অসমৰ সমাজ-সাংস্কৃতিক জাগৰণৰ বিষয়ে
অসমত সমাজ-সাংস্কৃতিক জাগৰণ আছিল এক ভাবাদৰ্শ, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ আন্দোলন, যিয়ে ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে অসমীয়া সমাজক ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ আৰম্ভণি আছিল আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকলৰ আগমন, যিসকল ব্ৰিটিছে শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত অসমলৈ আহিছিল। মিছনেৰীসকলে ছপা যন্ত্ৰ, বিদ্যালয় আৰু গীৰ্জা স্থাপন কৰিছিল, আৰু নিজৰ বাৰ্তা বিয়পাবলৈ তেওঁলোকে অসমীয়া ভাষাত লিখা-পঢ়া আৰু প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ এটা অনিচ্ছাকৃত কিন্তু অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ফলাফল হৈছিল: ই অসমীয়া গদ্যক মানক আৰু আধুনিক কৰাত সহায় কৰিছিল আৰু অসমীয়া ভাষাক ছপা সাহিত্যৰ এক নতুন ভাণ্ডাৰ দিছিল। এই প্ৰচেষ্টাৰ আটাইতকৈ দৃশ্যমান উৎপাদ আছিল অৰুণোদৈ, অসমীয়া ভাষাত প্ৰকাশ পোৱা প্ৰথম আলোচনী।
অৰুণোদৈ ১৮৪৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকলে শিৱসাগৰৰ পৰা প্ৰকাশ কৰিছিল। ই এখনে মাহেকীয়া আলোচনী আছিল, আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিখ্যাত সম্পাদক আছিল নাথান ব্ৰাউন; ইয়াৰ সৈতে জড়িত আন মিছনেৰীসকলৰ ভিতৰত অলিভাৰ কাটাৰ আৰু মাইলছ ব্ৰনছন আছিল। অৰুণোদৈত ধৰ্ম, বিজ্ঞান, ইতিহাস, বাতৰি আৰু সাহিত্যৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ পাইছিল, আৰু ই কেইবাটাও দশক, প্ৰায় ১৮৮০ চনৰ দশকলৈকে চলিছিল। এই বিষয়ৰ বাবে ইয়াৰ গুৰুত্ব অত্যধিক: ই অসমীয়া ভাষাত প্ৰকাশ পোৱা প্ৰথম আলোচনী আছিল, আৰু ই আধুনিক অসমীয়া গদ্য আৰু ভাষাৰ বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াত সাধাৰণ পৰীক্ষাৰ ফান্দবোৰ হ'ল — অৰুণোদৈক ভুলকৈ সাপ্তাহিক বুলি কোৱা (ই মাহেকীয়া আছিল), গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশ বুলি কোৱা (ই শিৱসাগৰৰ পৰা আছিল), অসমীয়া ছাত্ৰসকলে আৰম্ভ কৰা বুলি কোৱা (ই মিছনেৰীসকলে আৰম্ভ কৰিছিল), বা ১৮৬৪ বা বিংশ শতিকাত আৰম্ভ হোৱা বুলি কোৱা (ই ১৮৪৬ চনত, ঊনবিংশ শতিকাত আৰম্ভ হৈছিল)।
পৰৱৰ্তী মহান লেণ্ডমাৰ্ক আছিল জোনাকীৰ যুগ। অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা ১৮৮৮ চনত কলিকতাত তাত অধ্যয়নৰত অসমীয়া ছাত্ৰসকলে স্থাপন কৰিছিল। ১৮৮৯ চনত এই সভাই জোনাকী আলোচনী প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, যি এক নতুন, সচেতনভাৱে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ মুখপত্ৰ হৈ পৰিছিল। জোনাকী যুগে অসমীয়া সাহিত্যক আধুনিক ৰূপ দিয়া এটা প্ৰজন্মৰ লেখকসকলক আগলৈ আনিছিল, আৰু ইয়াৰ আগশাৰীৰ ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা, চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা আৰু হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী আছিল। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাক বিশেষভাৱে আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ পথ-প্ৰদৰ্শক হিচাপে স্মৰণ কৰা হয় আৰু তেওঁক জনপ্ৰিয়ভাৱে ৰসৰাজ বোলা হয়। একে সময়তে, পণ্ডিত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱায়ে হেমকোষ ৰচনা কৰিছিল, যি প্ৰথম প্ৰধান অসমীয়া অভিধান আছিল আৰু যিয়ে অসমীয়া বানান আৰু শব্দভাণ্ডাৰ মানক কৰিছিল। পাছত ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰত স্থাপিত অসম সাহিত্য সভাই ভাষা আৰু ইয়াৰ সাহিত্যক এক সংগঠিত প্ৰতিষ্ঠানিক ঠাই দিছিল, যিয়ে দেখুৱায় যে জাগৰণে কেনেকৈ এটা স্থায়ী সাংস্কৃতিক আন্দোলনৰ ৰূপ লৈছিল।
সমাজ-সাংস্কৃতিক জাগৰণ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ ই অসমীয়া পৰিচয়ৰ বৌদ্ধিক ভেটি ব্যাখ্যা কৰে। মানক ভাষা, ছপা সাহিত্য, অভিধান আৰু সাহিত্যিক প্ৰতিষ্ঠান নহ'লে অসমীয়া ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত পাছত হোৱা ৰাজনৈতিক সংগ্ৰামসমূহ অসম্ভৱ হ'লহেঁতেন। গতিকে এই আন্দোলন কেৱল সাহিত্যিক নাছিল; ই অসমীয়া জনতাই নিজকে কেনেকৈ বুজিছিল সেইটো গঢ় দিছিল আৰু বিংশ শতিকাৰ সাংস্কৃতিক তথা ৰাজনৈতিক দাবীসমূহৰ বাবে মাটি প্ৰস্তুত কৰিছিল। প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে পৰীক্ষকসকলে অৰুণোদৈ (বছৰ, স্থান, প্ৰতিষ্ঠাপক, মাহেকীয়া স্বভাৱ, সম্পাদক, বিষয়) আৰু জোনাকী তথা অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা (বছৰ, স্থান, প্ৰতিষ্ঠাপক)ৰ ওপৰত মনোযোগ দিয়ে। এইবোৰেই বিষয়টোৰ মেৰুদণ্ড।
অসমৰ সমাজ-সাংস্কৃতিক জাগৰণৰ কালানুক্ৰম
- ১৮৪৬: অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম আলোচনী অৰুণোদৈ শিৱসাগৰত আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকলে আৰম্ভ কৰে; নাথান ব্ৰাউন ইয়াৰ বিখ্যাত সম্পাদক।
- প্ৰায় ১৮৮০ চনৰ দশকলৈকে: অৰুণোদৈ প্ৰকাশ চলি থাকে, আধুনিক অসমীয়া গদ্যক গঢ় দিয়ে।
- ১৮৮৮: অসমীয়া ছাত্ৰসকলে কলিকতাত অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা স্থাপন কৰে।
- ১৮৮৯: অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাই জোনাকী আলোচনী আৰম্ভ কৰে, অসমীয়া সাহিত্যৰ আধুনিক যুগৰ সূচনা কৰে।
- ১৯১৭: শিৱসাগৰত অসম সাহিত্য সভা স্থাপিত, অসমীয়া সাহিত্যক স্থায়ী প্ৰতিষ্ঠান দিয়ে।
সমাজ-সাংস্কৃতিক জাগৰণৰ মূল তথ্য (দ্ৰুত পুনৰালোচনাৰ বুলেট)
- প্ৰথম অসমীয়া আলোচনী: অৰুণোদৈ।
- অৰুণোদৈ আৰম্ভৰ বছৰ: ১৮৪৬।
- প্ৰকাশৰ স্থান: শিৱসাগৰ।
- প্ৰতিষ্ঠাপক: আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকল।
- ইয়াৰ সৈতে জড়িত মিছনেৰী: নাথান ব্ৰাউন, অলিভাৰ কাটাৰ আৰু মাইলছ ব্ৰনছন।
- বিখ্যাত সম্পাদক: নাথান ব্ৰাউন।
- প্ৰকাশৰ ধৰণ: মাহেকীয়া (সাপ্তাহিক নহয়)।
- আলোচিত বিষয়: ধৰ্ম, বিজ্ঞান, ইতিহাস, বাতৰি আৰু সাহিত্য।
- ভূমিকা: আধুনিক অসমীয়া গদ্য আৰু ভাষাৰ বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা।
- সময়কাল: কেইবাটাও দশক, প্ৰায় ১৮৮০ চনৰ দশকলৈকে।
- জোনাকী আৰম্ভ: ১৮৮৯।
- জোনাকী প্ৰকাশ কৰা সভা: অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা।
- সেই সভা স্থাপিত: ১৮৮৮, কলিকতাত, অসমীয়া ছাত্ৰসকলৰ দ্বাৰা।
- প্ৰথম অসমীয়া অভিধান: হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ হেমকোষ।
- অসম সাহিত্য সভা স্থাপিত: ১৯১৭, শিৱসাগৰত।
- আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ পথ-প্ৰদৰ্শক: লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা (ৰসৰাজ)।
গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠান
- আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকল: অৰুণোদৈ আৰম্ভ কৰা আৰু অসমীয়া ছপা তথা গদ্যৰ পথ-প্ৰদৰ্শক গোট।
- নাথান ব্ৰাউন: অৰুণোদৈৰ বিখ্যাত সম্পাদক।
- অলিভাৰ কাটাৰ আৰু মাইলছ ব্ৰনছন: অৰুণোদৈৰ সৈতে জড়িত মিছনেৰী।
- কলিকতাৰ অসমীয়া ছাত্ৰসকল: অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা (১৮৮৮)ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, যিয়ে জোনাকী (১৮৮৯) আৰম্ভ কৰিছিল।
- লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা: আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ পথ-প্ৰদৰ্শক, জনপ্ৰিয়ভাৱে ৰসৰাজ।
- হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা: প্ৰথম প্ৰধান অসমীয়া অভিধান হেমকোষৰ সংকলক।
- অসম সাহিত্য সভা: ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰত স্থাপিত, অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ প্ৰধান প্ৰতিষ্ঠান।
অসমৰ প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত এই বিষয় কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ
পৰীক্ষকসকলে এই বিষয়টো সোধে কাৰণ ই সঠিক, স্মৰণীয় তথ্য পৰীক্ষা কৰে। আটাইতকৈ সোধা প্ৰশ্নবোৰ হ'ল: প্ৰথম অসমীয়া আলোচনী কোনখন? (অৰুণোদৈ।) কিমান চনত আৰম্ভ? (১৮৪৬।) ক'ৰ পৰা? (শিৱসাগৰ।) কোনে আৰম্ভ কৰিছিল? (আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকলে।) সম্পাদক কোন? (নাথান ব্ৰাউন।) মাহেকীয়া নে সাপ্তাহিক? (মাহেকীয়া।) জোনাকী কোন চনত আৰম্ভ? (১৮৮৯।) কোন সভাই প্ৰকাশ কৰিছিল? (অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাই।) সেই সভা কেতিয়া আৰু ক'ত স্থাপিত? (১৮৮৮, কলিকতা, অসমীয়া ছাত্ৰসকলৰ দ্বাৰা।) ভুল বছৰ ১৮৬৪, ভুল স্থান গুৱাহাটী, ভুল প্ৰতিষ্ঠাপক আদি ফান্দবোৰ চিনি পোৱাটোও শুদ্ধ তথ্য জনাৰ সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই বিষয়টো অসমীয়া ভাষাৰ পাছৰ বিতৰ্কলৈও সেঁতু, সেয়ে ADRE, APSC, অসম আৰক্ষী, SSC আৰু ৰে'লৱে পৰীক্ষাত ই প্ৰিয়।
সমাজ-সাংস্কৃতিক জাগৰণৰ প্ৰস্তুতি কেনেকৈ কৰিব
- অৰুণোদৈ আয়ত্ত কৰক। ১৮৪৬, শিৱসাগৰ, আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰী, মাহেকীয়া, সম্পাদক নাথান ব্ৰাউন, বিষয়: ধৰ্ম, বিজ্ঞান, ইতিহাস, বাতৰি, সাহিত্য।
- জোনাকী আয়ত্ত কৰক। ১৮৮৯, অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাই প্ৰকাশ, সভা ১৮৮৮ চনত কলিকতাত অসমীয়া ছাত্ৰসকলে স্থাপন।
- পণ্ডিতজন মনত ৰাখক। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই প্ৰথম প্ৰধান অসমীয়া অভিধান হেমকোষ ৰচনা কৰিছিল।
- প্ৰতিষ্ঠান মনত ৰাখক। অসম সাহিত্য সভা ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰত স্থাপিত হৈছিল।
- পৰিণাম সংযোগ কৰক। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে একেলগে অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যক মানক আৰু আধুনিক কৰিছিল।
সাধাৰণ পৰীক্ষাৰ ফান্দ
- অৰুণোদৈ ১৮৪৬ চনত আৰম্ভ, ১৮৬৪ নহয়, বিংশ শতিকাও নহয়।
- ই শিৱসাগৰৰ পৰা প্ৰকাশ, গুৱাহাটীৰ পৰা নহয়।
- ই আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকলে আৰম্ভ, অসমীয়া ছাত্ৰসকলে নহয়।
- ই মাহেকীয়া, সাপ্তাহিক নহয়।
- জোনাকী ১৮৮৯ চনত আৰম্ভ; ইয়াৰ আঁৰৰ সভা অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা ১৮৮৮ চনত কলিকতাত স্থাপিত।
- প্ৰথম অসমীয়া অভিধান হেমকোষ, সংকলক হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা।
সাধু সোধা প্ৰশ্ন
অসমীয়া ভাষাত প্ৰকাশ পোৱা প্ৰথম আলোচনীখন কোনখন আৰু কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
অৰুণোদৈ আছিল প্ৰথম অসমীয়া আলোচনী; ই ১৮৪৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল।
অৰুণোদৈ আলোচনী কোনে আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ক'ৰ পৰা প্ৰকাশ পাইছিল?
আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকলে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু শিৱসাগৰৰ পৰা প্ৰকাশ পাইছিল; ইয়াৰ বিখ্যাত সম্পাদক আছিল নাথান ব্ৰাউন।
অৰুণোদৈ মাহেকীয়া নে সাপ্তাহিক আছিল, আৰু কি বিষয় সামৰি লৈছিল?
অৰুণোদৈ মাহেকীয়া আলোচনী আছিল; ই ধৰ্ম, বিজ্ঞান, ইতিহাস, বাতৰি আৰু সাহিত্যৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিছিল।
জোনাকী আলোচনী কেতিয়া আৰু কোনে আৰম্ভ কৰিছিল?
জোনাকী ১৮৮৯ চনত অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাই আৰম্ভ কৰিছিল, যি সভা ১৮৮৮ চনত কলিকতাত অসমীয়া ছাত্ৰসকলে স্থাপন কৰিছিল।
অৰুণোদৈয়ে অসমীয়া ভাষালৈ কি অৱদান আগবঢ়াইছিল?
অৰুণোদৈয়ে আধুনিক অসমীয়া গদ্য আৰু ভাষাৰ বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল, আৰু ই অসমীয়া ভাষাত প্ৰকাশ পোৱা প্ৰথম আলোচনী আছিল।
অসমীয়া সমাজ-সাংস্কৃতিক জাগৰণৰ আন কিছুমান লেণ্ডমাৰ্ক কি কি?
অৰুণোদৈ আৰু জোনাকীৰ বাহিৰে, গুৰুত্বপূৰ্ণ লেণ্ডমাৰ্কবোৰৰ ভিতৰত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ প্ৰথম প্ৰধান অসমীয়া অভিধান হেমকোষ, আৰু ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰত অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰতিষ্ঠা আদি অন্যতম।