শাস্ত্ৰীয় ভাষা আৰু সাহিত্য
ভাৰত বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি অবিৰত সাহিত্য পৰম্পৰাসমূহৰ এটাৰ গৃহ, আৰু শাস্ত্ৰীয় ভাষা তথা সাহিত্যৰ প্ৰশ্নই ADRE, APSC, অসম আৰক্ষী, DHS, SSC আৰু ৰে'লৱেৰ পৰীক্ষাৰ সাধাৰণ জ্ঞান আৰু কলা-সংস্কৃতি অংশত নিয়মীয়াকৈ দেখা যায়। এই বিষয়টোৱে দুটা সংযুক্ত ধাৰা একত্ৰিত কৰে: ভাৰত চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা ভাষাসমূহ, আৰু সেই ভাষাত ৰচিত কবিতা, নাটক, ব্যাকৰণ আৰু দৰ্শনৰ মহান কৰ্মসমূহ। পৰীক্ষাৰ্থীক সাধাৰণতে শাস্ত্ৰীয় ভাষাৰ সংখ্যা, প্ৰতিখন স্বীকৃতিৰ বছৰ, ৰামায়ণ, মহাভাৰত, অৰ্থশাস্ত্ৰ আৰু অভিজ্ঞানশকুন্তলমৰ দৰে বিখ্যাত গ্ৰন্থৰ লেখক, আৰু তামিলৰ সংগম সাহিত্যৰ বিষয়ে সোধা হয়। তথ্যসমূহ স্থিৰ আৰু নামসমূহ পুনৰাবৃত্তি হয়, গতিকে লেখক-গ্ৰন্থৰ যোৰা মনত ৰাখিলে এই বিষয়টো উচ্চ নম্বৰ দিয়া হয়।
ভাষা শাস্ত্ৰীয় হোৱাৰ চৰ্ত
ভাৰতত এটা ভাষাক শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদা তেতিয়াহে প্ৰদান কৰা হয় যেতিয়া ইয়াৰ উচ্চ প্ৰাচীনতাৰ লিখিত ইতিহাস, মূল্যবান ঐতিহ্য হিচাপে গণ্য কৰা প্ৰাচীন সাহিত্যৰ এটা ভাণ্ডাৰ, আন এটা ভাষা-সমাজৰ পৰা ধাৰ কৰা নহোৱা মূল সাহিত্য পৰম্পৰা, আৰু শাস্ত্ৰীয় ভাষা তথা তাৰ পিছৰ ৰূপ বা শাখাৰ মাজত স্পষ্ট বিচ্ছিন্নতা থাকে। ভাৰত চৰকাৰে বিশেষজ্ঞ সমিতি আৰু ভাষা বিশেষজ্ঞ সমিতিৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি এই মৰ্যাদা প্ৰদান কৰে। শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদাৰ সৈতে উত্কৃষ্টতা কেন্দ্ৰ, গৱেষণা অনুদান আৰু বিদ্বানসকলৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আদি সুবিধা জড়িত। স্বীকৃতি সংস্কৃতি মন্ত্ৰালয়ে ঘোষণা কৰে আৰু এইটো বছৰ তথা ভাষা সম্পৰ্কীয় এক-শাৰী বস্তুনিষ্ঠ প্ৰশ্নৰ প্ৰিয় বিষয়।
ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় ভাষাসমূহ
ভাৰতত বৰ্তমান কেইবাখনো শাস্ত্ৰীয় ভাষা স্বীকৃত। তামিলে প্ৰথমে, ২০০৪ চনত এই মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল। সংস্কৃত ২০০৫ চনত শাস্ত্ৰীয় ঘোষিত হয়। কন্নড় আৰু তেলেগু ২০০৮ চনত, মালয়ালম ২০১৩ চনত আৰু ওড়িয়া ২০১৪ চনত মৰ্যাদা লাভ কৰে। বহু বছৰ ধৰি পৰীক্ষাই সংখ্যাটো ছয় বুলি ধৰি লৈছিল, কিন্তু পৰীক্ষাৰ্থীয়ে মনত ৰখা উচিত যে তালিকা সম্প্ৰসাৰিত হৈছে, আৰু ২০২৪ চনত চৰকাৰে মাৰাঠী, পালি, প্ৰাকৃত, অসমীয়া আৰু বাংলা ভাষাক শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদা অনুমোদন জনাইছে। তামিল আটাইতকৈ পুৰণি শাস্ত্ৰীয় ভাষা আৰু দ্ৰাবিড় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি, আনহাতে সংস্কৃত ইন্দো-আৰ্য পৰিয়ালৰ আটাইতকৈ পুৰণি ভাষা আৰু ইয়াক দেৱভাষা, অৰ্থাৎ দেৱতাসকলৰ ভাষা বোলা হয়। বৈদিক সংস্কৃত বেদৰ ভাষা।
মহাকাব্য আৰু বৈদিক কৰ্পাছ
ভাৰতৰ দুখন মহান মহাকাব্য হৈছে ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰত। ৰামায়ণ ঋষি বাল্মিকীয়ে ৰচনা কৰিছিল আৰু ইয়াক আদিকাব্য বোলা হয়, আনহাতে মহাভাৰত ঋষি বেদব্যাসক আৰোপিত আৰু ই বিশ্বৰ আটাইতকৈ দীঘল মহাকাব্য, প্ৰায় এক লাখ শ্লোকৰ সৈতে। ভগৱদ গীতা মহাভাৰতৰ এটা অংশ, কুৰুক্ষেত্ৰৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰত ভগৱান কৃষ্ণ আৰু অৰ্জুনৰ সংলাপৰ ৰূপত সাতশ শ্লোকৰ সমন্বয়, আৰু ই কৰ্তব্য, কৰ্ম আৰু ভক্তিক লৈ আলোচনা কৰে। বেদ, ভাৰতীয় সাহিত্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি স্তৰ, হৈছে ঋগ্বেদ, সামবেদ, যজুৰ্বেদ আৰু অথৰ্ববেদ, আৰু প্ৰতিখনৰ চাৰিটা অংশ: সংহিতা, ব্ৰাহ্মণ, আৰণ্যক আৰু উপনিষদ। উপনিষদসমূহে দাৰ্শনিক মূল গঠন কৰে আৰু বেদান্তৰ ভিত্তি।
সংস্কৃত কবিতা, নাটক আৰু ব্যাকৰণ
কালিদাস শাস্ত্ৰীয় সংস্কৃত সাহিত্যৰ মহান নাম আৰু তেওঁক প্ৰায়ে ভাৰতৰ শ্বেক্সপীয়েৰ বোলা হয়। তেওঁৰ কৰ্মসমূহৰ ভিতৰত অভিজ্ঞানশকুন্তলম, মালৱিকাগ্নিমিত্ৰম আৰু বিক্ৰমোৰ্বশীয়ম নাটক, আৰু ৰঘুবংশ, কুমাৰসম্ভৱ তথা মেঘদূত কবিতা অন্তৰ্ভুক্ত। মেঘদূত এটা গীতিকবিতা য'ত এজন যক্ষই মেঘৰ জৰিয়তে নিজৰ প্ৰিয়াৰ ওচৰত বাৰ্তা পঠিয়ায়। শকুন্তলা আৰু দুষ্যন্তৰ কাহিনীৰ আধাৰত ৰচিত অভিজ্ঞানশকুন্তলমক তেওঁৰ শ্ৰেষ্ঠ কৰ্ম বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু ই বহু ভাষালৈ অনূদিত হৈছে। আন গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্কৃত লেখকসকলৰ ভিতৰত পাণিনি, যি সংস্কৃতৰ মূল ব্যাকৰণ অষ্টাধ্যায়ী ৰচনা কৰিছিল; কৌটিল্য বা চাণক্য, ৰাজনীতি আৰু অৰ্থনীতিৰ অৰ্থশাস্ত্ৰৰ লেখক; বিষ্ণু শৰ্মা, পঞ্চতন্ত্ৰৰ লেখক; ভৰতমুনি, নাট্যশাস্ত্ৰৰ লেখক; বিশাখদত্ত, মুদ্ৰাৰাক্ষসৰ লেখক; অশ্বঘোষ, বুদ্ধচৰিত আৰু সৌন্দৰানন্দৰ লেখক; আৰু জয়দেৱ, গীতগোবিন্দৰ লেখক।
তামিল আৰু সংগম যুগ
তামিল সাহিত্য সংগম কৰ্পাছৰ পৰাই আৰম্ভ হয়, যি প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ ৰ পৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ৩০০ চনৰ ভিতৰত ৰচিত, যি আটাইতকৈ পুৰণি টিকি থকা তামিল সাহিত্য আৰু ইয়াত ব্যাকৰণ আৰু কাব্যতত্ত্বৰ কৰ্ম তোলকাপ্পিয়ম অন্তৰ্ভুক্ত। এট্টুথোগাই, পট্টুপ্পাট্টু আৰু অষ্টাদশ লঘু কৰ্মৰ দৰে সংগম সংকলন তামিল সাহিত্য ইতিহাসৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। তামিলৰ মহান মহাকাব্যসমূহ হৈছে ইলঙ্গো আদিগলে লিখা শীলপ্পদিকাৰম আৰু সত্তনাৰে লিখা মণিমেকলাই। তিৰুক্কুৰল, থিৰুবল্লুৱাৰে ৰচনা কৰা, গুণ, ধন আৰু প্ৰেমৰ ওপৰত ১৩৩ অধ্যায়ত ১৩৩০ দ্বিপদীৰ সমন্বয়, আৰু বিশ্বৰ আটাইতকৈ বেছি অনূদিত কৰ্মসমূহৰ এটা। সংগম যুগ মাদুৰাইৰ একাডেমী বা সংগমসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰা পাণ্ড্য ৰজাসকলৰ বাবেও স্মৰণীয়। সেয়ে তামিল একে সময়তে আটাইতকৈ পুৰণি শাস্ত্ৰীয় ভাষা আৰু দ্ৰাবিড় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ দীঘল অবিৰত সাহিত্য পৰম্পৰাৰ অধিকাৰী।
আন শাস্ত্ৰীয় ভাষা আৰু তেওঁলোকৰ সাহিত্য
কন্নড়, ২০০৮ চনত শাস্ত্ৰীয় হিচাপে স্বীকৃত, ৰাষ্ট্ৰকূট আৰু হোয়সল দৰবাৰৰ লগত আৰু কাবিৰাজমাৰ্গ আদি কৰ্মৰ লগত জড়িত এটা প্ৰাচীন পৰম্পৰা আছে। তেলেগু, ২০০৮ চনত স্বীকৃত, স্বৰবৰ্ণেৰে শেষ হোৱা মধুৰতাৰ বাবে পূৱৰ ইটালীয়ান বোলা হয়, আৰু ইয়াৰ শাস্ত্ৰীয় কাল বিজয়নগৰ আৰু কাকতীয় দৰবাৰৰ লগত তথা মহাভাৰতৰ তেলেগু অনুবাদ আৰম্ভ কৰা কবি নান্নয়ৰ লগত জড়িত। মালয়ালম, ২০১৩ চনত স্বীকৃত, মধ্যযুগত নিজস্ব লিপি আৰু সাহিত্য বিকশিত কৰিছিল, ৰামচৰিতম এটা প্ৰাৰম্ভিক কৰ্ম হিচাপে। ওড়িয়া, ২০১৪ চনত স্বীকৃত, গঙ্গ আৰু গজপতি ৰাজবংশৰ লগত জড়িত এটা সমৃদ্ধ পৰম্পৰা আছে, আৰু তাৰ প্ৰাৰম্ভিক কৰ্মসমূহৰ ভিতৰত মাদল পাঞ্জি আৰু সৰলা দাসৰ ৰচনা অন্তৰ্ভুক্ত। সংস্কৃতে এই সকলো সাহিত্যক প্ৰভাৱিত কৰিছিল, কিন্তু প্ৰতিখনে নিজস্ব পৰিচয় আৰু কৰ্পাছ বিকশিত কৰিছিল।
ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক সাহিত্য
মহাকাব্যৰ বাহিৰেও ভাৰতে বিপুল ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক সাহিত্য সৃষ্টি কৰিছিল। পুৰাণ হৈছে আঠাইশখন প্ৰধান গ্ৰন্থ য'ত পৌৰাণিক কাহিনী, বিশ্বতত্ত্ব আৰু বংশাৱলী আছে, আৰু এইবোৰ ভক্তি পৰম্পৰাৰ বিকাশৰ লগত ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। বৌদ্ধ শাস্ত্ৰ পালিত ৰচিত আৰু ইয়াত ত্ৰিপিটক আছে, যি বিনয়, সুত্ত আৰু অভিধম্ম পিটকৰ সমন্বয়। জৈন শাস্ত্ৰ, আগম, প্ৰাকৃতত ৰচিত, আৰু তত্ত্বাৰ্থ সূত্ৰ এটা মূল দাৰ্শনিক গ্ৰন্থ। ভাগৱত পুৰাণ, দেৱী মাহাত্ম্য আৰু গীতগোবিন্দ ভক্তি পৰম্পৰাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। অষ্টাবক্ৰ গীতা ঋষি অষ্টাবক্ৰক আৰোপিত অদ্বৈত বেদান্তৰ এখন গ্ৰন্থ। এই সাহিত্য গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ পৰীক্ষাই প্ৰায়ে এখন গ্ৰন্থক তাৰ ভাষা, ধৰ্ম বা দাৰ্শনিক ধাৰাৰ লগত সংযোগ কৰে।
এক নজৰত মূল তথ্য
- তামিল প্ৰথম শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদা পোৱা ভাষা, ২০০৪ চনত।
- সংস্কৃত ২০০৫ চনত শাস্ত্ৰীয় ঘোষিত হৈছিল।
- কন্নড় আৰু তেলেগু ২০০৮ চনত শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।
- মালয়ালম ২০১৩ চনত আৰু ওড়িয়া ২০১৪ চনত।
- মাৰাঠী, পালি, প্ৰাকৃত, অসমীয়া আৰু বাংলা ২০২৪ চনত শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদাৰ বাবে অনুমোদিত।
- তামিল আটাইতকৈ পুৰণি শাস্ত্ৰীয় ভাষা আৰু আটাইতকৈ পুৰণি দ্ৰাবিড় ভাষা।
- সংস্কৃতক দেৱভাষা বোলা হয় আৰু ই আটাইতকৈ পুৰণি ইন্দো-আৰ্য ভাষা।
- ৰামায়ণ বাল্মিকীয়ে লিখিছিল আৰু মহাভাৰত বেদব্যাসে।
- ভগৱদ গীতাত ৭০০ শ্লোক আৰু ই মহাভাৰতৰ অংশ।
- কালিদাসক ভাৰতৰ শ্বেক্সপীয়েৰ বোলা হয়।
- কালিদাসে অভিজ্ঞানশকুন্তলম, মেঘদূত আৰু ৰঘুবংশ লিখিছিল।
- পাণিনিয়ে সংস্কৃত ব্যাকৰণ অষ্টাধ্যায়ী লিখিছিল।
- কৌটিল্যই অৰ্থশাস্ত্ৰ লিখিছিল।
- বিষ্ণু শৰ্মাই পঞ্চতন্ত্ৰ লিখিছিল।
- ভৰতমুনিয়ে নাট্যশাস্ত্ৰ লিখিছিল।
- থিৰুবল্লুৱাৰে ১৩৩০ দ্বিপদীৰ তিৰুক্কুৰল লিখিছিল।
- ইলঙ্গো আদিগলে শীলপ্পদিকাৰম আৰু সত্তনাৰে মণিমেকলাই লিখিছিল।
- তোলকাপ্পিয়ম আটাইতকৈ টিকি থকা প্ৰাচীন তামিল কৰ্ম।
- সংগম সাহিত্য প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ ৰ পৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ৩০০ চনৰ।
- জয়দেৱে গীতগোবিন্দ লিখিছিল।
দ্ৰুত পুনৰালোচনাৰ পয়েন্ট
- শাস্ত্ৰীয় ভাষাসমূহ স্বীকৃতিৰ ক্ৰমত মনত ৰাখক: তামিল, সংস্কৃত, কন্নড় আৰু তেলেগু, মালয়ালম, ওড়িয়া।
- লেখক-গ্ৰন্থৰ যোৰাক এটা একক হিচাপে শিকক, যেনে কালিদাস-অভিজ্ঞানশকুন্তলম আৰু কৌটিল্য-অৰ্থশাস্ত্ৰ।
- মনত ৰাখক যে ৰামায়ণ আদিকাব্য আৰু মহাভাৰত আটাইতকৈ দীঘল মহাকাব্য।
- সংগম কৰ্ম, তোলকাপ্পিয়ম আৰু তিৰুক্কুৰল তামিল ব্লক হিচাপে একেলগে ৰাখক।
- প্ৰতিটো ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰৰ ভাষা টুকি ৰাখক: বৌদ্ধ ধৰ্মৰ বাবে পালি, জৈন ধৰ্মৰ বাবে প্ৰাকৃত, বেদৰ বাবে সংস্কৃত।
- ২০২৪ চনৰ শাস্ত্ৰীয় ভাষা ঘোষণাৰ সৈতে আপোনাৰ টোকা আপডেট কৰক।
এই বিষয়টো কেনেকৈ প্ৰস্তুতি ল'ব
- প্ৰতিখন শাস্ত্ৰীয় ভাষাৰ স্বীকৃতিৰ বছৰ আৰু এটা মূল কৰ্মৰ তালিকা বনাওক।
- লেখক আৰু তেওঁলোকৰ কৰ্মৰ দুস্তম্ভীয়া তালিকা প্ৰস্তুত কৰি মাতি মাতি পুনৰালোচনা কৰক।
- গ্ৰন্থসমূহ ভাষা অনুসৰি গোটাওক: সংস্কৃত, তামিল, পালি আৰু প্ৰাকৃত।
- বেদৰ গঠন আৰু গীতা তথা কুৰলৰ শ্লোক সংখ্যা শিকক।
- মহাভাৰত, ৰামায়ণ আৰু অভিজ্ঞানশকুন্তলমৰ চমু সাৰাংশ পঢ়ক।
- বছৰ, লেখক আৰু প্ৰথম সম্পৰ্কীয় বস্তুনিষ্ঠ প্ৰশ্ন অনুশীলন কৰক।
পৰীক্ষাৰ সাধাৰণ ফান্দ
- বাল্মিকী আৰু বেদব্যাস লগা-ভগা কৰা; বাল্মিকীয়ে ৰামায়ণ আৰু বেদব্যাসে মহাভাৰত লিখিছিল।
- সংস্কৃত নহয়, তামিল প্ৰথম শাস্ত্ৰীয় ভাষা আছিল বুলি পাহৰি যোৱা।
- অৰ্থশাস্ত্ৰ কৌটিল্যৰ সলনি বিষ্ণু শৰ্মাক আৰোপ কৰা।
- বিশাখদত্তৰ মুদ্ৰাৰাক্ষস কালিদাসৰ কৰ্মৰ সৈতে লগা-ভগা কৰা।
- তোলকাপ্পিয়ম মহাকাব্য বুলি কোৱা, যদিও ই ব্যাকৰণ আৰু কাব্যতত্ত্বৰ কৰ্ম।
- ২০২৪ চনৰ সংযোজনৰ পিছত শাস্ত্ৰীয় ভাষাৰ বাবে অচল সংখ্যা ছয় ব্যৱহাৰ কৰা।
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
ভাৰতে কেইখন শাস্ত্ৰীয় ভাষা স্বীকৃতি দিয়ে আৰু প্ৰথমখন কোন?
তামিলে প্ৰথমে, ২০০৪ চনত শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল, তাৰ পিছত সংস্কৃত ২০০৫ চনত, কন্নড় আৰু তেলেগু ২০০৮ চনত, মালয়ালম ২০১৩ চনত আৰু ওড়িয়া ২০১৪ চনত। ২০২৪ চনত চৰকাৰে মাৰাঠী, পালি, প্ৰাকৃত, অসমীয়া আৰু বাংলাকো শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদা অনুমোদন জনাইছিল, গতিকে কেৱল ছয় বুলি থকা পুৰণি টোকা আপডেট কৰা উচিত।
ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰত কোনে লিখিছিল?
ৰামায়ণ ঋষি বাল্মিকীয়ে ৰচনা কৰিছিল আৰু ইয়াক আদিকাব্য বোলা হয়। মহাভাৰত ঋষি বেদব্যাসক আৰোপিত আৰু ই বিশ্বৰ আটাইতকৈ দীঘল মহাকাব্য। কৃষ্ণ আৰু অৰ্জুনৰ সংলাপ ভগৱদ গীতা মহাভাৰতৰ অংশ।
কালিদাস কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু তেওঁৰ মূল কৰ্মসমূহ কি?
কালিদাসক শাস্ত্ৰীয় সংস্কৃতৰ শ্ৰেষ্ঠ কবি আৰু নাট্যকাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু তেওঁক ভাৰতৰ শ্বেক্সপীয়েৰ বোলা হয়। তেওঁৰ মূল কৰ্মসমূহৰ ভিতৰত অভিজ্ঞানশকুন্তলম, মালৱিকাগ্নিমিত্ৰম আৰু বিক্ৰমোৰ্বশীয়ম নাটক, আৰু ৰঘুবংশ, কুমাৰসম্ভৱ তথা মেঘদূত কবিতা অন্তৰ্ভুক্ত।
সংগম সাহিত্য কি আৰু ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰ্মসমূহৰ নাম লিখক।
সংগম সাহিত্য আটাইতকৈ পুৰণি টিকি থকা তামিল সাহিত্য, প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ ৰ পৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ৩০০ চনৰ ভিতৰত ৰচিত। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰ্মসমূহৰ ভিতৰত তোলকাপ্পিয়ম, এট্টুথোগাই আৰু পট্টুপ্পাট্টু সংকলন, ইলঙ্গো আদিগলৰ শীলপ্পদিকাৰম আৰু সত্তনাৰৰ মণিমেকলাই, আৰু থিৰুবল্লুৱাৰৰ তিৰুক্কুৰল অন্তৰ্ভুক্ত।
বৌদ্ধ আৰু জৈন শাস্ত্ৰৰ বাবে কোন ভাষা ব্যৱহৃত হৈছিল?
বৌদ্ধ শাস্ত্ৰ ত্ৰিপিটক পালিত ৰচিত আৰু ই বিনয়, সুত্ত আৰু অভিধম্ম পিটকৰ সমন্বয়। জৈন শাস্ত্ৰ আগম প্ৰাকৃতত ৰচিত, আৰু তত্ত্বাৰ্থ সূত্ৰ এটা মূল জৈন দাৰ্শনিক গ্ৰন্থ। বেদ আৰু মহাকাব্যসমূহ সংস্কৃতত ৰচিত।