গান্ধীবাদী যুগ আৰু প্ৰধান গণ আন্দোলনসমূহ
গান্ধীবাদী যুগ প্ৰায় ১৯১৫ চনৰ পৰা ১৯৪৭ চনলৈ বিস্তৃত, যি সময়ত মহাত্মা গান্ধীয়ে ভাৰতীয় জাতীয় আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু ইয়াক কৃষক, শ্ৰমিক, মহিলা আৰু সংখ্যালঘুসকলৰ এক প্ৰকৃত গণ আন্দোলনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা ১৯১৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰী তাৰিখে ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল, আৰু তেতিয়াৰ পৰা স্বাধীনতা লাভলৈকে সত্যাগ্ৰহ (সত্য-শক্তি) আৰু অহিংসাৰ দুই অস্ত্ৰৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে লড়িছিল। এই সময়ছোৱাত চাম্পাৰণ, খেদা আৰু আমেদাবাদ, তাৰ পিছত অসহযোগ, আইন অমান্য আৰু ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন, আৰু শেষত গোলমেল সন্মিলন, পুনা চুক্তি আৰু স্বাধীনতাৰ অভিমুখে যাত্ৰা ঘটিছিল।
পৰিচয় আৰু পটভূমি
১৯১৫ চনৰ আগতে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ মূলতঃ উকীল আৰু ইংৰাজী শিক্ষিত মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ মঞ্চ আছিল। গান্ধীয়ে ৰাজনীতিক গাঁৱলৈ লৈ গৈ ইয়াক সলনি কৰিছিল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত তেওঁৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা, বিশেষকৈ নেটাল ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছ আৰু নিষ্ক্ৰিয় প্ৰতিৰোধৰ ব্যৱহাৰে তেওঁক বুজাইছিল যে অনুশাসিত অহিংসাই এটা শক্তিশালী সাম্ৰাজ্যকো লৰচৰ কৰিব পাৰে। উভতি অহাৰ পিছত তেওঁ গোপাল কৃষ্ণ গোখলেৰ পথ-নিৰ্দেশনা লাভ কৰিছিল আৰু তেওঁক নিজৰ ৰাজনৈতিক গুৰু বুলি মানিছিল। অলপ বছৰৰ ভিতৰতে চাম্পাৰণ, খেদা আৰু আমেদাবাদ অভিযানে তেওঁক ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য নেতা কৰি তুলিছিল। ১৯১৯ চনৰ ৰাউলাট আইন আৰু জাল্লিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ডে ব্ৰিটিছ ন্যায়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিশ্বাস ধ্বংস কৰি তেওঁক সৰ্বভাৰতীয় গণ সংগ্ৰামৰ ফালে ঠেলি দিছিল।
গান্ধীবাদী যুগৰ প্ৰধান আন্দোলনসমূহ
- চাম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ (১৯১৭): ভাৰতত গান্ধীৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ, বিহাৰত নীল খেতিয়কসকলৰ বিৰুদ্ধে আৰম্ভ কৰা হৈছিল, যিসকলে কৃষকসকলক তিনকাঠিয়া ব্যৱস্থাৰ অধীনত নীল খেতি কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল। তদন্ত সমিতিয়ে কৃষকসকলৰ পক্ষত ৰায় দিছিল আৰু খেতিয়কসকলে ধনৰ এটা অংশ ঘূৰাই দিবলগীয়া হৈছিল।
- আমেদাবাদ মিল ধৰ্মঘট (১৯১৮): মিল মালিক আৰু শ্ৰমিকসকলৰ মাজত দৰমহাৰ বিবাদ। গান্ধীয়ে শ্ৰমিকসকলৰ সমৰ্থনত অনশন আৰম্ভ কৰিছিল, আৰু মধ্যস্থতাৰ ৰায়ত ৩৫ শতাংশ দৰমহা বৃদ্ধি দিয়া হৈছিল।
- খেদা সত্যাগ্ৰহ (১৯১৮): গুজৰাটৰ খেদা জিলাত শস্য বিফলতা আৰু দুৰ্ভিক্ষৰ সন্মুখীন হোৱা কৃষকসকলে ভূমি ৰাজহ মাফৰ দাবী কৰিছিল। গান্ধীয়ে ৰাজহ বন্ধ ৰাখিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল আৰু চৰকাৰে শেষত সংগ্ৰহ শিথিল কৰিছিল। বল্লভভাই পেটেল আৰু ইন্দুলাল য়াগনিক এই অভিযানত আগৰণুৱা আছিল।
- ৰাউলাট আইন আৰু জাল্লিয়ানৱালা বাগ (১৯১৯): ৰাউলাট আইনে বিচাৰ নোহোৱাকৈ আটক কৰাৰ অনুমতি দিছিল। গান্ধীয়ে ১৯১৯ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত দেশজুৰি হৰতাল আহ্বান কৰিছিল, আৰু ১৯১৯ চনৰ ১৩ এপ্ৰিলত জেনেৰেল ডায়াৰে অমৃতসৰৰ জাল্লিয়ানৱালা বাগত নিৰীহ জনতাক গুলীয়াই মাৰিছিল।
- খিলাফত আৰু অসহযোগ আন্দোলন (১৯১৯–১৯২২): গান্ধীয়ে খিলাফত নেতা মহম্মদ আলী আৰু শৌকত আলীৰ সৈতে হাত মিলাইছিল। অসহযোগ আন্দোলন ১৯২০ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু নাগপুৰ অধিৱেশন (ডিচেম্বৰ ১৯২০)ত অনুমোদিত হৈছিল। ইয়াৰ কাৰ্যসূচীত উপাধি ত্যাগ, চৰকাৰী বিদ্যালয়, ন্যায়ালয় আৰু পৰিষদ বৰ্জন, আৰু বিদেশী কাপোৰ বৰ্জন অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ১৯২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত চৌৰী চৌৰা হিংসাৰ পিছত ইয়াক প্ৰত্যাহাৰ কৰা হৈছিল।
- স্বৰাজ্য পাৰ্টি (১৯২৩): কংগ্ৰেছে বৰ্জন ৰাখি থকাৰ সময়ত চি. আৰ. দাস আৰু মতিলাল নেহৰুৱে বিধান পৰিষদত প্ৰৱেশ কৰি ভিতৰৰ পৰা চৰকাৰক বাধা দিবলৈ এই দল গঠন কৰিছিল।
- ছাইমন কমিছন, নেহৰু ৰিপৰ্ট আৰু বৰদোলি (১৯২৮): সম্পূৰ্ণ ব্ৰিটিছ সদস্যৰ ছাইমন কমিছন “ছাইমন গো বেক” ধ্বনিৰে বৰ্জন কৰা হৈছিল; লাহোৰত লালা লাজপত ৰায়ক লাঠিচালনা কৰা হৈছিল। মতিলাল নেহৰুৰ অধ্যক্ষতাত নেহৰু ৰিপৰ্টে ডমিনিয়ন স্থিতিৰ সংবিধান প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। ৰাজহ বৃদ্ধিৰ বিৰুদ্ধে বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ সৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলে নেতৃত্ব দিছিল।
- পূৰ্ণ স্বৰাজ আৰু লাহোৰ অধিৱেশন (১৯২৯–১৯৩০): জৱাহৰলাল নেহৰুৰ অধ্যক্ষতাত লাহোৰ অধিৱেশন (ডিচেম্বৰ ১৯২৯)ত কংগ্ৰেছে পূৰ্ণ স্বৰাজ (সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা) ঘোষণা কৰিছিল। ১৯৩০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰী প্ৰথম স্বাধীনতা দিৱস হিচাপে পালন কৰা হৈছিল।
- দাণ্ডী যাত্ৰা আৰু আইন অমান্য (১৯৩০): ১৯৩০ চনৰ ১২ মাৰ্চত গান্ধীয়ে সবৰমতীৰ পৰা দাণ্ডী যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ৬ এপ্ৰিল ১৯৩০ত লোণ আইন ভঙ্গ কৰি আইন অমান্য আন্দোলন আৰম্ভ কৰিছিল। গান্ধী-আৰউইন চুক্তি ৫ মাৰ্চ ১৯৩১ত স্বাক্ষৰিত হৈছিল আৰু গান্ধীয়ে দ্বিতীয় গোলমেল সন্মিলনত অংশ লৈছিল।
- সাম্প্ৰদায়িক বঁটা আৰু পুনা চুক্তি (১৯৩২): ব্ৰিটিছ সাম্প্ৰদায়িক বঁটাই দলিত শ্ৰেণীক পৃথক নিৰ্বাচনী এলাকা দিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াৰ বিৰুদ্ধে অনশন কৰিছিল, আৰু ২৪ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩২ত গান্ধী আৰু ড° বি. আৰ. আম্বেদকৰৰ মাজত পুনা চুক্তিয়ে যুটীয়া নিৰ্বাচনী এলাকাৰ ভিতৰত সংৰক্ষিত আসনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।
- কংগ্ৰেছ সমাজতান্ত্ৰিক পাৰ্টি (১৯৩৪): জাতীয় আন্দোলনক সমাজতান্ত্ৰিক দিশ দিবলৈ জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ, আচাৰ্য নৰেন্দ্ৰ দেৱ আৰু অন্যান্যই ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
- ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহ (১৯৪০): দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত ভাৰতৰ জবৰদস্তি অংশগ্ৰহণৰ বিৰুদ্ধে বাক-স্বাধীনতাৰ দাবী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। বিনোবা ভাৱে প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী আছিল।
- ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন (১৯৪২): ৮ আগষ্ট ১৯৪২ত বম্বে অধিৱেশনত “কৰ বা মৰ” ধ্বনিৰে আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ইয়াক আগষ্ট ক্ৰান্তি বুলিও কোৱা হয় আৰু কেইবাখনো ঠাইত সমান্তৰাল চৰকাৰ গঠিত হৈছিল।
গান্ধীবাদী যুগৰ কালানুক্ৰম
- ৯ জানুৱাৰী ১৯১৫: গান্ধী দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা ভাৰতলৈ উভতি আহে।
- ১৯১৭: চাম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ, ভাৰতত প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ।
- ১৯১৮: আমেদাবাদ মিল ধৰ্মঘট আৰু খেদা সত্যাগ্ৰহ।
- ১৯১৯: ৰাউলাট আইন; দেশজুৰি হৰতাল (৬ এপ্ৰিল); জাল্লিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ড (১৩ এপ্ৰিল); খিলাফত আন্দোলন আৰম্ভ।
- ১৯২০: অসহযোগ আন্দোলন আৰম্ভ; নাগপুৰ অধিৱেশনত অনুমোদন।
- ১৯২২: চৌৰী চৌৰা ঘটনা; অসহযোগ আন্দোলন প্ৰত্যাহাৰ।
- ১৯২৩: চি. আৰ. দাস আৰু মতিলাল নেহৰুৱে স্বৰাজ্য পাৰ্টি প্ৰতিষ্ঠা।
- ১৯২৮: ছাইমন কমিছন বৰ্জন; নেহৰু ৰিপৰ্ট; বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ।
- ১৯২৯: লাহোৰ অধিৱেশন; পূৰ্ণ স্বৰাজ ঘোষণা; জৱাহৰলাল নেহৰু কংগ্ৰেছ সভাপতি।
- ২৬ জানুৱাৰী ১৯৩০: প্ৰথম স্বাধীনতা দিৱস পালন।
- ১২ মাৰ্চ ১৯৩০: দাণ্ডী যাত্ৰা আৰম্ভ; আইন অমান্য আন্দোলন আৰম্ভ।
- ১৯৩১: গান্ধী-আৰউইন চুক্তি (৫ মাৰ্চ); দ্বিতীয় গোলমেল সন্মিলন।
- ১৯৩২: সাম্প্ৰদায়িক বঁটা; পুনা চুক্তি (২৪ ছেপ্তেম্বৰ)।
- ১৯৩৪: কংগ্ৰেছ সমাজতান্ত্ৰিক পাৰ্টি প্ৰতিষ্ঠা।
- ১৯৪০: ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহ; বিনোবা ভাৱে প্ৰথম সত্যাগ্ৰহী।
- ১৯৪২: ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন (৮ আগষ্ট); “কৰ বা মৰ”; সমান্তৰাল চৰকাৰ গঠন।
- ১৯৪৬: ভাৰতলৈ কেবিনেট মিছনৰ আগমন।
গান্ধীবাদী যুগৰ মূল তথ্য (দ্ৰুত পুনৰালোচনাৰ বুলেট)
- গান্ধীৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন: ৯ জানুৱাৰী ১৯১৫, দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা।
- ভাৰতত প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ: চাম্পাৰণ, ১৯১৭।
- খেদা আৰু আমেদাবাদ: দুয়ো ১৯১৮ চনত।
- ৰাউলাট আইন: ১৯১৯; ৬ এপ্ৰিল ১৯১৯ত হৰতাল।
- জাল্লিয়ানৱালা বাগ: ১৩ এপ্ৰিল ১৯১৯; জেনেৰেল ডায়াৰ; ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে নাইট উপাধি ত্যাগ কৰিছিল।
- খিলাফত নেতা: মহম্মদ আলী আৰু শৌকত আলী (আলী ভাতৃদ্বয়)।
- অসহযোগ আন্দোলন: ১৯২০–১৯২২; চৌৰী চৌৰাৰ (৫ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯২২) পিছত প্ৰত্যাহাৰ।
- চৌৰী চৌৰা: সংযুক্ত প্ৰদেশৰ গোৰখপুৰ জিলাত ভীৰে আৰক্ষী চকী জ্বলাই দিছিল।
- স্বৰাজ্য পাৰ্টি: ১৯২৩; চি. আৰ. দাস আৰু মতিলাল নেহৰু।
- ছাইমন কমিছন: ১৯২৮; সম্পূৰ্ণ ব্ৰিটিছ; “ছাইমন গো বেক”; লালা লাজপত ৰায়ক লাঠিচালনা।
- নেহৰু ৰিপৰ্ট: ১৯২৮; অধ্যক্ষ মতিলাল নেহৰু।
- বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ: ১৯২৮; বল্লভভাই পেটেল, যিয়ে “সৰ্দাৰ” উপাধি লাভ কৰিছিল।
- লাহোৰ অধিৱেশন: ডিচেম্বৰ ১৯২৯; জৱাহৰলাল নেহৰু সভাপতি; পূৰ্ণ স্বৰাজ।
- স্বাধীনতা দিৱস: ২৬ জানুৱাৰী ১৯৩০।
- দাণ্ডী যাত্ৰা: ১২ মাৰ্চৰ পৰা ৬ এপ্ৰিল ১৯৩০; লোণ আইন ভঙ্গ।
- গান্ধী-আৰউইন চুক্তি: ৫ মাৰ্চ ১৯৩১; ভাইচৰয় লৰ্ড আৰউইন।
- পুনা চুক্তি: ২৪ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩২; গান্ধী আৰু আম্বেদকৰ।
- কংগ্ৰেছ সমাজতান্ত্ৰিক পাৰ্টি: ১৯৩৪।
- ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহ: ১৯৪০; প্ৰথম সত্যাগ্ৰহী বিনোবা ভাৱে।
- ভাৰত ছাড়ো: ৮ আগষ্ট ১৯৪২; “কৰ বা মৰ”; আগষ্ট ক্ৰান্তি।
- সীমান্তৰ গান্ধী: খান আব্দুল গাফফাৰ খান; খুদাই খিদমতগাৰ (ৰেড শাৰ্ট)।
- ক্ৰিপছ মিছন: ১৯৪২; ছাৰ ষ্টাফৰ্ড ক্ৰিপছ।
- কেবিনেট মিছন: ১৯৪৬; পেথিক-লৰেন্স, ষ্টাফৰ্ড ক্ৰিপছ আৰু এ. ভি. আলেকজেণ্ডাৰ।
গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আৰু পৰিভাষা
- মহাত্মা গান্ধী: যুগৰ নেতা; ৰাষ্ট্ৰপিতা; সত্যাগ্ৰহ আৰু অহিংসাৰ প্ৰচাৰক।
- গোপাল কৃষ্ণ গোখলে: গান্ধীৰ ৰাজনৈতিক গুৰু।
- বল্লভভাই পেটেল: খেদা আৰু বৰদোলিৰ নেতা; “সৰ্দাৰ” উপাধি প্ৰাপ্ত।
- জৱাহৰলাল নেহৰু: লাহোৰ অধিৱেশনৰ (১৯২৯) সভাপতি; পূৰ্ণ স্বৰাজ ঘোষণা কৰিছিল।
- চি. আৰ. দাস আৰু মতিলাল নেহৰু: স্বৰাজ্য পাৰ্টিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।
- বি. আৰ. আম্বেদকৰ: পুনা চুক্তিৰ স্বাক্ষৰকাৰী; দলিত শ্ৰেণীৰ নেতা।
- খান আব্দুল গাফফাৰ খান: “সীমান্তৰ গান্ধী”, যিয়ে খুদাই খিদমতগাৰক নেতৃত্ব দিছিল।
- বিনোবা ভাৱে: প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী (১৯৪০)।
- সত্যাগ্ৰহ: অহিংস প্ৰতিৰোধৰ জৰিয়তে সত্যত অটল থকা।
- পূৰ্ণ স্বৰাজ: সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা, ১৯২৯ চনত ঘোষিত।
- খুদাই খিদমতগাৰ: উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ “ঈশ্বৰৰ সেবক” বা ৰেড শাৰ্ট।
- সমান্তৰাল চৰকাৰ: ভাৰত ছাড়োৰ সময়ত বালিয়া, তমলুক আৰু সাতাৰাৰ দৰে ঠাইত গঠিত স্থানীয় স্বশাসন।
- কৰ বা মৰ: ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন আৰম্ভণিৰ সময়ত গান্ধীৰ আহ্বান।
প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত এই বিষয় কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ
গান্ধীবাদী যুগৰ প্ৰশ্ন প্ৰায় প্ৰতিটো অসম নিযুক্তি পৰীক্ষাত, বিশেষকৈ ADRE, APSC, অসম আৰক্ষী, DHS, SSC আৰু ৰে’লৱে পৰীক্ষাত দেখা যায়। পৰীক্ষকে বাৰে বাৰে গান্ধীৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ বছৰ, তেওঁৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ, ৰাউলাট আইন আৰু জাল্লিয়ানৱালা বাগৰ তাৰিখ, অসহযোগ প্ৰত্যাহাৰৰ কাৰণ, স্বৰাজ্য পাৰ্টিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, ছাইমন কমিছন আৰু নেহৰু ৰিপৰ্টৰ পাৰ্থক্য, দাণ্ডী যাত্ৰা আৰু পুনা চুক্তি, প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী, আৰু ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনৰ নেতৃত্ব আৰু ধ্বনি সুধে। তাৰিখ, নেতা আৰু ধ্বনিৰ ওপৰত স্পষ্ট দখলে আপোনাক বস্তুনিষ্ঠ প্ৰশ্ন দ্ৰুতভাৱে উত্তৰ দিবলৈ আৰু ভাল বৰ্ণনামূলক উত্তৰ লিখিবলৈ সহায় কৰে।
এই বিষয়ৰ প্ৰস্তুতি কেনেকৈ কৰিব
- আন্দোলনৰ ক্ৰম নিৰ্ধাৰণ কৰক। প্ৰথমে চাম্পাৰণ, আমেদাবাদ আৰু খেদা, তাৰ পিছত অসহযোগ, তাৰ পিছত আইন অমান্য, তাৰ পিছত ভাৰত ছাড়ো।
- মূল তাৰিখসমূহ মনত ৰাখক। ১৯১৫, ১৯১৭, ১৯১৮, ১৯১৯, ১৯২০, ১৯২২, ১৯২৯, ১৯৩০, ১৯৩১, ১৯৩২, ১৯৪০ আৰু ১৯৪২।
- আন্দোলনৰ সৈতে নেতা মিলাওক। খেদা আৰু বৰদোলিৰ সৈতে পেটেল, লাহোৰৰ সৈতে নেহৰু, স্বৰাজ্য পাৰ্টিৰ সৈতে দাস আৰু মতিলাল, পুনা চুক্তিৰ সৈতে আম্বেদকৰ।
- ধ্বনি আৰু ফলাফল শিকক। “ছাইমন গো বেক”, “কৰ বা মৰ”, আৰু লোণ আইন ভঙ্গ।
- ফান্দৰ বিন্দুবোৰ পুনৰালোচনা কৰক। ছাইমন কমিছন বনাম নেহৰু ৰিপৰ্ট, আৰু অসহযোগ বনাম আইন অমান্যৰ সংমিশ্ৰণ এৰাই চলক।
সাধাৰণ পৰীক্ষাৰ ফান্দ
- গান্ধী ১৯১৫ চনত উভতি আহিছিল, ১৯১৪ নহয়; ভাৰতত প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ আছিল চাম্পাৰণ ১৯১৭।
- অসহযোগ আন্দোলন ১৯২০ চনত আৰম্ভ হৈ ১৯২২ চনত শেষ হৈছিল; আইন অমান্য আন্দোলন ১৯৩০ চনত আৰম্ভ হৈছিল, ১৯২০ নহয়।
- চৌৰী চৌৰা (১৯২২)ই অসহযোগ বন্ধ কৰিছিল; দাণ্ডী (১৯৩০)ই আইন অমান্য আৰম্ভ কৰিছিল।
- পুনা চুক্তি (১৯৩২) গান্ধী আৰু আম্বেদকৰৰ মাজত হৈছিল; সাম্প্ৰদায়িক বঁটা এটা ব্ৰিটিছ সিদ্ধান্ত আছিল।
- লাহোৰ অধিৱেশন (১৯২৯)-এ পূৰ্ণ স্বৰাজ ঘোষণা কৰিছিল; ২৬ জানুৱাৰী ১৯৩০ প্ৰথম স্বাধীনতা দিৱস আছিল।
- বিনোবা ভাৱে, গান্ধী নহয়, ১৯৪০ চনত প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী আছিল।
- “কৰ বা মৰ” ভাৰত ছাড়ো আন্দোলনৰ (১৯৪২), অসহযোগৰ নহয়।
- খান আব্দুল গাফফাৰ খান আছিল সীমান্তৰ গান্ধী; তেওঁৰ অনুগামীসকল আছিল ৰেড শাৰ্ট।
সাধু সোধা প্ৰশ্ন
গান্ধীজী কোন বছৰত ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ কি আছিল?
গান্ধীজী ১৯১৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰী তাৰিখে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল। ভাৰতত তেওঁৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহ আছিল ১৯১৭ চনৰ বিহাৰৰ চাম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ, য'ত তেওঁ নীল খেতিয়কসকলৰ বিৰুদ্ধে শোষণমূলক তিনকাঠিয়া ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে কৃষকসকলক সমৰ্থন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক ধন ঘূৰাই দিয়াবলৈ বাধ্য কৰাইছিল।
ৰাউলাট আইন কি আছিল আৰু গান্ধীয়ে কিয় ইয়াৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিছিল?
১৯১৯ চনৰ ৰাউলাট আইনে বিচাৰ নোহোৱাকৈ মানুহক গ্ৰেপ্তাৰ আৰু আটক কৰাৰ অনুমতি দিছিল। গান্ধীয়ে ইয়াক “কাল কানুন” বুলি অভিহিত কৰিছিল আৰু ১৯১৯ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত দেশজুৰি হৰতাল আয়োজন কৰিছিল। প্ৰতিবাদৰ পিছত ১৩ এপ্ৰিল ১৯১৯ত জাল্লিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হৈছিল, যিয়ে দেশক গভীৰভাৱে স্তব্ধ কৰি তুলিছিল।
অসহযোগ আন্দোলন কিয় প্ৰত্যাহাৰ কৰা হৈছিল?
১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত সংঘটিত চৌৰী চৌৰা ঘটনাৰ পিছত গান্ধীয়ে অসহযোগ আন্দোলন (১৯২০–১৯২২) প্ৰত্যাহাৰ কৰিছিল, য'ত গোৰখপুৰ জিলাত এটা ভীৰে আৰক্ষী চকী জ্বলাই আৰক্ষীসকলক হত্যা কৰিছিল। আন্দোলনটো হিংসাত্মক হৈ পৰিছে বুলি গান্ধীয়ে অনুভৱ কৰিছিল আৰু জনসাধাৰণ অহিংস অনুশাসনৰ বাবে এতিয়াও প্ৰস্তুত নহয় বুলি ভাবিছিল।
বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ কোনে নেতৃত্ব দিছিল আৰু পেটেলে “সৰ্দাৰ” উপাধি কেনেকৈ পাইছিল?
১৯২৮ চনৰ বৰদোলি সত্যাগ্ৰহ বল্লভভাই পেটেলে ভূমি ৰাজহ বৃদ্ধিৰ বিৰুদ্ধে নেতৃত্ব দিছিল। কৃষকসকলে ৰাজহ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু চৰকাৰে শেষত এটা আপোচত মান্তি হৈছিল। তেওঁৰ সফল নেতৃত্বৰ বাবে বৰদোলিৰ মহিলাসকলে তেওঁক “সৰ্দাৰ” উপাধি দিছিল।
১৯৩২ চনৰ পুনা চুক্তি কি আছিল?
পুনা চুক্তি ২৪ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৩২ তাৰিখে গান্ধীজী আৰু ড° বি. আৰ. আম্বেদকৰৰ মাজত স্বাক্ষৰিত এটা চুক্তি আছিল। ব্ৰিটিছ সাম্প্ৰদায়িক বঁটাই দলিত শ্ৰেণীক দিয়া পৃথক নিৰ্বাচনী এলাকাৰ সলনি যুটীয়া নিৰ্বাচনী এলাকাৰ ভিতৰত সংৰক্ষিত আসনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল, যি গান্ধীজীৰ অনশনৰ পিছত সম্ভৱ হৈছিল।
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন কেতিয়া আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ ধ্বনি কি আছিল?
ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন ৮ আগষ্ট ১৯৪২ তাৰিখে কংগ্ৰেছৰ বম্বে অধিৱেশনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। গান্ধীজীয়ে “কৰ বা মৰ” ধ্বনি দিছিল, আৰু এই আন্দোলনক আগষ্ট ক্ৰান্তি বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত শীৰ্ষ নেতাসকলৰ গ্ৰেপ্তাৰ আৰু কিছুমান অঞ্চলত সমান্তৰাল চৰকাৰ গঠন হৈছিল।