অসমত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ — মণিৰাম দেৱান আৰু যোৰহাটৰ ষড়যন্ত্ৰৰ বিষয়ে
১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথম বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাহ্বান আছিল। ই ১৮৫৭ চনৰ ১০ মে'ত মেৰঠত আৰম্ভ হৈছিল, যেতিয়া ভাৰতীয় সিপাহীসকলে ব্ৰিটিছ বিষয়াসকলৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰি দিল্লীলৈ গৈ বয়সীয়াল মোগল সম্ৰাট বাহাদুৰ শ্বাহ জাফৰক নেতা হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল। বিদ্ৰোহটো উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰতৰ বহু অঞ্চললৈ বিয়পি পৰিছিল। কিন্তু অসমত ইয়াৰ প্ৰভাৱ বেলেগ আছিল। ১৮৫৭ চনত অসমত কোনো বৃহৎ সামৰিক বিদ্ৰোহ হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে অসমত ১৮৫৭ চনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা আছিল এটা ষড়যন্ত্ৰ — বিখ্যাত মণিৰাম দেৱান ষড়যন্ত্ৰ, যাক যোৰহাটৰ ষড়যন্ত্ৰ বুলিও স্মৰণ কৰা হয়। এইটো আছিল এজন মানুহে ৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্ৰোহৰ অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ অসমত আহোম শাসন পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ চেষ্টাৰ কাহিনী।
মণিৰাম দেৱান, যাৰ প্ৰকৃত নাম মণিৰাম দত্ত বৰুৱা, এগৰাকী ধনী অসমীয়া সম্ভ্ৰান্ত আৰু ব্যৱসায়ী আছিল। তেওঁ পদচ্যুত আহোম ৰাণীৰ, অৰ্থাৎ পদচ্যুত আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰিয়ালৰ মাটি-সম্পত্তিৰ দেৱান (পৰিচালক) আছিল। তেওঁ পুৰন্দৰ সিংহৰ অনুগত সমৰ্থক আছিল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে আহোম ৰাজতন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। মণিৰাম দেৱান তেওঁৰ সময়ৰ অসমীয়া অৰ্থনীতিৰো এজন অগ্ৰণী আছিল: তেওঁ অসমত চাহ খেতি কৰা প্ৰথমসকলৰ এজন। তেওঁ নিজৰ মাটিত চাহ খেতি আৰম্ভ কৰিছিল, কিন্তু ১৮৫৩ চনত ব্ৰিটিছে তেওঁক অধিক চাহ বাগিচাৰ ঠিকা নাকচ কৰিছিল। এই নাকচ কৰা কাৰ্য এটা গুৰুতৰ অৰ্থনৈতিক আঘাত আছিল আৰু ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ মনত ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে গভীৰ ক্ষোভ জন্মিছিল, যিয়ে তেওঁক প্ৰকাশ্য প্ৰতিৰোধলৈ ঠেলি দিছিল। মণিৰাম দেৱান ইয়াৰ উপৰিও এজন জ্ঞানী ব্যক্তি আছিল আৰু অসমৰ ইতিহাসমূলক ৰচনাৰ বাবে স্মৰণীয়, যাৰ ফলত তেওঁ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।
ভাৰতত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে মণিৰাম দেৱানে এটা সুযোগ দেখিলে। তেওঁ স্থানীয় বাহিনীৰ ৪০ নং ৰেজিমেণ্টৰ সহায়ত অসমত বিদ্ৰোহ উত্থাপনৰ ষড়যন্ত্ৰ কৰিলে। পৰিকল্পনা আছিল অসমত ব্ৰিটিছ শাসন উৎখাত কৰি আহোম ৰাজকুমাৰ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক ৰজা হিচাপে পুনৰুদ্ধাৰ কৰা। কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ আছিল পুৰন্দৰ সিংহৰ পুত্ৰ আৰু আহোম অনুগতসকলৰ আশাৰ স্বাভাৱিক কেন্দ্ৰ। পৰিকল্পনা সফল হ'লে ই অসমৰ দখল ওলোটা কৰি আহোম ৰাজবংশক পুনৰ ক্ষমতালৈ আনিলেহেঁতেন। কিন্তু ষড়যন্ত্ৰটো এগৰাকী গুপ্তচৰে বিশ্বাসঘাতকতা কৰাৰ পিছত ধৰা পৰিল। মণিৰাম দেৱানক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল আৰু কাৰ্যবাহী প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছত ১৮৫৮ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত যোৰহাটত ফাঁচী দিয়া হৈছিল। তেওঁক ফাঁচী দিয়াৰ তাৰিখ মন কৰিবলগীয়া — ১৮৫৮ চনত, ১৮৫৭ নহয়, যদিও ষড়যন্ত্ৰটো মহান বিদ্ৰোহৰ বছৰৰ আছিল। তেওঁৰ সহযোগী পিয়লি বৰুৱাকো তেওঁৰ লগত ফাঁচী দিয়া হৈছিল। আহোম ৰাজকুমাৰ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক ষড়যন্ত্ৰত জড়িত বুলি গণ্য কৰি কাৰাবাস দিয়া হৈছিল।
এই বিষয়টো কেইবাটাও কাৰণত গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰথমতে, ই দেখুৱায় যে ১৮৫৭ চনৰ মহান আলোড়নৰ পৰা অসম অস্পৰ্শিত হোৱা নাছিল, যদিও ইয়াত বৃহৎ পৰিসৰৰ সামৰিক বিদ্ৰোহ হোৱা নাছিল; অসমৰ অৱদান আছিল এজন অনুগত অভিজাতৰ ষড়যন্ত্ৰৰ ৰূপত। দ্বিতীয়তে, ই অৰ্থনৈতিক অধিকাৰ-হানি আৰু ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰোধৰ মাজৰ সংযোগ দেখুৱায়: ১৮৫৩ চনত চাহ বাগিচাৰ ঠিকা নাকচ কৰাই মণিৰাম দেৱানৰ ব্ৰিটিছ-বিৰোধিতাৰ প্ৰত্যক্ষ কাৰণ আছিল। তৃতীয়তে, ই অসমৰ আটাইতকৈ প্ৰাৰম্ভিক স্বাধীনতা-সংগ্ৰামৰ শ্বহীদসকলৰ এজনক জন্ম দিছিল। মণিৰাম দেৱানক অসমৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰথম শ্বহীদসকলৰ এজন হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়, আৰু তেওঁক মৃত্যুদণ্ড দিয়া যোৰহাট স্থান চিৰদিনৰ বাবে তেওঁৰ আত্মত্যাগৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। পৰীক্ষাৰ বাবে মূল তথ্যবোৰ হ'ল তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম, তেওঁৰ পদ, চাহ অগ্ৰণী হিচাপে তেওঁৰ ভূমিকা, ঠিকা নাকচ হোৱা বছৰ, ৰেজিমেণ্ট, ৰাজকুমাৰ, গুপ্তচৰৰ বিশ্বাসঘাতকতা, আৰু তেওঁক ফাঁচী দিয়া তাৰিখ আৰু স্থান।
অসমত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ আৰু মণিৰাম দেৱানৰ কালানুক্ৰম
- ১৮৫৭ চনৰ ১০ মে': মেৰঠত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ আৰম্ভ আৰু ভাৰতজুৰি বিয়পি পৰে।
- ১৮৫৩: ব্ৰিটিছে মণিৰাম দেৱানক অধিক চাহ বাগিচাৰ ঠিকা নাকচ কৰে, গভীৰ ক্ষোভৰ সৃষ্টি হয়।
- ১৮৫৭: মণিৰাম দেৱানে স্থানীয় বাহিনীৰ ৪০ নং ৰেজিমেণ্টৰ সহায়ত অসমত বিদ্ৰোহ উত্থাপন আৰু কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক পুনৰুদ্ধাৰৰ ষড়যন্ত্ৰ কৰে।
- ১৮৫৭–১৮৫৮: এগৰাকী গুপ্তচৰে বিশ্বাসঘাতকতা কৰাৰ পিছত ষড়যন্ত্ৰ ধৰা পৰে; মণিৰাম দেৱানক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।
- ১৮৫৮ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰী: মণিৰাম দেৱানক যোৰহাটত, সহযোগী পিয়লি বৰুৱাৰ লগত ফাঁচী দিয়া হয়।
- ১৮৫৮: আহোম ৰাজকুমাৰ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক জড়িত বুলি গণ্য কৰি কাৰাবাস দিয়া হয়।
অসমত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ আৰু মণিৰাম দেৱানৰ মূল তথ্য (দ্ৰুত পুনৰালোচনাৰ বুলেট)
- ৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্ৰোহ আৰম্ভ: ১৮৫৭ চনৰ ১০ মে', মেৰঠত।
- অসমৰ পৰিস্থিতি: বৃহৎ সামৰিক বিদ্ৰোহ নাই; মূল ঘটনা এটা ষড়যন্ত্ৰ।
- মণিৰাম দেৱান: ধনী অসমীয়া সম্ভ্ৰান্ত আৰু ব্যৱসায়ী; প্ৰকৃত নাম মণিৰাম দত্ত বৰুৱা।
- চৰকাৰী পদ: পদচ্যুত আহোম ৰাণী, পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰিয়ালৰ মাটি-সম্পত্তিৰ দেৱান (পৰিচালক)।
- অনুগত: পদচ্যুত আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহ; আহোম ৰাজতন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব বিচাৰিছিল।
- অৰ্থনৈতিক অগ্ৰণী: নিজৰ মাটিত চাহ খেতি কৰা অসমৰ প্ৰথমসকলৰ এজন।
- মোড় ঘূৰাই দিয়া ঘটনা: ১৮৫৩ চনত ব্ৰিটিছে অধিক চাহ বাগিচাৰ ঠিকা নাকচ কৰে, গভীৰ ক্ষোভ জন্মে।
- ষড়যন্ত্ৰ: ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ সময়ত, স্থানীয় বাহিনীৰ ৪০ নং ৰেজিমেণ্টৰ সহায়ত পৰিকল্পিত।
- সিংহাসনত বহুওৱাৰ ৰাজকুমাৰ: কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ।
- ধৰা পৰাৰ ধৰণ: এগৰাকী গুপ্তচৰে বিশ্বাসঘাতকতা কৰিছিল।
- দণ্ড: মণিৰাম দেৱানক ১৮৫৮ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত যোৰহাটত ফাঁচী দিয়া হয়।
- তেওঁৰ লগত ফাঁচী: সহযোগী পিয়লি বৰুৱা।
- কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ: জড়িত বুলি গণ্য আৰু কাৰাবাসিত।
- মূল কথা: ১৮৫৭ চনত অসমত বৃহৎ সামৰিক বিদ্ৰোহ নাছিল; মণিৰাম দেৱান ষড়যন্ত্ৰ আছিল আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা।
- ঐতিহ্য: মণিৰাম দেৱান অসমৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰথম শ্বহীদসকলৰ এজন হিচাপে গণ্য।
গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি
- মণিৰাম দেৱান (মণিৰাম দত্ত বৰুৱা): কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তি; পদচ্যুত ৰাণীৰ মাটি-সম্পত্তিৰ দেৱান, প্ৰাৰম্ভিক চাহ খেতিয়ক, আৰু অসমত ১৮৫৭ চনৰ ষড়যন্ত্ৰৰ নেতা।
- পিয়লি বৰুৱা: মণিৰাম দেৱানৰ সহযোগী, ১৮৫৮ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত যোৰহাটত তেওঁৰ লগত ফাঁচী।
- কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ: ষড়যন্ত্ৰকাৰীসকলে পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব বিচৰা আহোম ৰাজকুমাৰ; জড়িত আৰু কাৰাবাসিত।
- পুৰন্দৰ সিংহ: মণিৰাম দেৱানে অনুগতভাৱে সমৰ্থন কৰা পদচ্যুত আহোম ৰজা।
- বাহাদুৰ শ্বাহ জাফৰ: ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ নেতা হিচাপে ঘোষিত মোগল সম্ৰাট।
অসমৰ প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ আৰু মণিৰাম দেৱান কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ
এই বিষয়টোৱে অসমক ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথম মহান বিদ্ৰোহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। পৰীক্ষাত সঘনাই সোধা হয় — মণিৰাম দেৱানৰ প্ৰকৃত নাম (মণিৰাম দত্ত বৰুৱা), তেওঁৰ পদ (পদচ্যুত ৰাণীৰ মাটি-সম্পত্তিৰ দেৱান), প্ৰাৰম্ভিক চাহ খেতিয়ক হিচাপে তেওঁৰ ভূমিকা, তেওঁক চাহ ঠিকা নাকচ কৰা বছৰ (১৮৫৩), তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰিব বিচৰা ৰেজিমেণ্ট (৪০ নং ৰেজিমেণ্ট), তেওঁ পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব বিচৰা ৰাজকুমাৰ (কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ), আৰু তেওঁক ফাঁচী দিয়া তাৰিখ আৰু স্থান (১৮৫৮ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰী, যোৰহাট)। এটা সাধাৰণ ফান্দ হৈছে তেওঁৰ মৃত্যুৰ বছৰ: তেওঁ ১৮৫৭ চনত ষড়যন্ত্ৰ কৰিছিল যদিও ১৮৫৮ চনত ফাঁচী দিয়া হৈছিল। এই বিষয়ে অসমত বৃহৎ পৰিসৰৰ বিদ্ৰোহ কিয় হোৱা নাছিল, কেৱল এটা ষড়যন্ত্ৰ হৈছিল, আৰু মণিৰাম দেৱানক কিয় অসমৰ প্ৰথম শ্বহীদসকলৰ এজন হিচাপে সন্মান জনোৱা হয় সেই কথাও ব্যাখ্যা কৰে। ৰাষ্ট্ৰীয় আৰম্ভণিৰ বিন্দু ১৮৫৭ চনৰ ১০ মে', মেৰঠও অসমীয়া ঘটনাবোৰৰ লগতে সোধা হয়।
অসম পৰীক্ষাৰ বাবে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ প্ৰস্তুতি কেনেকৈ কৰিব
- ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিসৰ ধৰি লওক। ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ ১৮৫৭ চনৰ ১০ মে'ত মেৰঠত আৰম্ভ; বাহাদুৰ শ্বাহ জাফৰক ইয়াৰ নেতা ঘোষণা কৰা হয়।
- পৰিচয় ধৰি লওক। মণিৰাম দেৱান = মণিৰাম দত্ত বৰুৱা, পদচ্যুত আহোম ৰাণীৰ মাটি-সম্পত্তিৰ দেৱান।
- কাৰণ মনত ৰাখক। ১৮৫৩ চনত চাহ বাগিচাৰ ঠিকা নাকচ কৰাই ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ ক্ষোভ জন্মাইছিল।
- ষড়যন্ত্ৰ সংযোগ কৰক। ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ, স্থানীয় বাহিনীৰ ৪০ নং ৰেজিমেণ্ট, ৰাজকুমাৰ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক পুনৰুদ্ধাৰ।
- তাৰিখত সতৰ্ক থাকক। ষড়যন্ত্ৰ ১৮৫৭ চনত; ফাঁচী ১৮৫৮ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত যোৰহাটত।
- সহযোগীসকল লক্ষ্য কৰক। পিয়লি বৰুৱাক তেওঁৰ লগত ফাঁচী দিয়া হৈছিল; কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক কাৰাবাস দিয়া হৈছিল।
সাধাৰণ পৰীক্ষাৰ ফান্দ
- মণিৰাম দেৱানক ১৮৫৮ চনত (২৬ ফেব্ৰুৱাৰী) ফাঁচী দিয়া হৈছিল, যদিও ষড়যন্ত্ৰ ১৮৫৭ চনৰ আছিল।
- তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম মণিৰাম দত্ত বৰুৱা, আৰু তেওঁৰ পদ দেৱান আছিল।
- ব্ৰিটিছে তেওঁক ১৮৫৩ চনত চাহ বাগিচাৰ ঠিকা নাকচ কৰিছিল।
- জড়িত ৰেজিমেণ্ট আছিল স্থানীয় বাহিনীৰ ৪০ নং ৰেজিমেণ্ট।
- পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলগীয়া ৰাজকুমাৰ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ, পুৰন্দৰ সিংহ নহয়।
- ১৮৫৭ চনত অসমত বৃহৎ সামৰিক বিদ্ৰোহ নাছিল।
সাধু সোধা প্ৰশ্ন
মণিৰাম দেৱান কোন আছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম কি আছিল?
মণিৰাম দেৱান এগৰাকী ধনী অসমীয়া সম্ভ্ৰান্ত আৰু ব্যৱসায়ী আছিল, যাৰ প্ৰকৃত নাম মণিৰাম দত্ত বৰুৱা; তেওঁ পদচ্যুত আহোম ৰাণী, পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰিয়ালৰ মাটি-সম্পত্তিৰ দেৱান (পৰিচালক) আছিল।
মণিৰাম দেৱান ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে কিয় হৈছিল?
তেওঁ অসমত চাহ খেতি কৰা প্ৰথমসকলৰ এজন আছিল, কিন্তু ১৮৫৩ চনত ব্ৰিটিছে তেওঁক অধিক চাহ বাগিচাৰ ঠিকা নাকচ কৰে, যাৰ ফলত ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে গভীৰ ক্ষোভ জন্মে।
১৮৫৭ চনৰ মণিৰাম দেৱান ষড়যন্ত্ৰ কি আছিল?
১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ সময়ত মণিৰাম দেৱানে স্থানীয় বাহিনীৰ ৪০ নং ৰেজিমেণ্টৰ সহায়ত অসমত বিদ্ৰোহ উত্থাপন কৰি আহোম ৰাজকুমাৰ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক ৰজা হিচাপে পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ ষড়যন্ত্ৰ কৰিছিল।
ষড়যন্ত্ৰ কেনেকৈ ধৰা পৰিল আৰু মণিৰাম দেৱানৰ দণ্ড কি আছিল?
এগৰাকী গুপ্তচৰে বিশ্বাসঘাতকতা কৰিছিল; মণিৰাম দেৱানক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি ১৮৫৮ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত যোৰহাটত, সহযোগী পিয়লি বৰুৱাৰ লগত ফাঁচী দিয়া হৈছিল।
১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ সময়ত অসমত বৃহৎ সামৰিক বিদ্ৰোহ হৈছিলনে?
নহয়। ১৮৫৭ চনত অসমত কোনো বৃহৎ সামৰিক বিদ্ৰোহ হোৱা নাছিল; মণিৰাম দেৱান ষড়যন্ত্ৰ আছিল অসমত ১৮৫৭ চনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা।
কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহৰ কি হৈছিল?
আহোম ৰাজকুমাৰ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক ষড়যন্ত্ৰত জড়িত বুলি গণ্য কৰি কাৰাবাস দিয়া হৈছিল।