্টা ৪ কি.মি./ঘ. গতিত ভ্ৰমণ কৰে। অতিক্ৰম কৰা মুঠ দূৰত্ব:
(A) 22 km ২২ km
(B) 23 km ২৩ km
(C) 24 km ২৪ km
(D) 25 km ২৫ km
Answer: B) 23 km
B) ২৩ km
Explanation: Distance = 5 × 3 + 4 × 2 = 15 + 8 = 23 km.
দূৰত্ব = ৫ × ৩ + ৪ × ২ = ১৫ + ৮ = ২৩ কি.মি.।
Q75. A person covers 40 km in the first hour and 30 km in the next hour. His average speed is:
এজন ব্যক্তিয়ে প্ৰথম ঘণ্টাত ৪০ কি.মি. আৰু পিছৰ ঘণ্টাত ৩০ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 36 km/h ৩৬ km/h
(B) 35 km/h ৩৫ km/h
(C) 34 km/h ৩৪ km/h
(D) 38 km/h ৩৮ km/h
Answer: B) 35 km/h
B) ৩৫ km/h
Explanation: Total distance = 70 km in 2 hours, so the average speed is 70 ÷ 2 = 35 km/h.
মুঠ দূৰত্ব = ৭০ কি.মি., ২ ঘণ্টাত, গতিকে গড় গতি = ৭০ ÷ ২ = ৩৫ কি.মি./ঘ.।
Q76. A car covers 50 km at 25 km/h and then 75 km at 75 km/h. Its average speed is:
এখন গাড়ীয়ে ৫০ কি.মি. ২৫ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু তাৰ পিছত ৭৫ কি.মি. ৭৫ কি.মি./ঘ. গতিত অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ গড় গতি:
(A) 41 2/3 km/h ৪১ ২/৩ km/h
(B) 40 km/h ৪০ km/h
(C) 45 km/h ৪৫ km/h
(D) 42 km/h ৪২ km/h
Answer: A) 41 2/3 km/h
A) ৪১ ২/৩ km/h
Explanation: Total distance = 125 km in 2 + 1 = 3 hours, so the average speed is 125 ÷ 3 = 41 2/3 km/h.
মুঠ দূৰত্ব = ১২৫ কি.মি., ২ + ১ = ৩ ঘণ্টাত, গতিকে গড় গতি = ১২৫ ÷ ৩ = ৪১ ২/৩ কি.মি./ঘ.।
Q77. A car covers 2/3 of a journey of 180 km at 60 km/h and the rest at 30 km/h. Its average speed is:
এখন গাড়ীয়ে ১৮০ কি.মি. যাত্ৰাৰ ২/৩ অংশ ৬০ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকীখিনি ৩০ কি.মি./ঘ. গতিত অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ গড় গতি:
(A) 45 km/h ৪৫ km/h
(B) 40 km/h ৪০ km/h
(C) 48 km/h ৪৮ km/h
(D) 42 km/h ৪২ km/h
Answer: A) 45 km/h
A) ৪৫ km/h
Explanation: 120 km at 60 takes 2 hours and 60 km at 30 takes 2 hours, so 180 km in 4 hours gives 180 ÷ 4 = 45 km/h.
১২০ কি.মি. ৬০ ত ২ ঘণ্টা আৰু ৬০ কি.মি. ৩০ ত ২ ঘণ্টা, গতিকে ১৮০ কি.মি. ৪ ঘণ্টাত ১৮০ ÷ ৪ = ৪৫ কি.মি./ঘ.।
Q78. A man covers the first third of a 150 km journey at 25 km/h and the remaining two-thirds at 50 km/h. His average speed is:
এজন মানুহে ১৫০ কি.মি. যাত্ৰাৰ প্ৰথম এক-তৃতীয়াংশ ২৫ কি.মি./ঘ. গতিত আৰু বাকী দুই-তৃতীয়াংশ ৫০ কি.মি./ঘ. গতিত কৰে। তেওঁৰ গড় গতি:
(A) 40 km/h ৪০ km/h
(B) 37.5 km/h ৩৭.৫ km/h
(C) 35 km/h ৩৫ km/h
(D) 42 km/h ৪২ km/h
Answer: B) 37.5 km/h
B) ৩৭.৫ km/h
Explanation: 50 km at 25 takes 2 hours and 100 km at 50 takes 2 hours, so 150 km in 4 hours gives 37.5 km/h.
৫০ কি.মি. ২৫ ত ২ ঘণ্টা আৰু ১০০ কি.মি. ৫০ ত ২ ঘণ্টা, গতিকে ১৫০ কি.মি. ৪ ঘণ্টাত ৩৭.৫ কি.মি./ঘ.।
Q79. A car travels at 90 km/h for 1 hour 20 minutes. The distance covered is:
এখন গাড়ী ৯০ কি.মি./ঘ. গতিত ১ ঘণ্টা ২০ মিনিট চলিল। অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব:
(A) 110 km ১১০ km
(B) 130 km ১৩০ km
(C) 120 km ১২০ km
(D) 125 km ১২৫ km
Answer: C) 120 km
C) ১২০ km
Explanation: Time = 4/3 hours, so distance = 90 × 4/3 = 120 km.
সময় = ৪/৩ ঘণ্টা, গতিকে দূৰত্ব = ৯০ × ৪/৩ = ১২০ কি.মি.।
Q80. Two cars start towards each other from points 240 km apart at 70 km/h and 50 km/h. How far from the faster car's start do they meet?
২৪০ কি.মি. আঁতৰত থকা দুটা বিন্দুৰ পৰা দুখন গাড়ী ৭০ কি.মি./ঘ. আৰু ৫০ কি.মি./ঘ. গতিত ইজনে সিজনৰ ফালে আৰম্ভ কৰে। দ্ৰুত গাড়ীৰ আৰম্ভণিৰ পৰা কিমান দূৰত সিহঁত লগ হয়?
(A) 100 km ১০০ km
(B) 140 km ১৪০ km
(C) 120 km ১২০ km
(D) 150 km ১৫০ km
Answer: B) 140 km
B) ১৪০ km
Explanation: Relative speed = 120 km/h, so they meet after 240 ÷ 120 = 2 hours; the faster car covers 70 × 2 = 140 km.
আপেক্ষিক গতি = ১২০ কি.মি./ঘ., গতিকে ২৪০ ÷ ১২০ = ২ ঘণ্টাত লগ হয়; দ্ৰুত গাড়ীয়ে ৭০ × ২ = ১৪০ কি.মি. অতিক্ৰম কৰে।

Time, Speed & Distance for the RRB NTPC CBT

Time, speed and distance is one of the broadest chapters in the RRB NTPC Mathematics paper, and the reason is that a single relation answers a very large family of questions. The relation is that speed equals distance divided by time, usually written as S equals D over T. The other two forms of the same relation are distance equals speed times time and time equals distance over speed. Nearly every question in the chapter, however it is worded, is a rearrangement of one of these three forms, so the first habit to build is to decide, before calculating, which of the three the question really asks for.

The units are the single largest source of error, and the chapter must be entered with the conversion firmly in mind. A speed in kilometres per hour is converted to metres per second by multiplying by five and dividing by eighteen, and a speed in metres per second is converted to kilometres per hour by multiplying by eighteen and dividing by five. A speed of fifty-four kilometres per hour is fifteen metres per second, and a speed of twenty metres per second is seventy-two kilometres per hour. The two numbers five and eighteen should be written at the top of the rough sheet before the chapter is attempted.

The direct questions give two of the three quantities and ask for the third, and the arithmetic is a single multiplication or division once the units are made consistent. If the time is given in minutes or in hours and minutes, convert it to hours before dividing, so that forty-five minutes becomes three-quarters of an hour and one hour twenty minutes becomes four-thirds of an hour. These questions test care more than ideas, and the safest approach is to write the formula, substitute the two known values, and simplify only at the end.

The average speed questions form the most important family in the chapter, and they are also the most mis-answered. The average speed of a journey is the total distance divided by the total time, not the average of the speeds. When the same distance is covered at two speeds, the average speed is twice the product of the two speeds divided by their sum, which is the harmonic mean. Half a journey at twenty kilometres per hour and half at thirty gives an average of twenty-four, not twenty-five, and the examiner relies on candidates forgetting this distinction.

The average speed simplifies in two special cases that should be recognised at sight. When the two parts of the journey take equal times, the average speed is the simple arithmetic mean of the two speeds. When the two parts cover equal distances, the average speed is the harmonic mean. For three equal distances the average speed is three divided by the sum of the reciprocals of the three speeds. Reading the question carefully to see whether the times or the distances are equal is the whole art of this family.

The questions that mix two modes of travel are solved by one unknown. If a man covers a total distance partly at one speed and partly at another, and the total time is given, let the time or the distance of one part be x and write the total as an equation. A journey of six hundred kilometres partly by train at eighty and partly by car at forty, taking ten hours in all, gives the equation eighty t plus forty times ten minus t equals six hundred, from which the train's distance follows. Setting up the single unknown carefully is all that these questions require.

The relative speed questions are the bridge to the train and boat chapters. Two bodies moving in opposite directions approach each other at the sum of their speeds, and two bodies moving in the same direction separate at the difference of their speeds. Two cars a hundred and fifty kilometres apart, starting towards each other at forty and sixty, meet after the distance divided by the sum, which is one and a half hours. Recognising whether the speeds add or subtract is the single decision these questions need.

The meeting and catching questions use the relative speed with the initial gap. When two bodies start towards each other, the time to meet is the gap divided by the sum of the speeds; when one chases the other, the time to catch is the gap divided by the difference of the speeds. A thief running at eight kilometres per hour with a policeman chasing at ten, a kilometre behind, is caught after the gap divided by the difference, which is half an hour. The same relation answers the questions that ask how far from a starting point the two meet.

The questions that compare two speeds through the time saved or lost are solved by setting up the difference. If walking at five kilometres per hour a man is ten minutes late and at six kilometres per hour he is five minutes early, the difference of fifteen minutes, which is a quarter of an hour, equals the distance over five minus the distance over six. This single equation gives the distance. The key is to add the late and early margins to get the true difference of the times, because one is beyond the deadline and the other is before it.

Finally, the chapter rewards two habits. The first is to convert every time to hours and every speed to a single consistent unit before calculating, using the five and eighteen rule for the conversion between kilometres per hour and metres per second. The second is to ask, for every average-speed question, whether the distances or the times are equal, because the answer differs in the two cases. With these habits the time and speed questions become quick and reliable, and the same relation and the same relative-speed idea carry directly into problems on trains, boats and streams, and races on a circular track.

Key facts to remember

  • Speed = distance ÷ time; distance = speed × time; time = distance ÷ speed.
  • km/h to m/s: multiply by 5/18; m/s to km/h: multiply by 18/5.
  • Average speed = total distance ÷ total time (never the average of the speeds).
  • Equal distances at two speeds: average = 2ab ÷ (a + b), the harmonic mean.
  • Equal times at two speeds: average = (a + b) ÷ 2, the arithmetic mean.
  • Opposite directions: relative speed = sum; same direction: relative speed = difference.
  • Meeting time = gap ÷ sum of speeds; catching time = gap ÷ difference of speeds.
  • Late and early: the true time difference is the sum of the two margins.
  • Mixed travel: let one part's time or distance be x and write the total as an equation.
  • Convert every time to hours before dividing.

Frequently Asked Questions

Why is the average speed not the average of the speeds?

Because average speed is total distance divided by total time, and more time is spent at the slower speed. For equal distances at a and b, the average is 2ab ÷ (a + b), the harmonic mean, which is always less than the arithmetic mean. Only when the times are equal does the simple average apply.

How do I convert between km/h and m/s?

Multiply by 5/18 to go from km/h to m/s and by 18/5 to go from m/s to km/h. So 54 km/h is 15 m/s and 20 m/s is 72 km/h. These two factors should be memorised before the paper.

When do the speeds add and when do they subtract?

For bodies moving in opposite directions the relative speed is the sum, and for bodies moving in the same direction it is the difference. This single rule answers the meeting, the catching and the separation questions alike.

How do I use the late-and-early information?

The true difference of the times is the sum of the two margins, because one is past the deadline and the other is before it. If a man is 10 minutes late at one speed and 5 minutes early at another, the time difference is 15 minutes, which is 1/4 hour.

How do I solve a journey with two different modes of travel?

Let the time (or the distance) of one part be x, write the other part in terms of x, and set the total distance or the total time as given. One equation gives x, and the rest follows. Keeping the units consistent throughout is essential.

RRB NTPC CBT ৰ বাবে সময়, গতি আৰু দূৰত্ব

সময়, গতি আৰু দূৰত্ব RRB NTPC ৰ গণিত প্ৰশ্নপত্ৰৰ আটাইতকৈ বহল অধ্যায়বোৰৰ এটা, আৰু কাৰণটো হ'ল এটা সম্পৰ্কই অতি ডাঙৰ সংখ্যক প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়ে। সম্পৰ্কটো হ'ল গতি = দূৰত্ব ÷ সময়, সাধাৰণতে S = D/T হিচাপে লিখা হয়। একেই সম্পৰ্কৰ আন দুটা ৰূপ হ'ল দূৰত্ব = গতি × সময় আৰু সময় = দূৰত্ব ÷ গতি। অধ্যায়টোৰ প্ৰায় প্ৰতিটো প্ৰশ্ন, যিয়েই ভাষাত নহওক, এই তিনি ৰূপৰ এটাৰ পুনৰ্বিন্যাস, গতিকে প্ৰথম অভ্যাসটো হ'ল গণনাৰ আগতে প্ৰশ্নটোৱে কোনটো বিচাৰিছে সেয়া ঠিক কৰা।

এককবোৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ভুলৰ উৎস, আৰু অধ্যায়টোত সোমোৱাৰ আগতে ৰূপান্তৰ স্পষ্টকৈ মনত ৰাখিব লাগে। কি.মি./ঘ. ত থকা গতিক মি./ছে. লৈ ৰূপান্তৰ কৰিবলৈ পাঁচেৰে পূৰণ কৰি আঠেৰে হৰণ কৰা হয়, আৰু মি./ছে. ত থকা গতিক কি.মি./ঘ. লৈ ৰূপান্তৰ কৰিবলৈ আঠেৰে পূৰণ কৰি পাঁচেৰে হৰণ কৰা হয়। পঞ্চাশ চাৰি কি.মি./ঘ. = পোন্ধৰ মি./ছে., আৰু বিশ মি./ছে. = বাহাত্তৰ কি.মি./ঘ.। অধ্যায়টো আৰম্ভ কৰাৰ আগতে পাঁচ আৰু আঠ সংখ্যা দুটা ৰাফ শ্বীটৰ ওপৰত লিখি লোৱা উচিত।

পোনপটীয়া প্ৰশ্নবোৰে তিনি ৰাশিৰ দুটা দি তৃতীয়টো সোধে, আৰু একক একেই কৰিলে গণনাটো এটা পূৰণ বা হৰণ। সময় মিনিটত বা ঘণ্টা-মিনিটত দিয়া থাকিলে হৰণ কৰাৰ আগতে ঘণ্টালৈ ৰূপান্তৰ কৰক, যাতে পঁয়তাল্লিশ মিনিট তিন-চতুৰ্থাংশ ঘণ্টা আৰু এঘণ্টা বিশ মিনিট চাৰি-তৃতীয়াংশ ঘণ্টা হয়। এই প্ৰশ্নবোৰে ধাৰণাতকৈ সাৱধানতা পৰীক্ষা কৰে, আৰু আটাইতকৈ নিৰাপদ উপায় হ'ল সূত্ৰ লিখি দুটা জনা মান বহুৱাই শেষতহে সৰল কৰা।

গড় গতিৰ প্ৰশ্নবোৰ অধ্যায়টোৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিয়াল, আৰু লগতে আটাইতকৈ বেছি ভুল হোৱা। এটা যাত্ৰাৰ গড় গতি = মুঠ দূৰত্ব ÷ মুঠ সময়, গতিবোৰৰ মাধ্য নহয়। একেই দূৰত্ব দুটা গতিত কৰিলে গড় গতি = ২ × দুটা গতিৰ গুণফল ÷ সিহঁতৰ যোগফল, যি হাৰাত্মক মাধ্য। বিশ কি.মি./ঘ. আৰু ত্ৰিশত আধা-আধা যাত্ৰাৰ গড় চৌবিশ, পঁচিশ নহয়, আৰু পৰীক্ষকে এই পাৰ্থক্য পাহৰাটোৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

গড় গতি দুটা বিশেষ ক্ষেত্ৰত সৰল হয়, যিবোৰ দেখিয়েই চিনি পাব লাগে। যাত্ৰাৰ দুটা অংশ সমান সময় ল'লে গড় গতি দুটা গতিৰ সৰল পাটিগণিতীয় মাধ্য। দুটা অংশে সমান দূৰত্ব ল'লে গড় গতি হাৰাত্মক মাধ্য। তিনি সমান দূৰত্বৰ বাবে গড় গতি = ৩ ÷ তিনিওটা গতিৰ ব্যস্তৰ যোগফল। সময় সমান নে দূৰত্ব সমান সেয়া সাৱধানে পঢ়াটোৱেই এই পৰিয়ালৰ গোটেই কলা।

দুটা যাত্ৰাৰ ধৰণ মিহলোৱা প্ৰশ্নবোৰ এটা অজ্ঞাতেৰে সমাধান কৰা হয়। এজন মানুহে মুঠ দূৰত্বৰ এটা অংশ এটা গতিত আৰু বাকী অংশ আন এটা গতিত কৰি মুঠ সময় দিলে, এটা অংশৰ সময় বা দূৰত্ব x ধৰি মুঠক সমীকৰণ হিচাপে লিখক। ছশ কি.মি.ৰ এটা অংশ ৰে'লে আশীত আৰু বাকী গাড়ীৰে চল্লিশত কৰি মুঠ দহ ঘণ্টা হ'লে, সমীকৰণ ৮০t + ৪০(১০ − t) = ৬০০, যাৰ পৰা ৰে'লৰ দূৰত্ব ওলায়। এটা অজ্ঞাত সাৱধানে সজাটোৱেই এই প্ৰশ্নবোৰৰ একমাত্ৰ প্ৰয়োজন।

আপেক্ষিক গতিৰ প্ৰশ্নবোৰ ৰে'ল আৰু নাও অধ্যায়লৈ সেতু। বিপৰীত দিশত চলা দুটা বস্তু ইজনে সিজনৰ ওচৰ চাপে সিহঁতৰ গতিৰ যোগফল হাৰত, আৰু একেই দিশত চলা দুটা বস্তু গতিৰ পাৰ্থক্য হাৰত আঁতৰে। এশ পঞ্চাশ কি.মি. আঁতৰত থকা দুখন গাড়ী চল্লিশ আৰু ষাঠিত ইজনে সিজনৰ ফালে আৰম্ভ কৰিলে দূৰত্ব ÷ যোগফল, অৰ্থাৎ দেৰ ঘণ্টাত লগ হয়। গতি যোগ নে বিয়োগ হ'ব সেয়া চিনি পোৱাটোৱেই এই প্ৰশ্নবোৰৰ একমাত্ৰ নিৰ্ণয়।

লগ হোৱা আৰু খেদি ধৰাৰ প্ৰশ্নবোৰে আপেক্ষিক গতিৰ সৈতে প্ৰাথমিক ব্যৱধান ব্যৱহাৰ কৰে। দুটা বস্তু ইজনে সিজনৰ ফালে আৰম্ভ কৰিলে লগ হোৱাৰ সময় = ব্যৱধান ÷ গতিৰ যোগফল; এটাই আনটোক খেদিলে ধৰাৰ সময় = ব্যৱধান ÷ গতিৰ পাৰ্থক্য। এজন চোৰ আঠত দৌৰি আৰু এজন আৰক্ষীয়ে দহত খেদি এক কি.মি. পিছত থাকিলে, ধৰাৰ সময় = ব্যৱধান ÷ পাৰ্থক্য = আধা ঘণ্টা। একেই সম্পৰ্কই আৰম্ভণি বিন্দুৰ পৰা কিমান দূৰত লগ হয় সোধা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়ে।

সময় ৰাহি বা ক্ষতিৰ জৰিয়তে দুটা গতি তুলনা কৰা প্ৰশ্নবোৰ পাৰ্থক্য সাজি সমাধান কৰা হয়। পাঁচত খোজ কাঢ়ি এজন দহ মিনিট দেৰি আৰু ছয়ত পাঁচ মিনিট সোনকাল হ'লে, পোন্ধৰ মিনিটৰ পাৰ্থক্য, অৰ্থাৎ এক-চতুৰ্থাংশ ঘণ্টা = দূৰত্ব/৫ − দূৰত্ব/৬। এই এটা সমীকৰণে দূৰত্ব দিয়ে। মূল কথা হ'ল দেৰি আৰু সোনকালৰ পাৰ্থক্য যোগ কৰি সময়ৰ প্ৰকৃত পাৰ্থক্য পোৱা, কাৰণ এটা সময়সীমাৰ পিছত আৰু আনটো আগত।

কিছুমান প্ৰশ্নত এটা নিৰ্দিষ্ট দূৰত্ব এটা গতিত গৈ একেই দূৰত্ব আন এটা গতিত ঘূৰি অহাৰ গড় গতি সোধা হয়। এনে প্ৰশ্নত গড় গতি = ২ab ÷ (a + b) সূত্ৰ পোনপটীয়াকৈ প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি, য'ত a আৰু b দুটা গতি। যদি দুটা গতি ২০ আৰু ৩০ হয়, গড় ২৪; যদি ৪০ আৰু ৬০ হয়, গড় ৪৮। এই সূত্ৰ মনত ৰাখিলে ঘূৰি অহাৰ প্ৰশ্নবোৰ কেইছেকেণ্ডতে সমাধান হয়।

আন এটা ৰূপত এটা বস্তুৱে এটা নিৰ্দিষ্ট দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰিবলৈ লোৱা সময় দি সেই দূৰত্ব সোধা হয়। এনে প্ৰশ্নত দূৰত্ব = গতি × সময় সূত্ৰ পোনপটীয়াকৈ প্ৰয়োগ কৰা হয়, মাত্ৰ সময় শুদ্ধ এককলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব লাগে। যদি সময় মিনিটত দিয়া থাকে, ঘণ্টালৈ ৰূপান্তৰ কৰি তাৰ পিছত পূৰণ কৰা হয়। এই প্ৰশ্নবোৰ সৰল যদিও সময়ৰ ৰূপান্তৰত সাৱধান নহ'লে ভুল হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে, গতিকে প্ৰতিটো পদক্ষেপ লিখি কৰাটো সুবিধাজনক।

পৰীক্ষাত সময়, গতি আৰু দূৰত্বৰ প্ৰশ্নবোৰ প্ৰায়ে বাস্তৱ যাত্ৰাৰ ৰূপত আহে, যেনে এখন গাড়ী, এখন বাছ, এজন খোজ কঢ়া মানুহ, বা এখন চাইকেল। এনে ক্ষেত্ৰত প্ৰথমে সূত্ৰটো লিখি দুটা জনা ৰাশি বহুৱাই তৃতীয়টো বিচৰা হয়, আৰু গড় গতি সোধা হলে দূৰত্ব সমান নে সময় সমান সেয়া সাৱধানে চোৱা হয়। বাস্তৱ পৰিস্থিতিৰ ভাষা গাণিতিক গঠনটো সলনি নকৰে, গতিকে একেই পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি।

কিছুমান প্ৰশ্নত দুজন মানুহে একে সময়ত এটা বিন্দুৰ পৰা বেলেগ বেগেৰে আৰম্ভ কৰি এটা নিৰ্দিষ্ট দূৰত্বত লগ হোৱাৰ সময় সোধা হয়। এনে প্ৰশ্নত আপেক্ষিক গতি (বিপৰীত দিশত যোগফল, একেই দিশত পাৰ্থক্য) বিচাৰি, দূৰত্বক আপেক্ষিক গতিৰে হৰণ কৰা হয়। যদি দুজনে ইজনে সিজনৰ ফালে ৬০ আৰু ৪০ গতিত ২০০ কি.মি. আঁতৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰে, তেন্তে সময় = ২০০ ÷ ১০০ = ২ ঘণ্টা। এই প্ৰশ্নবোৰ আপেক্ষিক গতিৰ ধাৰণা স্পষ্ট হ'লে অতি দ্ৰুত।

আন এটা সচৰাচৰ ৰূপত এটা বস্তুৱে এটা নিৰ্দিষ্ট সময়ত অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব সোধা হয়, য'ত গতি কি.মি./ঘ. আৰু সময় ঘণ্টা-মিনিটত দিয়া থাকে। এনে প্ৰশ্নত সময়ক প্ৰথমে ঘণ্টালৈ ৰূপান্তৰ কৰি, তাৰ পিছত দূৰত্ব = গতি × সময় সূত্ৰ প্ৰয়োগ কৰা হয়। যদি ৭২ কি.মি./ঘ. গতিত ৫০ মিনিট চলা হয়, তেন্তে সময় ৫/৬ ঘণ্টা আৰু দূৰত্ব ৬০ কি.মি.। সময়ৰ ৰূপান্তৰ সঠিকভাৱে কৰাটোৱেই এই প্ৰশ্নবোৰৰ মূল সাৱধানতা।

শেষত, অধ্যায়টোৱে দুটা অভ্যাসক পুৰস্কৃত কৰে। প্ৰথমটো হ'ল গণনাৰ আগতে প্ৰতিটো সময় ঘণ্টালৈ আৰু প্ৰতিটো গতি এটা সুষম এককলৈ ৰূপান্তৰ কৰা, কি.মি./ঘ. আৰু মি./ছে.ৰ মাজত ৰূপান্তৰৰ বাবে পাঁচ আৰু আঠৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰি। দ্বিতীয়টো হ'ল প্ৰতিটো গড়-গতিৰ প্ৰশ্নত দূৰত্ব সমান নে সময় সমান সেয়া সোধা, কাৰণ দুয়ো ক্ষেত্ৰত উত্তৰ বেলেগ। এই অভ্যাসৰ সৈতে সময় আৰু গতিৰ প্ৰশ্নবোৰ দ্ৰুত আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য হৈ পৰে, আৰু একেই সম্পৰ্ক আৰু আপেক্ষিক গতিৰ ধাৰণা পোনপটীয়াকৈ ৰে'লগাড়ীৰ সমস্যা, নাও আৰু সোঁত, আৰু বৃত্তাকাৰ পথৰ দৌৰলৈ যায়।

মনত ৰখাৰ যোগ্য মূল তথ্য

  • গতি = দূৰত্ব ÷ সময়; দূৰত্ব = গতি × সময়; সময় = দূৰত্ব ÷ গতি।
  • কি.মি./ঘ. → মি./ছে.: ৫/১৮ ৰে পূৰণ; মি./ছে. → কি.মি./ঘ.: ১৮/৫ ৰে পূৰণ।
  • গড় গতি = মুঠ দূৰত্ব ÷ মুঠ সময় (গতিবোৰৰ মাধ্য কেতিয়াও নহয়)।
  • দুটা গতিত সমান দূৰত্ব: গড় = ২ab ÷ (a + b), হাৰাত্মক মাধ্য।
  • দুটা গতিত সমান সময়: গড় = (a + b) ÷ ২, পাটিগণিতীয় মাধ্য।
  • বিপৰীত দিশ: আপেক্ষিক গতি = যোগফল; একেই দিশ: আপেক্ষিক গতি = পাৰ্থক্য।
  • লগ হোৱাৰ সময় = ব্যৱধান ÷ গতিৰ যোগফল; ধৰাৰ সময় = ব্যৱধান ÷ পাৰ্থক্য।
  • দেৰি আৰু সোনকাল: প্ৰকৃত সময়ৰ পাৰ্থক্য = দুয়ো মাৰ্জিনৰ যোগফল।
  • মিহলি যাত্ৰা: এটা অংশৰ সময় বা দূৰত্ব x ধৰি মুঠক সমীকৰণ লিখক।
  • হৰণ কৰাৰ আগতে প্ৰতিটো সময় ঘণ্টালৈ ৰূপান্তৰ কৰক।

সততে সোধা প্ৰশ্ন

গড় গতি গতিবোৰৰ মাধ্য কিয় নহয়?

কাৰণ গড় গতি = মুঠ দূৰত্ব ÷ মুঠ সময়, আৰু লেহেমীয়া গতিত বেছি সময় ব্যয় হয়। a আৰু b ত সমান দূৰত্বৰ বাবে গড় = ২ab ÷ (a + b), হাৰাত্মক মাধ্য, যি সদায় পাটিগণিতীয় মাধ্যতকৈ কম। কেৱল সময় সমান হ'লেহে সৰল মাধ্য খাটে।

কি.মি./ঘ. আৰু মি./ছে.ৰ মাজত কেনেকৈ ৰূপান্তৰ কৰিম?

কি.মি./ঘ.ৰ পৰা মি./ছে.লৈ ৫/১৮ ৰে পূৰণ কৰক আৰু মি./ছে.ৰ পৰা কি.মি./ঘ.লৈ ১৮/৫ ৰে পূৰণ কৰক। গতিকে ৫৪ কি.মি./ঘ. = ১৫ মি./ছে. আৰু ২০ মি./ছে. = ৭২ কি.মি./ঘ.। এই দুটা গুণক প্ৰশ্নপত্ৰৰ আগতে মনত ৰখা উচিত।

গতিবোৰ কেতিয়া যোগ হয় আৰু কেতিয়া বিয়োগ হয়?

বিপৰীত দিশত চলা বস্তুৰ আপেক্ষিক গতি যোগফল, আৰু একেই দিশত চলা বস্তুৰ পাৰ্থক্য। এই এটা নিয়মেই লগ হোৱা, ধৰা আৰু আঁতৰাৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ একে ধৰণে দিয়ে।

দেৰি আৰু সোনকালৰ তথ্য কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিম?

সময়ৰ প্ৰকৃত পাৰ্থক্য দুয়ো মাৰ্জিনৰ যোগফল, কাৰণ এটা সময়সীমাৰ পিছত আৰু আনটো আগত। এজন এটা গতিত ১০ মিনিট দেৰি আৰু আন এটা গতিত ৫ মিনিট সোনকাল হ'লে, সময়ৰ পাৰ্থক্য ১৫ মিনিট, অৰ্থাৎ ১/৪ ঘণ্টা।

দুটা বেলেগ যাত্ৰাৰ ধৰণ থকা যাত্ৰা কেনেকৈ সমাধান কৰিম?

এটা অংশৰ সময় (বা দূৰত্ব) x ধৰক, আনটো অংশ x ৰ জৰিয়তে লিখক, আৰু দিয়া মুঠ দূৰত্ব বা মুঠ সময় ধৰি ৰাখক। এটা সমীকৰণে x দিয়ে, বাকীখিনি লগে লগে ওলায়। গোটেই কামত একক একেই ৰখাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।

Mathematics for the RRB NTPC examination. The questions and explanations follow the patterns used in recent Assam recruitment papers, and each topic is written so that the method can be reproduced in the examination hall.

Author: axomexam teamReviewed by: Axomexam Editorial TeamSources: Official exam syllabus and standard mathematics reference materialPublished: 8 November 2026Last updated: 8 November 2026How we review

RRB NTPC পৰীক্ষাৰ গণিত। প্ৰশ্ন আৰু ব্যাখ্যাবোৰ শেহতীয়া অসম নিয়োগ পত্ৰত ব্যৱহৃত আৰ্হি অনুসৰি প্ৰস্তুত, আৰু প্ৰতিটো অধ্যায় এনে ধৰণে লিখা হৈছে যাতে পৰীক্ষা কক্ষত পদ্ধতিটো পুনৰ উলিয়াব পাৰি।

লেখক: axomexam টীমপৰ্যালোচনা: Axomexam Editorial Teamপ্ৰসংগ উৎস: মানক প্ৰসংগ পুথি আৰু বিশ্বাসযোগ্য অনলাইন উৎসপ্ৰকাশিত: 8 নৱেম্বৰ 2026শেহতীয়া আপডেট: 8 নৱেম্বৰ 2026