পৰম্পৰাগত নাট্য, পুতলা নাচ আৰু যুদ্ধ কলা
ভাৰতৰ বিশ্বৰ অন্যতম পুৰণি আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ পৰিৱেশন পৰম্পৰা আছে। নাট্যশাস্ত্ৰত বৰ্ণিত ধ্ৰুপদী সংস্কৃত মঞ্চৰ পৰা গাঁৱৰ ৰঙীন লোক নাট্যলৈ, সূক্ষ্ম তাঁত-পুতলা আৰু ছাঁ-পুতলাৰ পৰা শৃংখলাবদ্ধ যুদ্ধ কলালৈ, এই কলাসমূহে ইতিহাস, ধৰ্ম, নৈতিকতা আৰু আঞ্চলিক পৰিচয় বহন কৰে। ADRE, APSC, অসম আৰক্ষী, SSC আৰু ৰে'লৱেৰ দৰে প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰায়ে উৎপত্তি, ৰাজ্যৰ সম্পৰ্ক আৰু ইউনেস্কʼৰ মৰ্যাদা সম্পৰ্কে প্ৰশ্ন সোধা হয়। এই সংকলনত ছয়টা সংযুক্ত বিষয় একত্ৰিত কৰা হৈছে: ধ্ৰুপদী সংস্কৃত নাটক, আঞ্চলিক লোক নাট্য, পুতলা নাচ, যুদ্ধ কলা, আধুনিক নাট্য আৰু প্ৰতিষ্ঠান, আৰু পৰীক্ষা-কেন্দ্ৰিক তথ্য তথা পৰিভাষা। তলৰ অংশবোৰ মনোযোগেৰে পঢ়ক, ৰাজ্য-ভিত্তিক উদাহৰণবোৰ মনত ৰাখক, আৰু পৰীক্ষাৰ আগতে মূল তথ্য আৰু সাধাৰণ ফান্দবোৰ পুনৰালোচনা কৰক।
সংস্কৃত নাট্য আৰু ভৰত মুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ
সংস্কৃত নাট্য ভাৰতীয় নাট্যৰ ধ্ৰুপদী ভিত্তি আৰু পিছৰ পৰম্পৰাত ব্যৱহৃত বহু পৰিভাষাৰ উৎস। ভৰত মুনি ঋষিলৈ আৰোপিত নাট্যশাস্ত্ৰ হৈছে নাট্য, নৃত্য, সংগীত, কবিতা আৰু সৌন্দৰ্যতত্ত্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি এখন বিদ্যমান গ্ৰন্থ, আৰু ইয়াক সাধাৰণতে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২০০ৰ পৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ২০০ৰ ভিতৰত ৰচিত বুলি ধৰা হয়। ইয়াক পঞ্চম বেদ বুলিও কোৱা হয় কাৰণ ই পৱিত্ৰ জ্ঞান পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে সকলোৰে বাবে উপলব্ধ কৰাবলৈ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। গ্ৰন্থখনে নাট্যৰ উৎপত্তি, নৱৰস বা নটা ৰস, অভিনয়ৰ চাৰি প্ৰকাৰ, সূত্ৰধাৰৰ ভূমিকা, পূৰ্বৰঙ্গ অনুষ্ঠান আৰু আদৰ্শ ৰঙ্গমঞ্চৰ আকৃতি ব্যাখ্যা কৰে। সংস্কৃত নাটক মন্দিৰৰ চোতাল আৰু ৰাজদৰবাৰত মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল, আৰু ই বাণী, নৃত্য, সংগীত আৰু ভংগিমা একলগে লগাইছিল। শ্ৰেষ্ঠ সংস্কৃত নাট্যকাৰসকলৰ ভিতৰত ভাস, কালিদাস, শূদ্ৰক, ভৱভূতি আৰু বিশাখদত্ত অন্যতম। কালিদাসে অভিজ্ঞানশকুন্তলম, ৱিক্ৰমোৰ্বশীয়ম আৰু মালৱিকাগ্নিমিত্ৰম ৰচনা কৰিছিল, আনহাতে শূদ্ৰক মৃচ্ছকটিকৰ বাবে জনাজাত। এই ধ্ৰুপদী পৰম্পৰা পিছৰ সকলো ভাৰতীয় নাট্যৰ উল্লেখ বিন্দু হৈ আছে।
আঞ্চলিক পৰম্পৰাগত নাট্য
আঞ্চলিক লোক নাট্য স্থানীয় ভাষাত পৰিৱেশন কৰা হয় আৰু মানুহৰ জীৱন, বিশ্বাস আৰু হাস্যৰস প্ৰতিফলিত কৰে। কূটিয়াট্টম কেৰালাৰ এটা সংস্কৃত নাট্য পৰম্পৰা যি ইউনেস্কʼৰ মানৱজাতিৰ মৌখিক আৰু অমূৰ্ত ঐতিহ্যৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন হিচাপে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত, আৰু ইয়াক পৰম্পৰাগতভাৱে কূট্টম্বলম নামৰ মন্দিৰ ৰঙ্গমঞ্চত পৰিৱেশন কৰা হয়। যক্ষগান কৰ্ণাটকৰ ৰঙীন নৃত্য-নাট্য, বিশদ সাজ-পোছাক, উচ্চ সংগীত আৰু ৰাতিজুৰি পৰিৱেশনৰ সৈতে। ভৱাই গুজৰাটৰ লোক নাট্য, ভাৰসাম্য কৌশল আৰু সামাজিক জীৱনৰ ব্যংগৰ বাবে প্ৰখ্যাত। যাত্ৰা বাংলাৰ গ্ৰাম্য ভ্ৰাম্যমাণ নাট্য, প্ৰায়ে পৌৰাণিক আৰু ঐতিহাসিক বিষয়বস্তুৰ ওপৰত আধাৰিত। তমাশা মহাৰাষ্ট্ৰৰ ৰসাল লোক ৰূপ, আৰু নৌটংকি উত্তৰ প্ৰদেশৰ সংগীতময় লোক নাট্য, দুয়োখনেই গান আৰু কাহিনীৰ বাবে বিখ্যাত। অঙ্কীয়া নাট আৰু ভাওনা ষোড়শ শতিকাত সন্ত শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে অসমত সৃষ্টি কৰা ভক্তিমূলক নাট্য ৰূপ। ৰামলীলাই ভগৱান ৰামৰ জীৱন আৰু ৰাসলীলাই ভগৱান কৃষ্ণৰ জীৱন অভিনয় কৰে, আৰু দুয়োখনেই উৎসৱৰ সময়ত উত্তৰ আৰু পশ্চিম ভাৰতজুৰি পৰিৱেশন কৰা হয়। এই ৰূপসমূহে একেলগে ভাৰতীয় পৰিৱেশনৰ অসাধাৰণ আঞ্চলিক বৈচিত্ৰ্য দেখুৱায়।
ভাৰতত পুতলা নাচ
পুতলা নাচ এটা প্ৰাচীন পৰিৱেশন কলা যʼত কাহিনী কোৱাৰ বাবে পুতলা সঞ্চালিত কৰা হয়, আৰু ভাৰতে চাৰিটা মূল প্ৰকাৰ স্বীকৃতি দিয়ে। তাঁত-পুতলা, যাক মেৰিয়নেটো বুলিও কোৱা হয়, ৰাজস্থানৰ কথপুতলি, ওড়িশাৰ কুণ্ডেই আৰু বাংলাৰ পুতুল নাচত পোৱা যায়। ছাঁ-পুতলাই পোহৰোৱা পৰ্দাৰ বিৰুদ্ধে দেখুওৱা চামৰাৰ পুতলা ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ উদাহৰণ হৈছে অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ তোলু বোম্মালাটা, কৰ্ণাটকৰ তোগালু গোম্বেয়াটা, ওড়িশাৰ ৰাৱণছায়া আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ চামড্যাচে বাহুল্যা। হাত-পুতলা হাতত পিন্ধা পুতলাৰে পৰিৱেশন কৰা হয়, আৰু উদাহৰণ হৈছে কেৰালাৰ পাৱাকূথু আৰু উত্তৰ প্ৰদেশৰ গুলাবো-চিতাবো। লাঠি-পুতলা লাঠিৰে সমৰ্থিত আৰু চালিত পুতলা ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু আটাইতকৈ পৰিচিত উদাহৰণ হৈছে পশ্চিম বাংলাৰ পুতুল নাচ। পুতলাবোৰ পৰম্পৰাগতভাৱে কাঠ, কাপোৰ, চামৰা আৰু হাতীদাঁতেৰে নিৰ্মিত হৈছিল, আৰু বিষয়বস্তু ৰামায়ণ, মহাভাৰত আৰু স্থানীয় কিংবদন্তিৰ পৰা লোৱা হয়। সংগীত নাটক একাডেমীয়ে, ভাৰতৰ সংগীত, নৃত্য আৰু নাট্যৰ ৰাষ্ট্ৰীয় একাডেমীয়ে, এই লোক কলাসমূহক প্ৰচাৰ আৰু সমৰ্থন কৰে আৰু শিল্পীসকলক সন্মান জনায়। পুতলা নাচ কেৱল মনোৰঞ্জন নহয়; ই মৌখিক ইতিহাস আৰু সামাজিক শিক্ষাৰ এটা জীৱন্ত বাহক।
ভাৰতৰ যুদ্ধ কলা
ভাৰতীয় যুদ্ধ কলা বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি যুঁজ প্ৰণালীসমূহৰ এটা আৰু নৃত্য, শাৰীৰিক সংস্কৃতি তথা আধ্যাত্মিকতাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। কেৰালাৰ কালাৰিপায়াত্তুক প্ৰায়ে যুদ্ধ কলাৰ মাতৃ বুলি কোৱা হয় আৰু ই কালাৰি বা প্ৰশিক্ষণ ভৱনত অনুশীলন কৰা হয়; ই আঘাত, লাথি, মল্লযুদ্ধ আৰু উৰুমি বা নমনীয় তৰোৱালৰ দৰে অস্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। চিলাম্বাম তামিলনাডুৰ লাঠি-যুঁজ কলা, আৰু ইয়াৰ দীঘল বাঁহৰ লাঠি কৌশলৰ বাবে গতি আৰু ভাৰসাম্য প্ৰয়োজন। গাটকা পঞ্জাৱৰ শিখসকলৰ যুদ্ধ কলা, তৰোৱাল আৰু লাঠিৰে পৰিৱেশন কৰা হয় আৰু প্ৰায়ে উৎসৱত প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। থাং-টা মণিপুৰৰ সশস্ত্ৰ যুদ্ধ কলা, যʼত থাং মানে তৰোৱাল আৰু টা মানে বৰ্চা। মৰ্দানি খেল মহাৰাষ্ট্ৰৰ মাৰাঠা পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত যুদ্ধ কলা, আৰু লাঠি খেলা বাংলাৰ লাঠি-যুঁজ কলা। পৰি-খণ্ড বিহাৰৰ এটা যুঁজ শৈলী, আৰু কুস্তি বা পেহলৱানী উত্তৰ ভাৰতজুৰি আখাৰা বা মল্ল ভূমিত অনুশীলন কৰা পৰম্পৰাগত মল্লযুদ্ধ। এই কলাসমূহে সুস্বাস্থ্য, শৃংখলা আৰু আত্মৰক্ষা একত্ৰিত কৰে, আৰু ইয়াৰ কেইবাটাও এতিয়া ক্ৰীড়া আৰু সাংস্কৃতিক উৎসৱৰ জৰিয়তে পুনৰুজ্জীৱিত কৰা হৈছে।
আধুনিক ভাৰতীয় নাট্য, সংস্কৃত নাটক আৰু প্ৰতিষ্ঠান
আধুনিক ভাৰতীয় নাট্য ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অধীনত গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু পিছত সামাজিক সংস্কাৰ, জাতীয়তাবাদ আৰু পৰীক্ষাৰ বাহন হৈ পৰিছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে বাণিজ্যিক পাৰ্চী নাট্যই সংগীত, জাকজমক আৰু আৱেগিক নাটক মিহলাই দেশজুৰি বিয়পি পৰিছিল। বাংলাত গিৰিশ চন্দ্ৰ ঘোষে আৰু পিছত শশী কুমাৰ ভাদুড়ীয়ে পেশাদাৰী মঞ্চ গঢ়ি তুলিছিল, আনহাতে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে প্ৰতীকী আৰু গীতিময় নাটক ৰচনা কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰতীয় জননাট্য সংঘ আৰু বাওঁপন্থী নাট্যই প্ৰতিবাদী নাটক জনপ্ৰিয় কৰিছিল, আৰু ইব্ৰাহিম আলকাজী, হাবিব তানবীৰ, সত্যাদেৱ দুবে আৰু বি. ভি. কৰন্থৰ দৰে পৰিচালকে আধুনিক ভাৰতীয় নাট্যক এক স্বকীয় কণ্ঠ প্ৰদান কৰিছিল। সংস্কৃত নাটক ভাস, কালিদাস, শূদ্ৰক, ভৱভূতি আৰু বিশাখদত্তৰ কৰ্মৰ জৰিয়তে আৰু পুনৰুজ্জীৱন পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে এটা জীৱন্ত ঐতিহ্য হৈ আছে। সংগীত নাটক একাডেমী, ১৯৫২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত, সংগীত, নৃত্য আৰু নাট্যৰ ৰাষ্ট্ৰীয় একাডেমী আৰু ই সন্মানীয় সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা আৰু ফেলোশ্বিপ প্ৰদান কৰে। নতুন দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়, ১৯৫৯ চনত প্ৰতিষ্ঠিত, নাট্য প্ৰশিক্ষণৰ আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহে ধ্ৰুপদী ৰূপবোৰ সংৰক্ষণ কৰি নতুন লেখা আৰু পৰিচালনাক উৎসাহিত কৰিছে।
পৰীক্ষা-সম্বন্ধীয় তথ্য আৰু মূল পৰিভাষা
বস্তুনিষ্ঠ পৰীক্ষাৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি সোধা তথ্যই ইউনেস্কʼৰ তালিকা, ৰাজ্যৰ সম্পৰ্ক আৰু কাৰিকৰী পৰিভাষাৰ সৈতে জড়িত। কেৰালাৰ কূটিয়াট্টম আৰু বৈদিক উচ্চাৰণ ভাৰতৰ প্ৰথম ইউনেস্কʼৰ দ্বাৰা তালিকাভুক্ত পৰম্পৰাসমূহৰ ভিতৰত আছিল, আৰু কূটিয়াট্টমক বিশেষভাৱে মানৱজাতিৰ মৌখিক আৰু অমূৰ্ত ঐতিহ্যৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন বুলি কোৱা হয়। ভৰত মুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ ধ্ৰুপদী পৰিৱেশনৰ মূল গ্ৰন্থ। সূত্ৰধাৰ হৈছে সংস্কৃত নাটকৰ দৃশ্যসমূহ সংযোগ কৰা কথক বা পৰিচালক। অঙ্কীয়া নাট শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে সৃষ্টি কৰা একাঙ্ক ভক্তিমূলক নাটক, আৰু ভাওনা ইয়াৰ পৰিৱেশন; ৰাস শব্দই অসমত কৃষ্ণৰ সৈতে জড়িত বৃত্তাকাৰ ভক্তিমূলক নৃত্য-নাটক বুজায়। যক্ষগান কৰ্ণাটকৰ, ভৱাই গুজৰাটৰ, তমাশা মহাৰাষ্ট্ৰৰ, নৌটংকি উত্তৰ প্ৰদেশৰ, যাত্ৰা বাংলাৰ আৰু চাক্যৰ কূথু কেৰালাৰ। পুতলাৰ ভিতৰত কথপুতলি ৰাজস্থানৰ তাঁত-পুতলা, তোলু বোম্মালাটা অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ ছাঁ-পুতলা আৰু পাৱাকূথু কেৰালাৰ হাত-পুতলা। কালাৰিপায়াত্তু কেৰালাৰ, চিলাম্বাম তামিলনাডুৰ, গাটকা পঞ্জাৱৰ, থাং-টা মণিপুৰৰ আৰু মৰ্দানি খেল মহাৰাষ্ট্ৰৰ। সংগীত নাটক একাডেমী, ১৯৫২ চনত স্থাপিত, এই সকলো ৰূপ সমৰ্থন কৰে।
এক নজৰত মূল তথ্য
- নাট্যশাস্ত্ৰ ভৰত মুনিয়ে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰ পৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ২০০ৰ ভিতৰত ৰচিত।
- ইয়াক পঞ্চম বেদ বুলি কোৱা হয়।
- কেৰালাৰ কূটিয়াট্টম ইউনেস্কʼৰ মৌখিক আৰু অমূৰ্ত ঐতিহ্যৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন।
- কূটিয়াট্টম কূট্টম্বলম নামৰ মন্দিৰ ৰঙ্গমঞ্চত পৰিৱেশন কৰা হয়।
- যক্ষগান কৰ্ণাটকৰ নৃত্য-নাট্য।
- ভৱাই গুজৰাটৰ লোক নাট্য।
- তমাশা মহাৰাষ্ট্ৰৰ আৰু নৌটংকি উত্তৰ প্ৰদেশৰ।
- যাত্ৰা বাংলাৰ ভ্ৰাম্যমাণ লোক নাট্য।
- অঙ্কীয়া নাট আৰু ভাওনা অসমত শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে সৃষ্টি কৰিছিল।
- পুতলা নাচৰ চাৰিটা প্ৰকাৰ হৈছে তাঁত, ছাঁ, হাত আৰু লাঠি।
- কথপুতলি (ৰাজস্থান) আৰু কুণ্ডেই (ওড়িশা) তাঁত-পুতলা।
- তোলু বোম্মালাটা (অন্ধ্ৰ) আৰু তোগালু গোম্বেয়াটা (কৰ্ণাটক) ছাঁ-পুতলা।
- পাৱাকূথু (কেৰালা) হাত-পুতলা পৰম্পৰা।
- সংগীত নাটক একাডেমী ১৯৫২ চনত প্ৰতিষ্ঠা।
- ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয় নতুন দিল্লীত ১৯৫৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা।
- কালাৰিপায়াত্তু কেৰালাৰ যুদ্ধ কলা।
- চিলাম্বাম তামিলনাডুৰ আৰু গাটকা পঞ্জাৱৰ।
- থাং-টা মণিপুৰৰ যুদ্ধ কলা।
- মৰ্দানি খেল মহাৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে জড়িত।
- কুস্তি বা পেহলৱানী পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় মল্লযুদ্ধ।
দ্ৰুত পুনৰালোচনা
- নাট্যশাস্ত্ৰ সমান ভৰত মুনি; নৱৰস আৰু অভিনয় ইয়াৰ মূল ধাৰণা।
- কূটিয়াট্টম সমান কেৰালা যোগ ইউনেস্কʼ অমূৰ্ত ঐতিহ্য।
- লোক নাট্য আৰু পুতলাৰ উদাহৰণ ৰাজ্য অনুসৰি যোৰ পাতি মনত ৰাখক।
- চাৰিটা পুতলা প্ৰকাৰ: তাঁত, ছাঁ, হাত আৰু লাঠি।
- যুদ্ধ কলা দৃঢ়ভাৱে অঞ্চল-সংযুক্ত: কেৰালা, তামিলনাডু, পঞ্জাৱ, মণিপুৰ আৰু মহাৰাষ্ট্ৰ।
- সংগীত নাটক একাডেমী (১৯৫২) আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয় (১৯৫৯) মূল প্ৰতিষ্ঠান।
- সূত্ৰধাৰ, অঙ্কীয়া, ৰাস আৰু ভাওনা উচ্চ-আৱৃত্তিৰ পৰিভাষা।
এই বিষয়ৰ প্ৰস্তুতি কেনেকৈ
- প্ৰথমে নাট্যশাস্ত্ৰ আৰু ইয়াৰ লেখক, সময় আৰু মূল ধাৰণা শিকক।
- ৰাজ্যসহ লোক নাট্য ৰূপৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰক।
- চাৰিটা পুতলা প্ৰকাৰ প্ৰত্যেকৰে দুটা উদাহৰণসহ মনত ৰাখক।
- ৰাজ্যসহ যুদ্ধ কলাৰ এখন তালিকা কৰক।
- সংগীত নাটক একাডেমী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়ৰ বছৰ টোকা কৰক।
- ইউনেস্কʼ-তালিকাভুক্ত পৰম্পৰা আৰু সূত্ৰধাৰ, অঙ্কীয়া, ৰাসৰ দৰে মূল পৰিভাষা পুনৰালোচনা কৰক।
- পুনৰাবৃত্তি তথ্য চিনাক্ত কৰিবলৈ যোৱা বছৰৰ প্ৰশ্ন অনুশীলন কৰক।
পৰীক্ষাৰ সাধাৰণ ফান্দ
- কূটিয়াট্টম (কেৰালা) আৰু যক্ষগান (কৰ্ণাটক) মিলাই পেলোৱা।
- তমাশা, নৌটংকি, ভৱাই আৰু যাত্ৰাৰ ৰাজ্য মিলাই পেলোৱা।
- তোলু বোম্মালাটা আৰু তোগালু গোম্বেয়াটাক তাঁত-পুতলা বুলি ভবা, যদিও দুয়োখনেই ছাঁ-পুতলা।
- অঙ্কীয়া নাট আৰু ভাওনাক শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ বাহিৰে আন কাৰোবালৈ আৰোপণ কৰা।
- কালাৰিপায়াত্তু (কেৰালা) আৰু চিলাম্বাম (তামিলনাডু) সলনি কৰা।
- সংগীত নাটক একাডেমী (১৯৫২) আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়ৰ (১৯৫৯) প্ৰতিষ্ঠা বৰ্ষ ভুল কৰা।
- কূটিয়াট্টম, কথাকলি নহয়, বিশেষ ইউনেস্কʼ অমূৰ্ত ঐতিহ্য টেগ বহন কৰে বুলি পাহৰি যোৱা।
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
নাট্যশাস্ত্ৰ কাৰে লিখিছিল আৰু ই কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
নাট্যশাস্ত্ৰ ঋষি ভৰত মুনিয়ে লিখিছিল আৰু ই প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰ পৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ২০০ৰ ভিতৰত ৰচিত। ই ভাৰতীয় নাট্য, নৃত্য, সংগীত আৰু সৌন্দৰ্যতত্ত্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিদ্যমান গ্ৰন্থ, আৰু ই নৱৰস, অভিনয়, সূত্ৰধাৰ আৰু পূৰ্বৰঙ্গৰ দৰে ধাৰণা ব্যাখ্যা কৰে। ইয়াক পঞ্চম বেদ কোৱা হয় কাৰণ ই পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে পৱিত্ৰ জ্ঞান সকলোৰে বাবে উপলব্ধ কৰিছিল।
কোন ভাৰতীয় নাট্য পৰম্পৰা ইউনেস্কʼৰ দ্বাৰা অমূৰ্ত ঐতিহ্য হিচাপে স্বীকৃত?
কেৰালাৰ সংস্কৃত নাট্য পৰম্পৰা কূটিয়াট্টম ইউনেস্কʼৰ মানৱজাতিৰ মৌখিক আৰু অমূৰ্ত ঐতিহ্যৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন হিচাপে স্বীকৃত। ইয়াক পৰম্পৰাগতভাৱে কূট্টম্বলম নামৰ মন্দিৰ ৰঙ্গমঞ্চত পৰিৱেশন কৰা হয়। বৈদিক উচ্চাৰণো ইউনেস্কʼৰ দ্বাৰা তালিকাভুক্ত প্ৰথম ভাৰতীয় পৰম্পৰাসমূহৰ এটা আছিল।
ভাৰতত পুতলা নাচৰ চাৰিটা প্ৰকাৰ কি কি?
চাৰিটা প্ৰকাৰ হৈছে তাঁত-পুতলা, ছাঁ-পুতলা, হাত-পুতলা আৰু লাঠি-পুতলা। উদাহৰণস্বৰূপে ৰাজস্থানৰ কথপুতলি আৰু ওড়িশাৰ কুণ্ডেই তাঁত-পুতলা, অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ তোলু বোম্মালাটা আৰু কৰ্ণাটকৰ তোগালু গোম্বেয়াটা ছাঁ-পুতলা, কেৰালাৰ পাৱাকূথু হাত-পুতলা, আৰু পশ্চিম বাংলাৰ পুতুল নাচ লাঠি-পুতলা।
কোন যুদ্ধ কলা কেৰালাৰ আৰু কোন তামিলনাডুৰ?
কালাৰিপায়াত্তু কেৰালাৰ আৰু ইয়াক প্ৰায়ে ভাৰতীয় যুদ্ধ কলাৰ মাতৃ বুলি কোৱা হয়, কালাৰি বা প্ৰশিক্ষণ ভৱনত অনুশীলন কৰা হয়। চিলাম্বাম, দীঘল বাঁহৰ লাঠি ব্যৱহাৰ কৰা লাঠি-যুঁজ কলা, তামিলনাডুৰ। আন উদাহৰণ হৈছে পঞ্জাৱৰ গাটকা, মণিপুৰৰ থাং-টা, মহাৰাষ্ট্ৰৰ মৰ্দানি খেল আৰু বাংলাৰ লাঠি খেলা।
অঙ্কীয়া নাট আৰু ভাওনা কি?
অঙ্কীয়া নাট হৈছে ষোড়শ শতিকাত অসমৰ সন্ত শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে সৃষ্টি কৰা একাঙ্ক ভক্তিমূলক নাটক, আৰু ভাওনা ইয়াৰ পৰিৱেশন। এই ৰূপসমূহে কৃষ্ণ-কেন্দ্ৰিক ভক্তি প্ৰদৰ্শন কৰে আৰু অসমৰ বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। ৰাস শব্দই অসমত কৃষ্ণৰ সৈতে জড়িত বৃত্তাকাৰ ভক্তিমূলক নৃত্য-নাটক বুজায়।