ল.সা.গু. আৰু গ.সা.গু — অসম আৰক্ষী উপ-পৰিদৰ্শক (SI)

ল.সা.গু. আৰু গ.সা.গু. • Aptitude & Basic Mathematics • Assam Police Sub-Inspector (SI)

Back to Aptitude & Basic Mathematics

17 Questions with Answers

১২ আৰু ১৮ ৰ ল.সা.গু. নিৰ্ণয় কৰা।
Q1. Find the LCM of 12 and 18.
(A) 24 ২৪
(B) 32 ৩২
(C) 36 ৩৬
(D) 72 ৭২
C) ৩৬
Answer: C) 36
১২ = ২² × ৩ আৰু ১৮ = ২ × ৩²। ল.সা.গু. = ২² × ৩² = ৩৬।
Explanation: 12 = 2² × 3 and 18 = 2 × 3². LCM = 2² × 3² = 36.
২৪ আৰু ৩৬ ৰ গ.সা.গু. নিৰ্ণয় কৰা।
Q2. Find the HCF of 24 and 36.
(A) 12 ১২
(B) 6 ৬
(C) 18 ১৮
(D) 24 ২৪
A) ১২
Answer: A) 12
২৪ = ২³ × ৩ আৰু ৩৬ = ২² × ৩²। গ.সা.গু. = ২² × ৩ = ১২।
Explanation: 24 = 2³ × 3 and 36 = 2² × 3². HCF = 2² × 3 = 12.
তিনিটা ঘণ্টা ক্ৰমে ৬, ৮ আৰু ১২ মিনিটৰ অন্তৰালত বাজে। যদি সিহঁত একেলগে বাজিবলৈ আৰম্ভ কৰে, কিমান মিনিটৰ পিছত পুনৰ একেলগে বাজিব?
Q3. Three bells ring at intervals of 6, 8 and 12 minutes. If they start ringing together, after how many minutes will they ring together again?
(A) 12 ১২
(B) 18 ১৮
(C) 24 ২৪
(D) 36 ৩৬
C) ২৪
Answer: C) 24
৬, ৮ আৰু ১২ ৰ ল.সা.গু. = ২৪। সেয়ে সিহঁত প্ৰতি ২৪ মিনিটৰ মূৰে মূৰে একেলগে বাজে।
Explanation: LCM of 6, 8 and 12 = 24. So they ring together every 24 minutes.
১২, ১৫ আৰু ২০ ৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণৰূপে বিভাজ্য আটাইতকৈ সৰু সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰা।
Q4. Find the smallest number which is exactly divisible by 12, 15 and 20.
(A) 60 ৬০
(B) 30 ৩০
(C) 120 ১২০
(D) 180 ১৮০
A) ৬০
Answer: A) 60
১২, ১৫ আৰু ২০ ৰ ল.সা.গু. = ৬০, সেয়ে আটাইতকৈ সৰু সংখ্যা ৬০।
Explanation: LCM of 12, 15 and 20 = 60, so the smallest number is 60.
৬২, ১৩২ আৰু ২৩৭ ক ভাগ কৰিলে প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে একে ভাগশেষ ৰখা আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰা।
Q5. Find the largest number that divides 62, 132 and 237 leaving the same remainder in each case.
(A) 5 ৫
(B) 15 ১৫
(C) 35 ৩৫
(D) 70 ৭০
C) ৩৫
Answer: C) 35
প্ৰয়োজনীয় সংখ্যা = গ.সা.গু.(১৩২-৬২, ২৩৭-১৩২, ২৩৭-৬২) = গ.সা.গু.(৭০, ১০৫, ১৭৫) = ৩৫।
Explanation: Required number = HCF(132-62, 237-132, 237-62) = HCF(70, 105, 175) = 35.
৩/৪, ৫/৬ আৰু ৭/৮ ভগ্নাংশৰ গ.সা.গু. নিৰ্ণয় কৰা।
Q6. Find the HCF of the fractions 3/4, 5/6 and 7/8.
(A) 1/8 ১/৮
(B) 21/24 ২১/২৪
(C) 1/12 ১/১২
(D) 1/24 ১/২৪
D) ১/২৪
Answer: D) 1/24
ভগ্নাংশৰ গ.সা.গু. = লবসমূহৰ গ.সা.গু. / হৰসমূহৰ ল.সা.গু. = গ.সা.গু.(৩,৫,৭) / ল.সা.গু.(৪,৬,৮) = ১/২৪।
Explanation: HCF of fractions = HCF of numerators / LCM of denominators = HCF(3,5,7) / LCM(4,6,8) = 1/24.
কোন আটাইতকৈ সৰু সংখ্যাক ১২, ১৫ আৰু ১৮ ৰে ভাগ কৰিলে প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ভাগশেষ ৫ থাকে?
Q7. Find the smallest number which when divided by 12, 15 and 18 leaves a remainder 5 in each case.
(A) 175 ১৭৫
(B) 180 ১৮০
(C) 185 ১৮৫
(D) 190 ১৯০
C) ১৮৫
Answer: C) 185
ল.সা.গু.(১২,১৫,১৮) = ১৮০। প্ৰয়োজনীয় সংখ্যা = ১৮০ + ৫ = ১৮৫।
Explanation: LCM(12,15,18) = 180. Required number = 180 + 5 = 185.
১২৫ আৰু ২০০ ক ভাগ কৰিলে প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ভাগশেষ ৫ ৰখা আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰা।
Q8. Find the greatest number that divides 125 and 200 leaving a remainder 5 in each case.
(A) 5 ৫
(B) 15 ১৫
(C) 25 ২৫
(D) 45 ৪৫
B) ১৫
Answer: B) 15
প্ৰয়োজনীয় সংখ্যা = গ.সা.গু.(১২৫-৫, ২০০-৫) = গ.সা.গু.(১২০,১৯৫) = ১৫।
Explanation: Required number = HCF(125-5, 200-5) = HCF(120,195) = 15.
৮, ৯, ১২ আৰু ১৫ ৰ ল.সা.গু. নিৰ্ণয় কৰা।
Q9. Find the LCM of 8, 9, 12 and 15.
(A) 180 ১৮০
(B) 240 ২৪০
(C) 360 ৩৬০
(D) 720 ৭২০
C) ৩৬০
Answer: C) 360
৮ = ২³, ৯ = ৩², ১২ = ২² × ৩, ১৫ = ৩ × ৫। ল.সা.গু. = ২³ × ৩² × ৫ = ৩৬০।
Explanation: 8 = 2³, 9 = 3², 12 = 2² × 3, 15 = 3 × 5. LCM = 2³ × 3² × 5 = 360.
দুটা সংখ্যা ৩ : ৪ অনুপাতত আছে আৰু সিহঁতৰ গ.সা.গু. ৫। সিহঁতৰ ল.সা.গু. নিৰ্ণয় কৰা।
Q10. Two numbers are in the ratio 3 : 4 and their HCF is 5. Find their LCM.
(A) 30 ৩০
(B) 60 ৬০
(C) 45 ৪৫
(D) 75 ৭৫
B) ৬০
Answer: B) 60
সংখ্যা দুটা ৩x৫=১৫ আৰু ৪x৫=২০। ল.সা.গু.(১৫,২০) = ৬০। সূত্ৰ: ল.সা.গু. = ৩ × ৪ × ৫ = ৬০।
Explanation: Numbers are 3x5=15 and 4x5=20. LCM(15,20) = 60. Formula: LCM = 3 × 4 × 5 = 60.
কোন আটাইতকৈ সৰু সংখ্যাক ৫, ৬, ৭ আৰু ৮ ৰে ভাগ কৰিলে প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ভাগশেষ ৩ থাকে?
Q11. Find the least number which when divided by 5, 6, 7 and 8 leaves a remainder 3 in each case.
(A) 840 ৮৪০
(B) 841 ৮৪১
(C) 843 ৮৪৩
(D) 846 ৮৪৬
C) ৮৪৩
Answer: C) 843
ল.সা.গু.(৫,৬,৭,৮) = ৮৪০। প্ৰয়োজনীয় সংখ্যা = ৮৪০ + ৩ = ৮৪৩।
Explanation: LCM(5,6,7,8) = 840. Required number = 840 + 3 = 843.
১২, ১৫ আৰু ১৮ ৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণৰূপে বিভাজ্য আটাইতকৈ ডাঙৰ ৪-অংকৰ সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰা।
Q12. Find the largest 4-digit number exactly divisible by 12, 15 and 18.
(A) 9000 ৯০০০
(B) 990 ৯৯০
(C) 9990 ৯৯৯০
(D) 9900 ৯৯০০
D) ৯৯০০
Answer: D) 9900
ল.সা.গু.(১২,১৫,১৮) = ১৮০। আটাইতকৈ ডাঙৰ ৪-অংকৰ গুণিতক = ৫৫ × ১৮০ = ৯৯০০।
Explanation: LCM(12,15,18) = 180. Largest 4-digit multiple = 55 × 180 = 9900.
২১, ২৮ আৰু ৩৬ ৰ ল.সা.গু. নিৰ্ণয় কৰা।
Q13. Find the LCM of 21, 28 and 36.
(A) 126 ১২৬
(B) 210 ২১০
(C) 252 ২৫২
(D) 504 ৫০৪
C) ২৫২
Answer: C) 252
২১ = ৩ × ৭, ২৮ = ২² × ৭, ৩৬ = ২² × ৩²। ল.সা.গু. = ২² × ৩² × ৭ = ২৫২।
Explanation: 21 = 3 × 7, 28 = 2² × 7, 36 = 2² × 3². LCM = 2² × 3² × 7 = 252.
দুটা সংখ্যাৰ গ.সা.গু. ৯ আৰু ল.সা.গু. ১০৮। এটা সংখ্যা ২৭ হ'লে আনটো সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰা।
Q14. The HCF of two numbers is 9 and their LCM is 108. If one number is 27, find the other number.
(A) 36 ৩৬
(B) 54 ৫৪
(C) 12 ১২
(D) 18 ১৮
A) ৩৬
Answer: A) 36
আনটো সংখ্যা = (গ.সা.গু. × ল.সা.গু.) / ২৭ = (৯ × ১০৮) / ২৭ = ৩৬।
Explanation: Other number = (HCF × LCM) / 27 = (9 × 108) / 27 = 36.
তিনিটা ট্ৰেফিক লাইট ক্ৰমে ৪৮, ৭২ আৰু ১০৮ ছেকেণ্ডৰ পিছত সলনি হয়। যদি সিহঁত এটা নিৰ্দিষ্ট সময়ত একেলগে সলনি হয়, তেন্তে কিমান সময়ৰ পিছত পুনৰ একেলগে সলনি হ'ব?
Q15. Three traffic lights change after every 48, 72 and 108 seconds. If they change together at a certain time, after how much time will they next change together?
(A) 360 seconds ৩৬০ ছেকেণ্ড
(B) 420 seconds ৪২০ ছেকেণ্ড
(C) 432 seconds ৪৩২ ছেকেণ্ড
(D) 480 seconds ৪৮০ ছেকেণ্ড
C) ৪৩২ ছেকেণ্ড
Answer: C) 432 seconds
ল.সা.গু.(৪৮,৭২,১০৮) = ৪৩২ ছেকেণ্ড = ৭ মিনিট ১২ ছেকেণ্ড।
Explanation: LCM(48,72,108) = 432 seconds = 7 minutes 12 seconds.
৮, ১০ আৰু ১২ ৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণৰূপে বিভাজ্য আটাইতকৈ ডাঙৰ ৩-অংকৰ সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰা।
Q16. Find the greatest 3-digit number exactly divisible by 8, 10 and 12.
(A) 900 ৯০০
(B) 960 ৯৬০
(C) 980 ৯৮০
(D) 990 ৯৯০
B) ৯৬০
Answer: B) 960
ল.সা.গু.(৮,১০,১২) = ১২০। আটাইতকৈ ডাঙৰ ৩-অংকৰ গুণিতক = ৮ × ১২০ = ৯৬০।
Explanation: LCM(8,10,12) = 120. Largest 3-digit multiple = 8 × 120 = 960.
২৪৫ আৰু ১০২৯ ক ভাগ কৰিলে প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ভাগশেষ ৫ ৰখা আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰা।
Q17. Find the greatest number that divides 245 and 1029 leaving a remainder 5 in each case.
(A) 8 ৮
(B) 12 ১২
(C) 32 ৩২
(D) 16 ১৬
D) ১৬
Answer: D) 16
প্ৰয়োজনীয় সংখ্যা = গ.সা.গু.(২৪৫-৫, ১০২৯-৫) = গ.সা.গু.(২৪০,১০২৪) = ১৬। পৰীক্ষা: ২৪৫ = ১৬ × ১৫ + ৫ আৰু ১০২৯ = ১৬ × ৬৪ + ৫।
Explanation: Required number = HCF(245-5, 1029-5) = HCF(240,1024) = 16. Check: 245 = 16 × 15 + 5 and 1029 = 16 × 64 + 5.

Assam Police Sub-Inspector (SI) পৰীক্ষাৰ যোগ্যতা আৰু প্ৰাথমিক গণিত। প্ৰশ্ন আৰু ব্যাখ্যাবোৰ শেহতীয়া অসম নিয়োগ পত্ৰত ব্যৱহৃত আৰ্হি অনুসৰি প্ৰস্তুত, আৰু প্ৰতিটো অধ্যায় এনে ধৰণে লিখা হৈছে যাতে পৰীক্ষা কক্ষত পদ্ধতিটো পুনৰ উলিয়াব পাৰি।

লেখক: axomexam টীমপৰ্যালোচনা: Axomexam Editorial Teamপ্ৰসংগ উৎস: SLPRB Assam ৰ চৰকাৰী পাঠ্যক্ৰম; মানক প্ৰসংগ পুথি আৰু বিশ্বাসযোগ্য অনলাইন উৎসপ্ৰকাশিত: 8 নৱেম্বৰ 2026শেহতীয়া আপডেট: 8 নৱেম্বৰ 2026

Aptitude & Basic Mathematics for the Assam Police Sub-Inspector (SI) examination. The questions and explanations follow the patterns used in recent Assam recruitment papers, and each topic is written so that the method can be reproduced in the examination hall.

Author: axomexam teamReviewed by: Axomexam Editorial TeamSources: SLPRB Assam official syllabus and notification; standard mathematics reference materialPublished: 8 November 2026Last updated: 8 November 2026How we review