অসমৰ পুনৰ্গঠন আৰু অসম চুক্তিৰ বিষয়ে
১৯৪৭ চনত স্বাধীনতাৰ পিছত অসম দীঘলীয়া অঞ্চল-পুনৰ্গঠনৰ কালছোৱাত সোমাইছিল। এই প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল ১৯৪৭ চনৰ চিলেট ৰেফাৰেণ্ডামৰ জৰিয়তে, যাৰ ফলত চিলেট জিলা পূব পাকিস্তানলৈ গৈছিল। তাৰ পিছত অসমৰ পৰা নতুন ৰাজ্য আঁতৰাই লোৱাৰ লগে লগে অসমে আৰু অঞ্চল হেৰুৱাইছিল। ১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত অসমৰ নগা পাহাৰ অঞ্চলৰ পৰা নাগালেণ্ড ভাৰতৰ এক সুকীয়া ৰাজ্য হিচাপে গঠন কৰা হৈছিল। পাছত ১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত অসমৰ পাহাৰীয়া জিলাসমূহৰ পৰা মেঘালয় এখন পূৰ্ণ ৰাজ্য হিচাপে সৃষ্টি কৰা হৈছিল। একে বছৰ ১৯৭২ চনতে উত্তৰ-পূবৰ পুনৰ্গঠন চলি থাকিল: মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰা পূৰ্ণ ৰাজ্য হ'ল, আনহাতে মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ (নেফা) কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল হ'ল। এই দুখন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ ১৯৮৭ চনত পূৰ্ণ ৰাজ্য হৈছিল। এই পৰিৱৰ্তনসমূহৰ ফলত স্বাধীনতাৰ সময়ত থকা অসমৰ মানচিত্ৰ যথেষ্ট সৰু হৈ পৰিছিল।
১৯৭২ চনৰ পুনৰ্গঠনৰ এটা প্ৰত্যক্ষ প্ৰশাসনিক পৰিণাম আছিল অসমৰ ৰাজধানীৰ স্থানান্তৰ। শ্বিলং অসমৰ ৰাজধানী আছিল, কিন্তু ১৯৭২ চনত মেঘালয় সুকীয়া ৰাজ্য হোৱাৰ লগে লগে শ্বিলং মেঘালয়লৈ গৈছিল। সেয়ে অসমে নিজৰ ৰাজধানী স্থানান্তৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল। ৰাজধানী শ্বিলঙৰ পৰা গুৱাহাটীৰ দিছপুৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল, আৰু দিছপুৰ ১৯৭২ চনৰ পৰা অসমৰ চৰকাৰী ৰাজধানী। ইয়াৰ মাজতে শ্বিলং মেঘালয়ৰ ৰাজধানী হৈ থাকি গৈছিল। এইটো সঘনাই সোধা তথ্য: পুনৰ্গঠনে কেৱল সীমা সলনি কৰা নাই, অসমৰ চৰকাৰৰ আসনো সলনি কৰিছিল।
এই বিষয়ৰ দ্বিতীয়, আৰু আৰু অধিক নাটকীয় অংশটো হ'ল অসম আন্দোলন আৰু অসম চুক্তি। অসম আন্দোলন ১৯৭৯ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ছয় বছৰ, ১৯৭৯ ৰ পৰা ১৯৮৫ লৈকে চলিছিল। ইয়াৰ মূল বিষয় আছিল অবৈধ বিদেশী (বাংলাদেশী) অনুপ্ৰৱেশকাৰী চিনাক্তকৰণ আৰু বহিষ্কাৰ। অৰ্থাৎ আন্দোলনটো মুখ্যতঃ বিশেষকৈ বাংলাদেশৰ পৰা অহা বিদেশীসকলৰ অবৈধ অনুপ্ৰৱেশৰ বিৰুদ্ধে আছিল। আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল অসম ছাত্ৰ সন্থা (আছু)ই, যাৰ লগত অসম গণ সংগ্ৰাম পৰিষদ (আগসপ) যোগ দিছিল; দুয়োটা সংগঠনে যুটীয়াভাৱে আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল। আন্দোলনৰ এগৰাকী বিশিষ্ট আছু নেতা আছিল প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত। আন্দোলনে অসমজুৰি জনতাক সংগঠিত কৰিছিল আৰু ৰাজ্যৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী জন-আন্দোলনসমূহৰ এটা হৈ পৰিছিল।
আন্দোলনৰ অন্ত পৰিছিল অসম চুক্তিৰ সৈতে, যি ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰত চৰকাৰ আৰু আছু/আগসপৰ নেতাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত হৈছিল। ভাৰত চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা চুক্তিখনত প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰাজীৱ গান্ধীয়ে স্বাক্ষৰ কৰিছিল। চুক্তিয়ে বিদেশী চিনাক্তকৰণৰ বাবে ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চৰ এটা কটা-তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ অধীনত যিসকল বিদেশীয়ে ১৯৬৬ চনৰ আগতে অসমত সোমাইছিল তেওঁলোকক নিয়মিতকৰণ (regularise) কৰাৰ কথা আছিল; যিসকলে ১৯৬৬ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা ১৯৭১ চনৰ ২৪ মাৰ্চৰ ভিতৰত আহিছিল তেওঁলোকক দহ বছৰৰ বাবে ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দি পিছত নিয়মিতকৰণ কৰাৰ কথা আছিল; আৰু যিসকলে ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চ বা তাৰ পিছত আহিছিল তেওঁলোকক চিনাক্ত কৰি বহিষ্কাৰ কৰাৰ কথা আছিল। চুক্তিখনে ছয় বছৰীয়া আন্দোলনৰ অন্ত পেলাইছিল আৰু অসমত নিৰ্বাচনৰ পথ মুকলি কৰিছিল। গতিকে এই বিষয়টোৱে অসমৰ অঞ্চল-পুনৰ্গঠনক ৰাজ্যৰ স্বাধীনতাৰ পিছৰ আটাইতকৈ বৃহৎ জন-আন্দোলনৰ সৈতে সংযোগ কৰে।
অসমৰ পুনৰ্গঠন আৰু অসম চুক্তিৰ কালানুক্ৰম
- ১৯৪৭: চিলেট ৰেফাৰেণ্ডামৰ জৰিয়তে চিলেট জিলা পূব পাকিস্তানলৈ যায়।
- ১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰ: অসমৰ পৰা নাগালেণ্ড আঁতৰাই সুকীয়া ৰাজ্য গঠন।
- ১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰী: অসমৰ পাহাৰীয়া জিলাসমূহৰ পৰা মেঘালয় পূৰ্ণ ৰাজ্য হিচাপে সৃষ্টি।
- ১৯৭২: মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰা পূৰ্ণ ৰাজ্য; মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ (নেফা) কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল।
- ১৯৭২: অসমৰ ৰাজধানী শ্বিলঙৰ পৰা গুৱাহাটীৰ দিছপুৰলৈ স্থানান্তৰ; শ্বিলং মেঘালয়ৰ ৰাজধানী হৈ থাকে।
- ১৯৭৯: আছু আৰু আগসপৰ নেতৃত্বত অসম আন্দোলন আৰম্ভ।
- ১৯৭৯–১৯৮৫: আন্দোলন ছয় বছৰ চলি থাকে।
- ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্ট: ভাৰত চৰকাৰ আৰু আছু/আগসপৰ মাজত অসম চুক্তি স্বাক্ষৰ; ভাৰত চৰকাৰৰ হৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰাজীৱ গান্ধীয়ে স্বাক্ষৰ।
- ১৯৮৭: মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ পূৰ্ণ ৰাজ্য হয়।
অসমৰ পুনৰ্গঠন আৰু অসম চুক্তিৰ মূল তথ্য (দ্ৰুত পুনৰালোচনাৰ বুলেট)
- ১৯৪৭ চনত পূব পাকিস্তানলৈ যোৱা জিলা: চিলেট, চিলেট ৰেফাৰেণ্ডামৰ জৰিয়তে।
- ১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত অসমৰ পৰা আঁতৰোৱা ৰাজ্য: নাগালেণ্ড।
- ১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত সৃষ্টি হোৱা পূৰ্ণ ৰাজ্য: মেঘালয়।
- ১৯৭২ চনৰ পুনৰ্গঠনত দুখন পূৰ্ণ ৰাজ্য: মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰা।
- ১৯৭২ চনৰ পুনৰ্গঠনত দুখন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল: মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ (নেফা)।
- দুয়োখন যে বছৰত পূৰ্ণ ৰাজ্য হয়: ১৯৮৭।
- অসমৰ পুৰণি ৰাজধানী: শ্বিলং।
- ১৯৭২ চনৰ পৰা অসমৰ নতুন ৰাজধানী: গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ।
- স্থানান্তৰৰ কাৰণ: শ্বিলং নতুন ৰাজ্য মেঘালয়লৈ গৈছিল।
- ১৯৭২ৰ পিছত মেঘালয়ৰ ৰাজধানী: শ্বিলং।
- অসম আন্দোলন আৰম্ভ: ১৯৭৯।
- আন্দোলনৰ সময়কাল: ছয় বছৰ, ১৯৭৯–১৯৮৫।
- মূল বিষয়: অবৈধ বিদেশী (বাংলাদেশী) অনুপ্ৰৱেশকাৰী চিনাক্তকৰণ আৰু বহিষ্কাৰ।
- নেতৃত্ব দিয়া সংগঠন: আছু আৰু আগসপ।
- বিশিষ্ট আছু নেতা: প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত।
- অসম চুক্তি স্বাক্ষৰ: ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্ট।
- ভাৰত চৰকাৰৰ হৈ স্বাক্ষৰকাৰী: প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰাজীৱ গান্ধী।
- চুক্তিৰ পক্ষ: ভাৰত চৰকাৰ আৰু আছু/আগসপ নেতাসকল।
- বিদেশী চিনাক্তকৰণৰ কটা-তাৰিখ: ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চ।
- ১৯৬৬ চনৰ আগতে সোমোৱা বিদেশী: নিয়মিতকৰণ কৰিবলগীয়া।
গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিভাষা আৰু ঘটনা
- চিলেট ৰেফাৰেণ্ডাম: ১৯৪৭ চনৰ, যাৰ জৰিয়তে চিলেটে পূব পাকিস্তানত যোগদান কৰিছিল।
- নাগালেণ্ড: ১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত অসমৰ পৰা আঁতৰোৱা ৰাজ্য।
- মেঘালয়: ১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত অসমৰ পাহাৰীয়া জিলাসমূহৰ পৰা সৃষ্টি কৰা পূৰ্ণ ৰাজ্য।
- দিছপুৰ: ১৯৭২ চনৰ পৰা অসমৰ ৰাজধানী, গুৱাহাটীত অৱস্থিত।
- আছু আৰু আগসপ: অসম আন্দোলন যুটীয়াভাৱে চলোৱা দুটা সংগঠন।
- প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত: অসম আন্দোলনৰ এগৰাকী বিশিষ্ট আছু নেতা।
- অসম চুক্তি: ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্টৰ চুক্তি, কটা-তাৰিখ ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চ।
অসমৰ প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত পুনৰ্গঠন আৰু অসম চুক্তি কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ
এই বিষয়টো অত্যাৱশ্যকীয় কাৰণ ই অসমৰ অঞ্চল সৰু হোৱা আৰু ৰাজ্যৰ স্বাধীনতাৰ পিছৰ সৰ্ববৃহৎ জন-আন্দোলন দুয়োটাই সামৰি লয়। সাধাৰণ প্ৰশ্নবোৰ হ'ল: ১৯৪৭ চনত কোনখন জিলা পূব পাকিস্তানলৈ গৈছিল? (চিলেট, চিলেট ৰেফাৰেণ্ডামৰ জৰিয়তে।) ১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত অসমৰ পৰা কোনখন ৰাজ্য আঁতৰোৱা হৈছিল? (নাগালেণ্ড।) ১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত কোনখন পূৰ্ণ ৰাজ্য সৃষ্টি হৈছিল? (মেঘালয়।) ১৯৭২ চনত কোন দুখন পূৰ্ণ ৰাজ্য আৰু কোন দুখন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল হৈছিল? (মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰা ৰাজ্য; মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল।) ১৯৮৭ চনত কোন দুখন পূৰ্ণ ৰাজ্য হৈছিল? (মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ।) ৰাজধানী কিয় আৰু ক'লৈ স্থানান্তৰ হৈছিল? (শ্বিলঙৰ পৰা দিছপুৰলৈ, কাৰণ শ্বিলং মেঘালয়লৈ গৈছিল।) অসম আন্দোলন কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল আৰু কিমান দিন চলিছিল? (১৯৭৯; ছয় বছৰ, ১৯৮৫ লৈকে।) ইয়াৰ মূল বিষয় কি আছিল? (অবৈধ বিদেশী/বাংলাদেশী অনুপ্ৰৱেশকাৰী চিনাক্তকৰণ আৰু বহিষ্কাৰ।) কোনে নেতৃত্ব দিছিল? (আছু আৰু আগসপ।) অসম চুক্তি কেতিয়া আৰু কোনে স্বাক্ষৰ কৰিছিল? (১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্ট, ভাৰত চৰকাৰৰ হৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰাজীৱ গান্ধী।) কটা-তাৰিখ কি আছিল? (১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চ।)
অসমৰ পুনৰ্গঠন আৰু অসম চুক্তিৰ প্ৰস্তুতি কেনেকৈ কৰিব
- অঞ্চল-ক্ষতি শিকক। চিলেট পূব পাকিস্তানলৈ (১৯৪৭); নাগালেণ্ড আঁতৰোৱা (১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰ); মেঘালয় সৃষ্টি (১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰী)।
- ১৯৭২ চনৰ পৰিৱৰ্তন শিকক। মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰা ৰাজ্য হ'ল; মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল হ'ল; দুয়োখন ১৯৮৭ চনত ৰাজ্য হ'ল।
- ৰাজধানী স্থানান্তৰ মনত ৰাখক। ১৯৭২ চনত শ্বিলঙৰ পৰা গুৱাহাটীৰ দিছপুৰলৈ, কাৰণ শ্বিলং মেঘালয়লৈ গৈছিল।
- আন্দোলন শিকক। ১৯৭৯–১৯৮৫, ছয় বছৰ, আছু আৰু আগসপৰ নেতৃত্বত, মূল বিষয় অবৈধ বাংলাদেশী অনুপ্ৰৱেশ; নেতা প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত।
- চুক্তি শিকক। ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্ট, ভাৰত চৰকাৰ আৰু আছু/আগসপ, ৰাজীৱ গান্ধীৰ স্বাক্ষৰ, কটা-তাৰিখ ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চ, ১৯৬৬ৰ পূৰ্বৰ অনুপ্ৰৱেশকাৰী নিয়মিতকৰণ।
সাধাৰণ পৰীক্ষাৰ ফান্দ
- নাগালেণ্ড ১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত; মেঘালয় ১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত আঁতৰোৱা হৈছিল।
- ১৯৭২ চনত মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰা ৰাজ্য হৈছিল, আনহাতে মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল হৈছিল।
- মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ ১৯৮৭ চনত পূৰ্ণ ৰাজ্য হৈছিল, ১৯৭২ নহয়।
- ৰাজধানী ১৯৭২ চনত শ্বিলঙৰ পৰা দিছপুৰলৈ স্থানান্তৰ হৈছিল কাৰণ শ্বিলং মেঘালয়লৈ গৈছিল।
- অসম আন্দোলন ১৯৭৯ ৰ পৰা ১৯৮৫ লৈ চলিছিল; চুক্তি ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্টত স্বাক্ষৰিত হৈছিল।
- কটা-তাৰিখ ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চ; ১৯৬৬ চনৰ আগতে সোমোৱাসকলক নিয়মিতকৰণ কৰিবলগীয়া আছিল।
সাধু সোধা প্ৰশ্ন
১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত অসমৰ পৰা কোনখন ৰাজ্য আঁতৰোৱা হৈছিল?
১৯৬৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত নাগালেণ্ড অসমৰ পৰা আঁতৰাই ভাৰতৰ এক সুকীয়া ৰাজ্য হিচাপে গঠন কৰা হৈছিল।
১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত অসমৰ পাহাৰীয়া জিলাসমূহৰ পৰা কোনখন পূৰ্ণ ৰাজ্য সৃষ্টি কৰা হৈছিল?
১৯৭২ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত অসমৰ পাহাৰীয়া জিলাসমূহৰ পৰা মেঘালয় পূৰ্ণ ৰাজ্য হিচাপে সৃষ্টি কৰা হৈছিল।
১৯৭২ চনৰ পুনৰ্গঠনত কি পৰিৱৰ্তন হৈছিল?
মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰা পূৰ্ণ ৰাজ্য হ'ল, আনহাতে মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ (নেফা) কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল হ'ল; এই দুয়োখন পিছলৈ ১৯৮৭ চনত পূৰ্ণ ৰাজ্য হয়।
১৯৭২ চনত অসমৰ ৰাজধানী কিয় আৰু ক'লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল?
শ্বিলং নতুন ৰাজ্য মেঘালয়লৈ যোৱাৰ বাবে ৰাজধানী শ্বিলঙৰ পৰা গুৱাহাটীৰ দিছপুৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল; শ্বিলং মেঘালয়ৰ ৰাজধানী হৈ থাকি গৈছিল।
অসম আন্দোলন কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল, কিমান দিন চলিছিল আৰু কোনে নেতৃত্ব দিছিল?
ই ১৯৭৯ চনত আৰম্ভ হৈ ১৯৮৫ লৈকে ছয় বছৰ চলিছিল; অসম ছাত্ৰ সন্থা (আছু) আৰু অসম গণ সংগ্ৰাম পৰিষদ (আগসপ)য়ে যুটীয়াভাৱে নেতৃত্ব দিছিল, প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত এগৰাকী বিশিষ্ট আছু নেতা আছিল।
অসম চুক্তি কেতিয়া স্বাক্ষৰিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ কটা-তাৰিখ কি আছিল?
অসম চুক্তি ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰত চৰকাৰ (প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰাজীৱ গান্ধী) আৰু আছু/আগসপ নেতাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত হৈছিল, কটা-তাৰিখ ১৯৭১ চনৰ ২৫ মাৰ্চ; ১৯৬৬ চনৰ আগতে সোমোৱাসকলক নিয়মিতকৰণ কৰিবলগীয়া আছিল।