গান্ধীবাদী যুগ আৰু গণ আন্দোলন (অসহযোগ, আইন অমান্য, ভাৰত ত্যাগ) — প্ৰশ্নোত্তৰ

অসহযোগ আন্দোলন, অসহযোগিতা আন্দোলন, ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামত গান্ধীজীৰ নেতৃত্ব।

71 Questions with Answers

গান্ধীজী দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা ভাৰতলৈ কোন চনত ঘূৰি আহিছিল?
Q1. In which year did Gandhiji return to India from South Africa?
১৯১৫ চনত।
Answer: In 1915.
ভাৰতত গান্ধীজীৰ প্ৰথম সফল সত্যাগ্ৰহ ক'ত হৈছিল?
Q2. Where was the first successful satyagraha by Gandhiji in India?
বিহাৰৰ চাম্পাৰাণত, ১৯১৭ চনত (নীল চাষ প্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে)।
Answer: Champaran in Bihar, 1917 (against the indigo plantation system).
চাম্পাৰাণ সত্যাগ্ৰহ কি বিষয়ত আছিল?
Q3. What was the Champaran Satyagraha about?
কৃষকসকলৰ ওপৰত নীল চাষীসকলৰ অত্যাচাৰ (তিনকাঠিয়া প্ৰথা)ৰ বিৰুদ্ধে।
Answer: Against the oppression of the indigo planters on the peasants (tinkathia system).
গান্ধীজীয়ে খেদা সত্যাগ্ৰহ কোন চনত আৰম্ভ কৰিছিল?
Q4. In which year did Gandhiji launch the Kheda Satyagraha?
১৯১৮ চনত, গুজৰাটত, দুৰ্ভিক্ষ আৰু শস্য ব্যৰ্থতাত পীড়িত কৃষকসকলৰ সমৰ্থনত।
Answer: In 1918, in Gujarat, to support the peasants affected by famine and crop failure.
১৯১৮ চনৰ আহমেদাবাদ মিল ধৰ্মঘট কি বিষয়ত আছিল?
Q5. What was the Ahmedabad Mill Strike of 1918 about?
মিল শ্ৰমিকসকলৰ বেতন বৃদ্ধিৰ দাবী (গান্ধীজীয়ে তাত প্ৰথম অনশন পালন কৰিছিল)।
Answer: Demand for an increase in wages of the mill workers (Gandhiji observed his first hunger strike).
১৯১৯ চনৰ ৰাওলাট আইন কি আছিল?
Q6. What was the Rowlatt Act of 1919?
যিখন আইনে চৰকাৰক বিচাৰ নোহোৱাকৈ যিকোনো ব্যক্তিক গ্ৰেপ্তাৰ আৰু আটক কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল (কৃষ্ণ আইন)।
Answer: An act which allowed the government to arrest and detain any person without trial (Black Act).
গান্ধীজীয়ে ৰাওলাট আইনৰ বিৰুদ্ধে ৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰৰ হৰতাল কেতিয়া পালন কৰিছিল?
Q7. When did Gandhiji observe a nationwide hartal against the Rowlatt Act?
১৯১৯ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত।
Answer: On 6 April 1919.
জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড কি আছিল?
Q8. What was the Jallianwala Bagh massacre?
১৯১৯ চনৰ ১৩ এপ্ৰিলত অমৃতসৰত জেনেৰেল ডায়েৰৰ সৈন্যই নিঃশস্ত্ৰ বহু লোকক হত্যা।
Answer: The killing of hundreds of unarmed people by General Dyer's troops in Amritsar on 13 April 1919.
জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডৰ বাবে কোন দায়ী আছিল?
Q9. Who was responsible for the Jallianwala Bagh massacre?
জেনেৰেল ৰেজিনাল্ড ডায়েৰ।
Answer: General Reginald Dyer.
জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদত ভাইচৰয়ৰ কাউন্সিলৰ পৰা পদত্যাগ কোনে কৰিছিল?
Q10. Who resigned from the Viceroy's Council in protest against the Jallianwala Bagh massacre?
ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে নিজৰ নাইটহুড ঘূৰাই দিছিল; চি.এফ. এণ্ড্ৰুজে প্ৰতিবাদ কৰিছিল।
Answer: Rabindranath Tagore returned his knighthood; C.F. Andrews protested.
খিলাফত আন্দোলন কি আছিল?
Q11. What was the Khilafat Movement?
প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলে অটোমান খলিফা (খিলাফত)ক কৰা ব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় মুছলমানসকলৰ নেতৃত্বত চলোৱা আন্দোলন।
Answer: A movement led by Indian Muslims to protest the treatment of the Ottoman Caliph (Khilafat) by the British after World War I.
খিলাফত আন্দোলনৰ নেতাসকল কোন কোন আছিল?
Q12. Who were the leaders of the Khilafat Movement?
আলী ভাতৃদ্বয় (মহম্মদ আলী আৰু শওকত আলী), মৌলানা আজাদ আৰু মৌলানা আবুল কালাম।
Answer: The Ali brothers (Mohammad Ali and Shaukat Ali), Maulana Azad and Maulana Abul Kalam.
অসহযোগ আন্দোলন কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
Q13. When was the Non-Cooperation Movement launched?
১৯২০ চনৰ আগষ্টত, কংগ্ৰেছৰ কলকাতা অধিবেশনৰ পিছত।
Answer: In August 1920, after the Calcutta Session of the Congress.
অসহযোগ আন্দোলনৰ মূল কৰ্মসূচী কি আছিল?
Q14. What was the main programme of the Non-Cooperation Movement?
চৰকাৰী বিদ্যালয়, আদালত, উপাধি, বিদেশী বস্তু আৰু বিধানসভা বৰ্জন।
Answer: Boycott of government schools, law courts, titles, foreign goods and the legislature.
অসহযোগ আন্দোলন কিয় উঠাই লোৱা হৈছিল?
Q15. Why was the Non-Cooperation Movement withdrawn?
১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত চৌৰি চৌৰাত হোৱা হিংসাত্মক ঘটনাৰ বাবে।
Answer: Because of the violent incident at Chauri Chaura on 5 February 1922.
চৌৰি চৌৰা ঘটনাৰ শ্বহীদসকল কোন কোন আছিল?
Q16. Who were the martyrs of the Chauri Chaura incident?
উত্তেজিত জনতাই ২২ জন আৰক্ষীক জীয়াই পুৰি মাৰিছিল; কোনো নিৰ্দিষ্ট শ্বহীদৰ নাম নাই।
Answer: 22 policemen were burnt alive by an angry mob; no particular martyr is named.
অসমত অসহযোগ আন্দোলনৰ নেতা কোন আছিল?
Q17. Who was the leader of the Non-Cooperation Movement in Assam?
তৰিকনাথ দাস, গোপীনাথ বৰদলৈ আৰু অন্যান্য কংগ্ৰেছ নেতাসকলে অসমত ইয়াৰ নেতৃত্ব দিছিল।
Answer: Tariknath Das, Gopinath Bordoloi and other Congress leaders led it in Assam.
স্বৰাজ দল কি আছিল?
Q18. What was the Swaraj Party?
১৯২৩ চনত চি.আৰ. দাস আৰু মোতিলাল নেহৰুৱে নিৰ্বাচন লড়ি কাউন্সিলত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা দল।
Answer: A party founded by C.R. Das and Motilal Nehru in 1923 to contest elections and enter the councils.
স্বৰাজ দল কোনে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল?
Q19. Who founded the Swaraj Party?
চিত্তৰঞ্জন দাস আৰু মোতিলাল নেহৰু।
Answer: Chittaranjan Das and Motilal Nehru.
হিন্দুস্তান ৰিপাব্লিকান এছ'চিয়েশ্যন কি আছিল?
Q20. What was the Hindustan Republican Association?
১৯২৪ চনত ৰাম প্ৰসাদ বিস্মিল আৰু অন্যান্যই প্ৰতিষ্ঠা কৰা বিপ্লৱী সংগঠন।
Answer: A revolutionary organisation founded in 1924 by Ram Prasad Bismil and others.
ছাইমন কমিশ্যন ভাৰতলৈ কেতিয়া পঠোৱা হৈছিল?
Q21. When was the Simon Commission sent to India?
১৯২৮ চনত, ১৯১৯ আইনৰ কাৰ্যকাৰিতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ।
Answer: In 1928, to enquire into the working of the 1919 Act.
ছাইমন কমিশ্যন কিয় বৰ্জন কৰা হৈছিল?
Q22. Why was the Simon Commission boycotted?
কিয়নো ইয়াত কোনো ভাৰতীয় সদস্য নাছিল (সম্পূৰ্ণ শ্বেতাঙ্গ কমিশ্যন)।
Answer: Because it had no Indian member (all white commission).
লাহোৰত ছাইমন কমিশ্যন প্ৰতিবাদত কোনে লাঠিচাৰ্জ সইছিল?
Q23. Who was lathi-charged during the Simon Commission protest in Lahore?
লালা লাজপত ৰায়, যি পিছত আহত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।
Answer: Lala Lajpat Rai, who later died of his injuries.
১৯২৮ চনৰ নেহৰু ৰিপোৰ্ট কি আছিল?
Q24. What was the Nehru Report of 1928?
অল পাৰ্টি কনফাৰেন্স সমিতিয়ে প্ৰস্তুত কৰা মোতিলাল নেহৰুৰ ৰিপোৰ্ট, যি ভাৰতৰ বাবে ডমিনিয়ন মৰ্যাদা সুপাৰিশ কৰিছিল।
Answer: A report by Motilal Nehru recommending dominion status for India, prepared by an All-Party Conference committee.
নেহৰু ৰিপোৰ্ট কমিটিৰ সভাপতি কোন আছিল?
Q25. Who was the chairman of the Nehru Report Committee?
মোতিলাল নেহৰু।
Answer: Motilal Nehru.
'পূৰ্ণ স্বৰাজ' ঘোষণা কি আছিল?
Q26. What was the 'Purna Swaraj' declaration?
১৯২৯ চনৰ ডিচেম্বৰত কংগ্ৰেছৰ লাহোৰ অধিবেশনত সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ ঘোষণা।
Answer: The declaration of complete independence made at the Lahore Session of Congress in December 1929.
১৯২৯ চনৰ কংগ্ৰেছৰ লাহোৰ অধিবেশনত কোনে সভাপতি আছিল?
Q27. Who presided over the Lahore Session of Congress in 1929?
জৱাহৰলাল নেহৰু।
Answer: Jawaharlal Nehru.
স্বাধীনতা দিৱস কেতিয়া পালন কৰা হৈছিল?
Q28. When was the Independence Day observed?
১৯৩০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত।
Answer: On 26 January 1930.
দান্দি পদযাত্ৰা কি আছিল?
Q29. What was the Dandi March?
লবণ আইন ভংগৰ বাবে গান্ধীজীৰ সাবৰমতী আশ্ৰমৰ পৰা দান্দিলৈ ২৪০ মাইল পদযাত্ৰা (১৯৩০ চনৰ ১২ মাৰ্চৰ পৰা ৬ এপ্ৰিললৈ)।
Answer: Gandhiji's 240-mile march from Sabarmati Ashram to Dandi (12 March to 6 April 1930) to break the salt law.
সিভিল অবজ্ঞা আন্দোলন (অসহযোগিতা) কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
Q30. When was the Civil Disobedience Movement launched?
১৯৩০ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত, দান্দিত লবণ আইন ভংগৰ মাধ্যেমে।
Answer: On 6 April 1930, with the breaking of the salt law at Dandi.
লবণ কৰ বিষয়টো কি আছিল?
Q31. What was the salt tax issue?
সাধাৰণ জনতাক প্ৰভাৱিত কৰা লবণৰ ওপৰত অধিক কৰ আৰু লবণ উৎপাদনত চৰকাৰী একচেটিয়া অধিকাৰ।
Answer: A heavy tax on salt which hit the common people, and the government's monopoly on salt production.
উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশত সিভিল অবজ্ঞা আন্দোলনৰ নেতা কোন আছিল?
Q32. Who was the leader of the Civil Disobedience Movement in the North-West Frontier Province?
খান আব্দুল গাফফাৰ খান (ফ্ৰন্টিয়াৰ গান্ধী)।
Answer: Khan Abdul Ghaffar Khan (Frontier Gandhi).
লাল কামিজ (ৰেড শাৰ্ট) আন্দোলন কি আছিল?
Q33. What was the Red Shirt movement?
খান আব্দুল গাফফাৰ খানে নেতৃত্ব দিয়া খুদাই খিদমতগাৰ আন্দোলন।
Answer: The Khudai Khidmatgar movement led by Khan Abdul Ghaffar Khan.
গান্ধী-আৰউইন চুক্তি কি আছিল?
Q34. What was the Gandhi-Irwin Pact?
১৯৩১ চনৰ মাৰ্চত হোৱা চুক্তি, যাৰ দ্বাৰা চৰকাৰে ৰাজনৈতিক বন্দী মুক্ত কৰিছিল আৰু গান্ধীজীয়ে সিভিল অবজ্ঞা আন্দোলন স্থগিত ৰাখিবলৈ সন্মত হৈছিল।
Answer: An agreement in March 1931 by which the government released the political prisoners and Gandhi agreed to suspend the Civil Disobedience Movement.
গান্ধী-আৰউইন চুক্তি কেতিয়া স্বাক্ষৰিত হৈছিল?
Q35. When was the Gandhi-Irwin Pact signed?
১৯৩১ চনৰ ৫ মাৰ্চত।
Answer: On 5 March 1931.
গান্ধী-আৰউইন চুক্তিৰ সময়ত ভাইচৰয় কোন আছিল?
Q36. Who was the Viceroy at the time of the Gandhi-Irwin Pact?
লৰ্ড আৰউইন।
Answer: Lord Irwin.
পুনা চুক্তি কি আছিল?
Q37. What was the Poona Pact?
১৯৩২ চনৰ চেপ্টেম্বৰত গান্ধী আৰু ডঃ বি.আৰ. আম্বেডকৰৰ মাজত দলিত শ্ৰেণীৰ বাবে সংৰক্ষিত আসন সম্পৰ্কে হোৱা চুক্তি।
Answer: An agreement between Gandhi and Dr. B.R. Ambedkar in September 1932 on reserved seats for the depressed classes.
গান্ধীজীয়ে কমিউনাল অ্যাওয়াৰ্ডৰ বিৰুদ্ধে উপবাস কিয় পালন কৰিছিল?
Q38. Why did Gandhiji fast against the Communal Award?
কিয়নো অ্যাওয়াৰ্ডে দলিত শ্ৰেণীৰ বাবে পৃথক নিৰ্বাচনী এলাকা প্ৰস্তাব কৰিছিল।
Answer: Because the Award proposed separate electorates for the depressed classes.
১৯৩২ চনৰ কমিউনাল অ্যাওয়াৰ্ড কি আছিল?
Q39. What was the Communal Award of 1932?
ব্ৰিটিশ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ক পৃথক নিৰ্বাচনী এলাকা প্ৰদানৰ ঘোষণা।
Answer: An announcement by the British Prime Minister granting separate electorates to various communities.
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
Q40. When was the Quit India Movement launched?
১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত, কংগ্ৰেছৰ বোম্বাই অধিবেশনত।
Answer: On 8 August 1942, at the Bombay session of the Congress.
'কৰো বা মৰো' শ্লোগান কোনে দিছিল?
Q41. Who gave the slogan 'Do or Die'?
মহাত্মা গান্ধীয়ে, ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনত।
Answer: Mahatma Gandhi, at the Quit India Movement.
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনৰ মূল দাবী কি আছিল?
Q42. What was the main demand of the Quit India Movement?
ভাৰতত ব্ৰিটিশ শাসন তৎক্ষণাৎ সমাপ্তি।
Answer: Immediate end of British rule in India.
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনৰ সময়ত কংগ্ৰেছ সভাপতি কোন আছিল?
Q43. Who was the Congress President during the Quit India Movement?
মৌলানা আবুল কালাম আজাদ।
Answer: Maulana Abul Kalam Azad.
ভাৰত ছাড়ো প্ৰস্তাবৰ পিছত কোন কোন নেতা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল?
Q44. Who were the leaders arrested after the Quit India Resolution?
গান্ধীজী আৰু সকলো শীৰ্ষ কংগ্ৰেছ নেতা।
Answer: Gandhiji and all the top Congress leaders.
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনৰ সময়ত সমান্তৰাল চৰকাৰসমূহৰ ভূমিকা কি আছিল?
Q45. What was the role of the parallel governments during the Quit India Movement?
বালিয়া আৰু সাতাৰা আদি কিছু স্থানত এলাকা শাসন কৰিবলৈ সমান্তৰাল চৰকাৰ গঠন হৈছিল।
Answer: Parallel governments were set up in some places like Ballia and Satara to administer the areas.
'আগষ্ট ক্ৰান্তি' কি আছিল?
Q46. What was the 'August Kranti'?
১৯৪২ চনৰ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱা ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনৰ অন্য নাম।
Answer: Another name for the Quit India Movement launched in August 1942.
ক্ৰিপস মিশন কি আছিল?
Q47. What was the Cripps Mission?
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয় সহযোগিতা লাভৰ বাবে ১৯৪২ চনত ব্ৰিটিশ চৰকাৰে পঠোৱা মিশন।
Answer: A mission sent by the British government in 1942 to gain Indian cooperation during World War II.
ক্ৰিপস মিশনৰ নেতৃত্ব কোনে দিছিল?
Q48. Who headed the Cripps Mission?
স্টাফোৰ্ড ক্ৰিপসে।
Answer: Stafford Cripps.
কংগ্ৰেছ ক্ৰিপস প্ৰস্তাব কিয় প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল?
Q49. Why did the Congress reject the Cripps proposals?
কিয়নো ই তৎক্ষণাৎ পূৰ্ণ স্বাধীনতা আৰু জাতীয় চৰকাৰ গঠনৰ ব্যৱস্থা নকৰিছিল।
Answer: Because it did not provide for immediate full independence and the formation of a national government.
১৯৪৬ চনৰ কেবিনেট মিশন কি আছিল?
Q50. What was the Cabinet Mission of 1946?
ক্ষমতা হস্তান্তৰ আলোচনাৰ বাবে ভাৰতলৈ পঠোৱা তিনিজন ব্ৰিটিশ মন্ত্ৰীৰ মিশন।
Answer: A mission of three British ministers sent to India to discuss the transfer of power.
কেবিনেট মিশনৰ সদস্যসকল কোন কোন আছিল?
Q51. Who were the members of the Cabinet Mission?
লৰ্ড পেথিক-লৰেন্স, চাৰ স্টাফোৰ্ড ক্ৰিপস আৰু এ.ভি. আলেকজান্ডাৰ।
Answer: Lord Pethick-Lawrence, Sir Stafford Cripps and A.V. Alexander.
সিভিল অবজ্ঞা আন্দোলনেৰ নেতা কোন আছিল?
Q52. Who was the leader of the Civil Disobedience Movement?
মহাত্মা গান্ধী।
Answer: Mahatma Gandhi.
লবণ কৰ কি আছিল?
Q53. What was the salt tax?
ব্ৰিটিশদেৰ লবণে আৰোপিত কৰ, যি সাধাৰণ মানুষেৰ উপৰ বোঝা আছিল।
Answer: A tax imposed on salt by the British, which was a burden on the common people.
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনেৰ নেতাসকল কোন কোন আছিল?
Q54. Who were the leaders of the Quit India Movement?
গান্ধী, নেহৰু, প্যাটেল, মৌলানা আজাদ আৰু অন্যান্য কংগ্ৰেস নেতা।
Answer: Gandhi, Nehru, Patel, Maulana Azad and other Congress leaders.
'আগস্ট বিপ্লব' কি আছিল?
Q55. What was the 'August Revolution'?
১৯৪২ চনেৰ ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনেৰ অন্য নাম।
Answer: Another name for the Quit India Movement of 1942.
১৯৪০ চনেৰ 'ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহ' কি আছিল?
Q56. What was the 'Individual Satyagraha' of 1940?
গান্ধীৰ আৰম্ভ কৰা সীমিত সত্যাগ্ৰহ, য'ত নিৰ্বাচিত ব্যক্তিৰা সিভিল অবজ্ঞা প্ৰসাৰ কৰিছিল।
Answer: A limited satyagraha launched by Gandhi in which selected individuals offered civil disobedience.
প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী কোন আছিল?
Q57. Who was the first individual satyagrahi?
বিনোবা ভাবে।
Answer: Vinoba Bhave.
চৌৰি চৌৰা ঘটনা কি আছিল?
Q58. What was the Chauri Chaura incident?
১৯২২ চনত জনতায় পুলিশ স্টেশন জ্বালিয়ে দেওয়া, যাৰ ফলে অসহযোগ আন্দোলন প্ৰত্যাহাৰ হয়।
Answer: The burning of a police station by a mob in 1922, leading to the withdrawal of the Non-Cooperation Movement.
'কৰ না দেয়া' আন্দোলন কি আছিল?
Q59. What was the 'No Tax' campaign?
সিভিল অবজ্ঞা আন্দোলনেৰ অংশ হিচাবে কৰ প্ৰদানে অস্বীকৃতি।
Answer: The refusal to pay taxes as part of the Civil Disobedience Movement.
১৯২৮ চনেৰ বৰদোলি সত্যাগ্ৰহেৰ নেতা কোন আছিল?
Q60. Who was the leader of the Bardoli Satyagraha of 1928?
সৰ্দাৰ বল্লভভাই প্যাটেল।
Answer: Sardar Vallabhbhai Patel.
'বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ' কি আছিল?
Q61. What was the 'Bardoli Satyagraha'?
১৯২৮ চনত গুজৰাটেৰ বৰদোলিতে বৰ্ধিত ভূমি ৰাজস্বেৰ বিৰুদ্ধে কৃষক আন্দোলন।
Answer: A peasants' movement against the increased land revenue in Bardoli, Gujarat, in 1928.
'ওয়াৰ্ধা পৰিকল্পনা' কি আছিল?
Q62. What was the 'Wardha Scheme'?
১৯৩৭ চনত গান্ধীৰ প্ৰস্তাবিত মৌলিক শিক্ষাৰ পৰিকল্পনা।
Answer: A scheme of basic education proposed by Gandhi in 1937.
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনেৰ সময় ভাৰতেৰ ভাইসৰয় কোন আছিল?
Q63. Who was the Viceroy of India during the Quit India Movement?
লৰ্ড লিনলিথগো।
Answer: Lord Linlithgow.
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনেৰ প্ৰতি ব্ৰিটিশদেৰ প্ৰতিক্ৰিয়া কি আছিল?
Q64. What was the response of the British to the Quit India Movement?
নেতাদেৰ গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় এবং আন্দোলন নিষ্ঠুৰভাবে দমন কৰা হয়।
Answer: The leaders were arrested and the movement was brutally suppressed.
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনেৰ সময় ভূগৰ্ভস্থ আন্দোলনেৰ ভূমিকা কি আছিল?
Q65. What was the role of the underground movement during Quit India?
জে.পি. নাৰায়ণ এবং অৰুণা আসফ আলীৰ মতো তৰুণ নেতাৰা গোপন বিপ্লবী কাৰ্যকলাপ চালিয়েছেন।
Answer: Young leaders like J.P. Narayan and Aruna Asaf Ali carried on secret revolutionary activities.
'ফ্ৰন্টিয়াৰ গান্ধী' নামে কোন জনাজাত আছিল?
Q66. Who was known as the 'Frontier Gandhi'?
খান আব্দুল গাফফাৰ খান।
Answer: Khan Abdul Ghaffar Khan.
খুদাই খিদমতগাৰ কি আছিল?
Q67. What was the Khudai Khidmatgar?
খান আব্দুল গাফফাৰ খানেৰ নেতৃত্বাধীন 'ঈশ্বৰেৰ সেবক' আন্দোলন (ৰেড শাৰ্ট)।
Answer: The servant of God movement (Red Shirts) led by Khan Abdul Ghaffar Khan.
১৯৩২ চনেৰ পুনা চুক্তি কি আছিল?
Q68. What was the Poona Pact of 1932?
গান্ধী এবং আম্বেদকৰেৰ মধ্যে দলিত শ্ৰেণীৰ জন্য সংৰক্ষিত আসন সম্পৰ্কিত চুক্তি।
Answer: An agreement between Gandhi and Ambedkar about reserved seats for the depressed classes.
১৯৩২ চনেৰ কমিউনাল অ্যাওয়াৰ্ড কি আছিল?
Q69. What was the Communal Award of 1932?
বিভিন্ন সম্প্ৰদায়, দলিত শ্ৰেণী সহ, পৃথক নিৰ্বাচনী এলাকা দেওয়াৰ ব্ৰিটিশ সিদ্ধান্ত।
Answer: The British decision to give separate electorates to different communities, including the depressed classes.
কংগ্ৰেস সমাজতান্ত্ৰিক পাৰ্টি কে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল?
Q70. Who founded the Congress Socialist Party?
জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ, আচাৰ্য নৰেন্দ্ৰ দেব এবং অন্যান্যৰা, ১৯৩৪ চনত।
Answer: Jai Prakash Narayan, Acharya Narendra Dev and others, in 1934.
গান্ধীবাদী আন্দোলনে কৃষকদেৰ ভূমিকা কি আছিল?
Q71. What was the role of the peasants in the Gandhian movements?
কৃষকৰা চাম্পাৰাণ, খেদা এবং বৰদোলিৰ মতো আন্দোলনেৰ মেৰুদণ্ড আছিল।
Answer: The peasants were the backbone of movements like Champaran, Kheda and Bardoli.

গান্ধীবাদী যুগ আৰু প্ৰধান গণ আন্দোলনসমূহ

গান্ধীবাদী যুগ প্ৰায় ১৯১৫ চনৰ পৰা ১৯৪৭ চনলৈ বিস্তৃত, যি সময়ত মহাত্মা গান্ধীয়ে ভাৰতীয় জাতীয় আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু ইয়াক কৃষক, শ্ৰমিক, মহিলা আৰু সংখ্যালঘুসকলৰ এক প্ৰকৃত গণ আন্দোলনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা ১৯১৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰী তাৰিখে ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল, আৰু তেতিয়াৰ পৰা স্বাধীনতা লাভলৈকে সত্যাগ্ৰহ (সত্য-শক্তি) আৰু অহিংসাৰ দুই অস্ত্ৰৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে লড়িছিল। এই সময়ছোৱাত চাম্পাৰণ, খেদা আৰু আমেদাবাদ, তাৰ পিছত অসহযোগ, আইন অমান্য আৰু ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন, আৰু শেষত গোলমেল সন্মিলন, পুনা চুক্তি আৰু স্বাধীনতাৰ অভিমুখে যাত্ৰা ঘটিছিল।

পৰিচয় আৰু পটভূমি

১৯১৫ চনৰ আগতে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ মূলতঃ উকীল আৰু ইংৰাজী শিক্ষিত মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ মঞ্চ আছিল। গান্ধীয়ে ৰাজনীতিক গাঁৱলৈ লৈ গৈ ইয়াক সলনি কৰিছিল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত তেওঁৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা, বিশেষকৈ নেটাল ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছ আৰু নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ ব্যৱহাৰে তেওঁক বুজাইছিল যে অনুশাসিত অহিংসাই এটা শক্তিশালী সাম্ৰাজ্যকো লৰচৰ কৰিব পাৰে। উভতি অহাৰ পিছত তেওঁ গোপাল কৃষ্ণ গোখলেৰ পথ-নিৰ্দেশনা লাভ কৰিছিল আৰু তেওঁক নিজৰ ৰাজনৈতিক গুৰু বুলি মানিছিল। অলপ বছৰৰ ভিতৰতে চাম্পাৰণ, খেদা আৰু আমেদাবাদ অভিযানে তেওঁক ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য নেতা কৰি তুলিছিল। ১৯১৯ চনৰ ৰাউলাট আইন আৰু জাল্লিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ডে ব্ৰিটিছ ন্যায়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিশ্বাস ধ্বংস কৰি তেওঁক সৰ্বভাৰতীয় গণ সংগ্ৰামৰ ফালে ঠেলি দিছিল।

গান্ধীবাদী যুগৰ প্ৰধান আন্দোলনসমূহ

  • চাম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ (১৯১৭): ভাৰতত গান্ধীৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ, বিহাৰত নীল খেতিয়কসকলৰ বিৰুদ্ধে আৰম্ভ কৰা হৈছিল, যিসকলে কৃষকসকলক তিনকাঠিয়া ব্যৱস্থাৰ অধীনত নীল খেতি কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল। তদন্ত সমিতিয়ে কৃষকসকলৰ পক্ষত ৰায় দিছিল আৰু খেতিয়কসকলে ধনৰ এটা অংশ ঘূৰাই দিবলগীয়া হৈছিল।
  • আমেদাবাদ মিল ধৰ্মঘট (১৯১৮): মিল মালিক আৰু শ্ৰমিকসকলৰ মাজত দৰমহাৰ বিবাদ। গান্ধীয়ে শ্ৰমিকসকলৰ সমৰ্থনত অনশন আৰম্ভ কৰিছিল, আৰু মধ্যস্থতাৰ ৰায়ত ৩৫ শতাংশ দৰমহা বৃদ্ধি দিয়া হৈছিল।
  • খেদা সত্যাগ্ৰহ (১৯১৮): গুজৰাটৰ খেদা জিলাত শস্য বিফলতা আৰু দুৰ্ভিক্ষৰ সন্মুখীন হোৱা কৃষকসকলে ভূমি ৰাজহ মাফৰ দাবী কৰিছিল। গান্ধীয়ে ৰাজহ বন্ধ ৰাখিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল আৰু চৰকাৰে শেষত সংগ্ৰহ শিথিল কৰিছিল। বল্লভভাই পেটেল আৰু ইন্দুলাল য়াগনিক এই অভিযানত আগৰণুৱা আছিল।
  • ৰাউলাট আইন আৰু জাল্লিয়ানৱালা বাগ (১৯১৯): ৰাউলাট আইনে বিচাৰ নোহোৱাকৈ আটক কৰাৰ অনুমতি দিছিল। গান্ধীয়ে ১৯১৯ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত দেশজুৰি হৰতাল আহ্বান কৰিছিল, আৰু ১৯১৯ চনৰ ১৩ এপ্ৰিলত জেনেৰেল ডায়াৰে অমৃতসৰৰ জাল্লিয়ানৱালা বাগত নিৰীহ জনতাক গুলীয়াই মাৰিছিল।
  • খিলাফত আৰু অসহযোগ আন্দোলন (১৯১৯–১৯২২): গান্ধীয়ে খিলাফত নেতা মহম্মদ আলী আৰু শৌকত আলীৰ সৈতে হাত মিলাইছিল। অসহযোগ আন্দোলন ১৯২০ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু নাগপুৰ অধিৱেশন (ডিচেম্বৰ ১৯২০)ত অনুমোদিত হৈছিল। ইয়াৰ কাৰ্যসূচীত উপাধি ত্যাগ, চৰকাৰী বিদ্যালয়, ন্যায়ালয় আৰু পৰিষদ বৰ্জন, আৰু বিদেশী কাপোৰ বৰ্জন অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ১৯২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত চৌৰী চৌৰা হিংসাৰ পিছত ইয়াক প্ৰত্যাহাৰ কৰা হৈছিল।
  • স্বৰাজ্য পাৰ্টি (১৯২৩): কংগ্ৰেছে বৰ্জন ৰাখি থকাৰ সময়ত চি. আৰ. দাস আৰু মতিলাল নেহৰুৱে বিধান পৰিষদত প্ৰৱেশ কৰি ভিতৰৰ পৰা চৰকাৰক বাধা দিবলৈ এই দল গঠন কৰিছিল।
  • ছাইমন কমিছন, নেহৰু ৰিপৰ্ট আৰু বৰদোলি (১৯২৮): সম্পূৰ্ণ ব্ৰিটিছ সদস্যৰ ছাইমন কমিছন “ছাইমন গো বেক” ধ্বনিৰে বৰ্জন কৰা হৈছিল; লাহোৰত লালা লাজপত ৰায়ক লাঠিচালনা কৰা হৈছিল। মতিলাল নেহৰুৰ অধ্যক্ষতাত নেহৰু ৰিপৰ্টে ডমিনিয়ন স্থিতিৰ সংবিধান প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। ৰাজহ বৃদ্ধিৰ বিৰুদ্ধে বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ সৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলে নেতৃত্ব দিছিল।
  • পূৰ্ণ স্বৰাজ আৰু লাহোৰ অধিৱেশন (১৯২৯–১৯৩০): জৱাহৰলাল নেহৰুৰ অধ্যক্ষতাত লাহোৰ অধিৱেশন (ডিচেম্বৰ ১৯২৯)ত কংগ্ৰেছে পূৰ্ণ স্বৰাজ (সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা) ঘোষণা কৰিছিল। ১৯৩০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰী প্ৰথম স্বাধীনতা দিৱস হিচাপে পালন কৰা হৈছিল।
  • দাণ্ডী যাত্ৰা আৰু আইন অমান্য (১৯৩০): ১৯৩০ চনৰ ১২ মাৰ্চত গান্ধীয়ে সবৰমতীৰ পৰা দাণ্ডী যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ৬ এপ্ৰিল ১৯৩০ত লোণ আইন ভঙ্গ কৰি আইন অমান্য আন্দোলন আৰম্ভ কৰিছিল। গান্ধী-আৰউইন চুক্তি ৫ মাৰ্চ ১৯৩১ত স্বাক্ষৰিত হৈছিল আৰু গান্ধীয়ে দ্বিতীয় গোলমেল সন্মিলনত অংশ লৈছিল।
  • সাম্প্ৰদায়িক বঁটা আৰু পুনা চুক্তি (১৯৩২): ব্ৰিটিছ সাম্প্ৰদায়িক বঁটাই দলিত শ্ৰেণীক পৃথক নিৰ্বাচনী এলাকা দিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ বিৰুদ্ধে অনশন কৰিছিল, আৰু ২৪ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩২ত গান্ধী আৰু ড° বি. আৰ. আম্বেদকৰৰ মাজত পুনা চুক্তিয়ে যুটীয়া নিৰ্বাচনী এলাকাৰ ভিতৰত সংৰক্ষিত আসনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।
  • কংগ্ৰেছ সমাজতান্ত্ৰিক পাৰ্টি (১৯৩৪): জাতীয় আন্দোলনক সমাজতান্ত্ৰিক দিশ দিবলৈ জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ, আচাৰ্য নৰেন্দ্ৰ দেৱ আৰু অন্যান্যই ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
  • ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহ (১৯৪০): দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত ভাৰতৰ জবৰদস্তি অংশগ্ৰহণৰ বিৰুদ্ধে বাক-স্বাধীনতাৰ দাবী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। বিনোবা ভাৱে প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী আছিল।
  • ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন (১৯৪২): ৮ আগষ্ট ১৯৪২ত বম্বে অধিৱেশনত “কৰ বা মৰ” ধ্বনিৰে আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ইয়াক আগষ্ট ক্ৰান্তি বুলিও কোৱা হয় আৰু কেইবাখনো ঠাইত সমান্তৰাল চৰকাৰ গঠিত হৈছিল।

গান্ধীবাদী যুগৰ কালানুক্ৰম

  • ৯ জানুৱাৰী ১৯১৫: গান্ধী দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা ভাৰতলৈ উভতি আহে।
  • ১৯১৭: চাম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ, ভাৰতত প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ।
  • ১৯১৮: আমেদাবাদ মিল ধৰ্মঘট আৰু খেদা সত্যাগ্ৰহ।
  • ১৯১৯: ৰাউলাট আইন; দেশজুৰি হৰতাল (৬ এপ্ৰিল); জাল্লিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ড (১৩ এপ্ৰিল); খিলাফত আন্দোলন আৰম্ভ।
  • ১৯২০: অসহযোগ আন্দোলন আৰম্ভ; নাগপুৰ অধিৱেশনত অনুমোদন।
  • ১৯২২: চৌৰী চৌৰা ঘটনা; অসহযোগ আন্দোলন প্ৰত্যাহাৰ।
  • ১৯২৩: চি. আৰ. দাস আৰু মতিলাল নেহৰুৱে স্বৰাজ্য পাৰ্টি প্ৰতিষ্ঠা।
  • ১৯২৮: ছাইমন কমিছন বৰ্জন; নেহৰু ৰিপৰ্ট; বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ।
  • ১৯২৯: লাহোৰ অধিৱেশন; পূৰ্ণ স্বৰাজ ঘোষণা; জৱাহৰলাল নেহৰু কংগ্ৰেছ সভাপতি।
  • ২৬ জানুৱাৰী ১৯৩০: প্ৰথম স্বাধীনতা দিৱস পালন।
  • ১২ মাৰ্চ ১৯৩০: দাণ্ডী যাত্ৰা আৰম্ভ; আইন অমান্য আন্দোলন আৰম্ভ।
  • ১৯৩১: গান্ধী-আৰউইন চুক্তি (৫ মাৰ্চ); দ্বিতীয় গোলমেল সন্মিলন।
  • ১৯৩২: সাম্প্ৰদায়িক বঁটা; পুনা চুক্তি (২৪ ছেপ্তেম্বৰ)।
  • ১৯৩৪: কংগ্ৰেছ সমাজতান্ত্ৰিক পাৰ্টি প্ৰতিষ্ঠা।
  • ১৯৪০: ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহ; বিনোবা ভাৱে প্ৰথম সত্যাগ্ৰহী।
  • ১৯৪২: ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন (৮ আগষ্ট); “কৰ বা মৰ”; সমান্তৰাল চৰকাৰ গঠন।
  • ১৯৪৬: ভাৰতলৈ কেবিনেট মিছনৰ আগমন।

গান্ধীবাদী যুগৰ মূল তথ্য (দ্ৰুত পুনৰালোচনাৰ বুলেট)

  • গান্ধীৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন: ৯ জানুৱাৰী ১৯১৫, দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা।
  • ভাৰতত প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ: চাম্পাৰণ, ১৯১৭।
  • খেদা আৰু আমেদাবাদ: দুয়ো ১৯১৮ চনত।
  • ৰাউলাট আইন: ১৯১৯; ৬ এপ্ৰিল ১৯১৯ত হৰতাল।
  • জাল্লিয়ানৱালা বাগ: ১৩ এপ্ৰিল ১৯১৯; জেনেৰেল ডায়াৰ; ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে নাইট উপাধি ত্যাগ কৰিছিল।
  • খিলাফত নেতা: মহম্মদ আলী আৰু শৌকত আলী (আলী ভাতৃদ্বয়)।
  • অসহযোগ আন্দোলন: ১৯২০–১৯২২; চৌৰী চৌৰাৰ (৫ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯২২) পিছত প্ৰত্যাহাৰ।
  • চৌৰী চৌৰা: সংযুক্ত প্ৰদেশৰ গোৰখপুৰ জিলাত ভীৰে আৰক্ষী চকী জ্বলাই দিছিল।
  • স্বৰাজ্য পাৰ্টি: ১৯২৩; চি. আৰ. দাস আৰু মতিলাল নেহৰু।
  • ছাইমন কমিছন: ১৯২৮; সম্পূৰ্ণ ব্ৰিটিছ; “ছাইমন গো বেক”; লালা লাজপত ৰায়ক লাঠিচালনা।
  • নেহৰু ৰিপৰ্ট: ১৯২৮; অধ্যক্ষ মতিলাল নেহৰু।
  • বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ: ১৯২৮; বল্লভভাই পেটেল, যিয়ে “সৰ্দাৰ” উপাধি লাভ কৰিছিল।
  • লাহোৰ অধিৱেশন: ডিচেম্বৰ ১৯২৯; জৱাহৰলাল নেহৰু সভাপতি; পূৰ্ণ স্বৰাজ।
  • স্বাধীনতা দিৱস: ২৬ জানুৱাৰী ১৯৩০।
  • দাণ্ডী যাত্ৰা: ১২ মাৰ্চৰ পৰা ৬ এপ্ৰিল ১৯৩০; লোণ আইন ভঙ্গ।
  • গান্ধী-আৰউইন চুক্তি: ৫ মাৰ্চ ১৯৩১; ভাইচৰয় লৰ্ড আৰউইন।
  • পুনা চুক্তি: ২৪ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩২; গান্ধী আৰু আম্বেদকৰ।
  • কংগ্ৰেছ সমাজতান্ত্ৰিক পাৰ্টি: ১৯৩৪।
  • ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহ: ১৯৪০; প্ৰথম সত্যাগ্ৰহী বিনোবা ভাৱে।
  • ভাৰত ছাড়ো: ৮ আগষ্ট ১৯৪২; “কৰ বা মৰ”; আগষ্ট ক্ৰান্তি।
  • সীমান্তৰ গান্ধী: খান আব্দুল গাফফাৰ খান; খুদাই খিদমতগাৰ (ৰেড শাৰ্ট)।
  • ক্ৰিপছ মিছন: ১৯৪২; ছাৰ ষ্টাফৰ্ড ক্ৰিপছ।
  • কেবিনেট মিছন: ১৯৪৬; পেথিক-লৰেন্স, ষ্টাফৰ্ড ক্ৰিপছ আৰু এ. ভি. আলেকজেণ্ডাৰ।

গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আৰু পৰিভাষা

  • মহাত্মা গান্ধী: যুগৰ নেতা; ৰাষ্ট্ৰপিতা; সত্যাগ্ৰহ আৰু অহিংসাৰ প্ৰচাৰক।
  • গোপাল কৃষ্ণ গোখলে: গান্ধীৰ ৰাজনৈতিক গুৰু।
  • বল্লভভাই পেটেল: খেদা আৰু বৰদোলিৰ নেতা; “সৰ্দাৰ” উপাধি প্ৰাপ্ত।
  • জৱাহৰলাল নেহৰু: লাহোৰ অধিৱেশনৰ (১৯২৯) সভাপতি; পূৰ্ণ স্বৰাজ ঘোষণা কৰিছিল।
  • চি. আৰ. দাস আৰু মতিলাল নেহৰু: স্বৰাজ্য পাৰ্টিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।
  • বি. আৰ. আম্বেদকৰ: পুনা চুক্তিৰ স্বাক্ষৰকাৰী; দলিত শ্ৰেণীৰ নেতা।
  • খান আব্দুল গাফফাৰ খান: “সীমান্তৰ গান্ধী”, যিয়ে খুদাই খিদমতগাৰক নেতৃত্ব দিছিল।
  • বিনোবা ভাৱে: প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী (১৯৪০)।
  • সত্যাগ্ৰহ: অহিংস প্ৰতিৰোধৰ জৰিয়তে সত্যত অটল থকা।
  • পূৰ্ণ স্বৰাজ: সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা, ১৯২৯ চনত ঘোষিত।
  • খুদাই খিদমতগাৰ: উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ “ঈশ্বৰৰ সেবক” বা ৰেড শাৰ্ট।
  • সমান্তৰাল চৰকাৰ: ভাৰত ছাড়োৰ সময়ত বালিয়া, তমলুক আৰু সাতাৰাৰ দৰে ঠাইত গঠিত স্থানীয় স্বশাসন।
  • কৰ বা মৰ: ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন আৰম্ভণিৰ সময়ত গান্ধীৰ আহ্বান।

প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত এই বিষয় কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ

গান্ধীবাদী যুগৰ প্ৰশ্ন প্ৰায় প্ৰতিটো অসম নিযুক্তি পৰীক্ষাত, বিশেষকৈ ADRE, APSC, অসম আৰক্ষী, DHS, SSC আৰু ৰে’লৱে পৰীক্ষাত দেখা যায়। পৰীক্ষকে বাৰে বাৰে গান্ধীৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ বছৰ, তেওঁৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ, ৰাউলাট আইন আৰু জাল্লিয়ানৱালা বাগৰ তাৰিখ, অসহযোগ প্ৰত্যাহাৰৰ কাৰণ, স্বৰাজ্য পাৰ্টিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, ছাইমন কমিছন আৰু নেহৰু ৰিপৰ্টৰ পাৰ্থক্য, দাণ্ডী যাত্ৰা আৰু পুনা চুক্তি, প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী, আৰু ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনৰ নেতৃত্ব আৰু ধ্বনি সুধে। তাৰিখ, নেতা আৰু ধ্বনিৰ ওপৰত স্পষ্ট দখলে আপোনাক বস্তুনিষ্ঠ প্ৰশ্ন দ্ৰুতভাৱে উত্তৰ দিবলৈ আৰু ভাল বৰ্ণনামূলক উত্তৰ লিখিবলৈ সহায় কৰে।

এই বিষয়ৰ প্ৰস্তুতি কেনেকৈ কৰিব

  1. আন্দোলনৰ ক্ৰম নিৰ্ধাৰণ কৰক। প্ৰথমে চাম্পাৰণ, আমেদাবাদ আৰু খেদা, তাৰ পিছত অসহযোগ, তাৰ পিছত আইন অমান্য, তাৰ পিছত ভাৰত ছাড়ো।
  2. মূল তাৰিখসমূহ মনত ৰাখক। ১৯১৫, ১৯১৭, ১৯১৮, ১৯১৯, ১৯২০, ১৯২২, ১৯২৯, ১৯৩০, ১৯৩১, ১৯৩২, ১৯৪০ আৰু ১৯৪২।
  3. আন্দোলনৰ সৈতে নেতা মিলাওক। খেদা আৰু বৰদোলিৰ সৈতে পেটেল, লাহোৰৰ সৈতে নেহৰু, স্বৰাজ্য পাৰ্টিৰ সৈতে দাস আৰু মতিলাল, পুনা চুক্তিৰ সৈতে আম্বেদকৰ।
  4. ধ্বনি আৰু ফলাফল শিকক। “ছাইমন গো বেক”, “কৰ বা মৰ”, আৰু লোণ আইন ভঙ্গ।
  5. ফান্দৰ বিন্দুবোৰ পুনৰালোচনা কৰক। ছাইমন কমিছন বনাম নেহৰু ৰিপৰ্ট, আৰু অসহযোগ বনাম আইন অমান্যৰ সংমিশ্ৰণ এৰাই চলক।

সাধাৰণ পৰীক্ষাৰ ফান্দ

  • গান্ধী ১৯১৫ চনত উভতি আহিছিল, ১৯১৪ নহয়; ভাৰতত প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ আছিল চাম্পাৰণ ১৯১৭।
  • অসহযোগ আন্দোলন ১৯২০ চনত আৰম্ভ হৈ ১৯২২ চনত শেষ হৈছিল; আইন অমান্য আন্দোলন ১৯৩০ চনত আৰম্ভ হৈছিল, ১৯২০ নহয়।
  • চৌৰী চৌৰা (১৯২২)ই অসহযোগ বন্ধ কৰিছিল; দাণ্ডী (১৯৩০)ই আইন অমান্য আৰম্ভ কৰিছিল।
  • পুনা চুক্তি (১৯৩২) গান্ধী আৰু আম্বেদকৰৰ মাজত হৈছিল; সাম্প্ৰদায়িক বঁটা এটা ব্ৰিটিছ সিদ্ধান্ত আছিল।
  • লাহোৰ অধিৱেশন (১৯২৯)-এ পূৰ্ণ স্বৰাজ ঘোষণা কৰিছিল; ২৬ জানুৱাৰী ১৯৩০ প্ৰথম স্বাধীনতা দিৱস আছিল।
  • বিনোবা ভাৱে, গান্ধী নহয়, ১৯৪০ চনত প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী আছিল।
  • “কৰ বা মৰ” ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনৰ (১৯৪২), অসহযোগৰ নহয়।
  • খান আব্দুল গাফফাৰ খান আছিল সীমান্তৰ গান্ধী; তেওঁৰ অনুগামীসকল আছিল ৰেড শাৰ্ট।

সাধু সোধা প্ৰশ্ন

গান্ধীজী কোন বছৰত ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ কি আছিল?

গান্ধীজী ১৯১৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰী তাৰিখে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল। ভাৰতত তেওঁৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ আছিল ১৯১৭ চনৰ বিহাৰৰ চাম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ, য'ত তেওঁ নীল খেতিয়কসকলৰ বিৰুদ্ধে শোষণমূলক তিনকাঠিয়া ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে কৃষকসকলক সমৰ্থন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক ধন ঘূৰাই দিয়াবলৈ বাধ্য কৰাইছিল।

ৰাউলাট আইন কি আছিল আৰু গান্ধীয়ে কিয় ইয়াৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিছিল?

১৯১৯ চনৰ ৰাউলাট আইনে বিচাৰ নোহোৱাকৈ মানুহক গ্ৰেপ্তাৰ আৰু আটক কৰাৰ অনুমতি দিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াক “কাল কানুন” বুলি অভিহিত কৰিছিল আৰু ১৯১৯ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত দেশজুৰি হৰতাল আয়োজন কৰিছিল। প্ৰতিবাদৰ পিছত ১৩ এপ্ৰিল ১৯১৯ত জাল্লিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হৈছিল, যিয়ে দেশক গভীৰভাৱে স্তব্ধ কৰি তুলিছিল।

অসহযোগ আন্দোলন কিয় প্ৰত্যাহাৰ কৰা হৈছিল?

১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত সংঘটিত চৌৰী চৌৰা ঘটনাৰ পিছত গান্ধীয়ে অসহযোগ আন্দোলন (১৯২০–১৯২২) প্ৰত্যাহাৰ কৰিছিল, য'ত গোৰখপুৰ জিলাত এটা ভীৰে আৰক্ষী চকী জ্বলাই আৰক্ষীসকলক হত্যা কৰিছিল। আন্দোলনটো হিংসাত্মক হৈ পৰিছে বুলি গান্ধীয়ে অনুভৱ কৰিছিল আৰু জনসাধাৰণ অহিংস অনুশাসনৰ বাবে এতিয়াও প্ৰস্তুত নহয় বুলি ভাবিছিল।

বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ কোনে নেতৃত্ব দিছিল আৰু পেটেলে “সৰ্দাৰ” উপাধি কেনেকৈ পাইছিল?

১৯২৮ চনৰ বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ বল্লভভাই পেটেলে ভূমি ৰাজহ বৃদ্ধিৰ বিৰুদ্ধে নেতৃত্ব দিছিল। কৃষকসকলে ৰাজহ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু চৰকাৰে শেষত এটা আপোচত মান্তি হৈছিল। তেওঁৰ সফল নেতৃত্বৰ বাবে বৰদোলিৰ মহিলাসকলে তেওঁক “সৰ্দাৰ” উপাধি দিছিল।

১৯৩২ চনৰ পুনা চুক্তি কি আছিল?

পুনা চুক্তি ২৪ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩২ তাৰিখে গান্ধীজী আৰু ড° বি. আৰ. আম্বেদকৰৰ মাজত স্বাক্ষৰিত এটা চুক্তি আছিল। ব্ৰিটিছ সাম্প্ৰদায়িক বঁটাই দলিত শ্ৰেণীক দিয়া পৃথক নিৰ্বাচনী এলাকাৰ সলনি যুটীয়া নিৰ্বাচনী এলাকাৰ ভিতৰত সংৰক্ষিত আসনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল, যি গান্ধীজীৰ অনশনৰ পিছত সম্ভৱ হৈছিল।

ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন কেতিয়া আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ ধ্বনি কি আছিল?

ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন ৮ আগষ্ট ১৯৪২ তাৰিখে কংগ্ৰেছৰ বম্বে অধিৱেশনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। গান্ধীজীয়ে “কৰ বা মৰ” ধ্বনি দিছিল, আৰু এই আন্দোলনক আগষ্ট ক্ৰান্তি বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত শীৰ্ষ নেতাসকলৰ গ্ৰেপ্তাৰ আৰু কিছুমান অঞ্চলত সমান্তৰাল চৰকাৰ গঠন হৈছিল।

About the Gandhian Era and Major Mass Movements

The Gandhian era covers roughly the years 1915 to 1947, when Mahatma Gandhi led the Indian national movement and turned it into a genuine mass movement of peasants, workers, women and minorities. Gandhi returned to India from South Africa on 9 January 1915, and from then until independence he used the twin weapons of Satyagraha (truth-force) and ahimsa (non-violence) against British rule. This period saw Champaran, Kheda and Ahmedabad, then the Non-Cooperation, Civil Disobedience and Quit India movements, and finally the Round Table Conferences, the Poona Pact and the march towards freedom.

Introduction and Background

Before 1915 the Indian National Congress was largely a platform of lawyers and the English-educated middle class. Gandhi changed this by carrying politics to the villages. His South African experiments, especially the Natal Indian Congress and his use of passive resistance, convinced him that disciplined non-violence could shake a mighty empire. After returning he was guided by Gopal Krishna Gokhale, whom he regarded as his political guru. Within a few years, the Champaran, Kheda and Ahmedabad campaigns made him the most trusted leader of the Indian masses. The Rowlatt Act of 1919 and the Jallianwala Bagh massacre destroyed his faith in British justice and pushed him towards all-India mass struggle.

Key Movements of the Gandhian Era

Timeline of the Gandhian Era

Main Facts about the Gandhian Era (Quick Revision Bullets)

Important Persons and Terms

Why This Topic Matters for Exams

Questions on the Gandhian era appear in almost every Assam recruitment examination, including ADRE, APSC, Assam Police, DHS, SSC and Railway tests. Examiners repeatedly ask the year of Gandhi’s return, his first satyagraha, the dates of the Rowlatt Act and Jallianwala Bagh, the causes of the withdrawal of Non-Cooperation, the founders of the Swaraj Party, the difference between the Simon Commission and the Nehru Report, the Dandi March and the Poona Pact, the first individual satyagrahi, and the leadership and slogan of the Quit India Movement. A clear grip on dates, leaders and slogans lets you answer objective questions quickly and also write good descriptive answers.

How to Prepare This Topic

  1. Fix the order of the movements. Champaran, Ahmedabad and Kheda first, then Non-Cooperation, then Civil Disobedience, then Quit India.
  2. Memorise the key dates. 1915, 1917, 1918, 1919, 1920, 1922, 1929, 1930, 1931, 1932, 1940 and 1942.
  3. Match leaders with movements. Patel with Kheda and Bardoli, Nehru with Lahore, Das and Motilal with the Swaraj Party, Ambedkar with the Poona Pact.
  4. Learn the slogans and outcomes. “Simon Go Back”, “Do or Die”, and the breaking of the salt law.
  5. Revise the trap points. Keep Plassey-style confusions out: Singh Commission versus Nehru Report, and NCM versus Civil Disobedience.

Common Exam Traps

Frequently Asked Questions

In which year did Gandhiji return to India and what was his first satyagraha??

Gandhiji returned to India from South Africa on 9 January 1915. His first satyagraha in India was the Champaran Satyagraha of 1917 in Bihar, where he supported indigo peasants against the exploitative tinkathia system and won a refund for them.

What was the Rowlatt Act and why did Gandhiji protest against it?

The Rowlatt Act of 1919 allowed the government to arrest and detain people without trial. Gandhiji called it a “black act” and organised a nationwide hartal on 6 April 1919. The protest was followed by the Jallianwala Bagh massacre on 13 April 1919, which deeply shocked the nation.

Why was the Non-Cooperation Movement withdrawn?

The Non-Cooperation Movement (1920–1922) was withdrawn by Gandhiji after the Chauri Chaura incident of 5 February 1922, when a mob burnt a police station and killed policemen in Gorakhpur district. Gandhiji felt the movement had turned violent and that the people were not yet ready for non-violent discipline.

Who led the Bardoli Satyagraha and how did Patel get the title “Sardar”?

The Bardoli Satyagraha of 1928 was led by Vallabhbhai Patel against an increase in land revenue. The peasants refused to pay and the government finally agreed to a compromise. For his successful leadership the women of Bardoli gave him the title “Sardar”.

What was the Poona Pact of 1932?

The Poona Pact was an agreement signed on 24 September 1932 between Gandhiji and Dr B. R. Ambedkar. It replaced the separate electorates for the depressed classes, given by the British Communal Award, with reserved seats within a joint electorate, after Gandhiji’s fast against the award.

When was the Quit India Movement launched and what was its slogan?

The Quit India Movement was launched on 8 August 1942 at the Bombay session of the Congress. Gandhiji gave the slogan “Do or Die”, and the movement is also called the August Kranti. It led to the arrest of top leaders and the setting up of parallel governments in some areas.

এই পৃষ্ঠাৰ সমল অসমৰ প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। প্ৰতিটো প্ৰশ্ন দ্বিভাষিক আৰু প্ৰতিটো উত্তৰ চমুকৈ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। সমল মানক প্ৰসংগ পুথি আৰু বিশ্বাসযোগ্য অনলাইন উৎসৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা হয়।

লেখক: axomexam টীমপৰ্যালোচনা: Axomexam Editorial Teamপ্ৰসংগ উৎস: মানক প্ৰসংগ পুথি আৰু বিশ্বাসযোগ্য অনলাইন উৎসপ্ৰকাশিত: 29 আগষ্ট 2026শেহতীয়া আপডেট: 5 অক্টোবৰ 2026

Gandhian Era and Major Mass Movements is a scoring area in almost every Assam recruitment examination. The questions on this page are arranged to be read quickly and revised often, and each one is followed by the answer and a plain-language explanation. Facts are checked against official sources and reliable online references, and any correction reported by a reader is reviewed and applied.

Author: axomexam teamReviewed by: Axomexam Editorial TeamSources: publicly available online resources and standard reference materialPublished: 29 August 2026Last updated: 5 October 2026How we review