ভেন চিত্ৰ (Venn Diagrams)
ভেন চিত্ৰ ADRE গ্ৰেড IV ৰ প্ৰশ্নপত্ৰৰ এটা দৃশ্যমান বিচাৰৰ বিষয় য'ত বৃত্তৰ সহায়ত দুটা বা ততোধিক শ্ৰেণীৰ সম্পৰ্ক দেখুওৱা হয়। প্ৰাৰ্থীক দিয়া বস্তুৰ এটা দলক আটাইতকৈ ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা চিত্ৰটো বাছনি কৰিবলৈ, বা দেখুওৱা চিত্ৰটোৱে কোন বস্তু সূচায় ক'বলৈ, বা এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলত কিমানজন আছে গণনা কৰিবলৈ কোৱা হ'ব পাৰে। এই বিষয়টো সংহতি তত্ত্বৰ ওচৰত আৰু দুটা বৃত্ত ৰাখিব পৰা চাৰিটা মৌলিক উপায় বুজি সমাধান কৰাটোৱেই শ্ৰেষ্ঠ।
ভেন চিত্ৰৰ অৰ্থ
ভেন চিত্ৰত এটা আয়তৰ ভিতৰত বৃত্ত ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণী আৰু সিহঁতৰ সম্পৰ্ক দেখুওৱা হয়। প্ৰতিটো বৃত্তে এটা শ্ৰেণীক সূচায়, আৰু আয়তটোৱে গোটেই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডক সূচায়। বৃত্তবোৰে কেনেকৈ ওপৰা-উপৰিকৈ পৰে তাৰপৰা শ্ৰেণীবোৰে সদস্য ভাগ কৰেনে নাই বুজা যায়। "ডাক্তৰ, পুৰুষ আৰু পিতৃ" আদি দৈনন্দিন প্ৰশ্নত একেই ধাৰণা ব্যৱহাৰ কৰা হয় য'ত তিনিওটা শ্ৰেণী কিছু অংশ ওপৰা-উপৰিকৈ থাকে। ছবিখন শুদ্ধভাৱে পঢ়াটোৱেই এই বিষয়ৰ গোটেই দক্ষতা।
চাৰিটা মৌলিক সম্পৰ্ক
- সম্পূৰ্ণ ওপৰা-উপৰি — এটা শ্ৰেণী সম্পূৰ্ণৰূপে আন এটাত থাকে, যেনে "সকলো গোলাপ ফুল"।
- আংশিক ওপৰা-উপৰি — শ্ৰেণীবোৰে কিছু সদস্য ভাগ কৰে, যেনে "কিছু ডাক্তৰ পুৰুষ"।
- পৃথক বা অসংযুক্ত — শ্ৰেণীবোৰে কোনো সদস্য ভাগ নকৰে, যেনে "মেকুৰী আৰু কুকুৰ"।
- তিনিটা বৃত্ত — বস্তুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এটাই আনটোৰ ভিতৰত থাকিব পাৰে, বা তিনিওটা কিছু অংশ ওপৰা-উপৰিকৈ থাকিব পাৰে।
সাধাৰণ উদাহৰণ
মাক, মহিলা আৰু শিক্ষক তিনিটা শ্ৰেণী য'ত সকলো মাক মহিলা, সেয়ে মাকৰ বৃত্ত মহিলাৰ বৃত্তৰ ভিতৰত থাকে, আনহাতে কিছু মহিলা শিক্ষক, সেয়ে শিক্ষকৰ বৃত্তে মহিলাৰ বৃত্তক ওপৰা-উপৰিকৈ কাটে। চৰাই, ভাটৌ আৰু মাছত সকলো ভাটৌ চৰাই আৰু কোনো চৰাই মাছ নহয়, সেয়ে ভাটৌৰ বৃত্ত চৰাইৰ বৃত্তৰ ভিতৰত থাকে আৰু মাছৰ বৃত্ত পৃথক। ফুল, গোলাপ আৰু বেলি ফুলত গোলাপ আৰু বেলি ফুল দুয়ো ফুল, সেয়ে ফুলৰ বৃত্তৰ ভিতৰত দুটা পৃথক বৃত্ত থাকে।
অঞ্চল গণনা
কিছুমান প্ৰশ্নত প্ৰতিটো শ্ৰেণী আৰু সিহঁতৰ ওপৰা-উপৰিৰ সংখ্যা দি এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ সংখ্যা সুধা হয়। আটাইতকৈ নিৰাপদ উপায় হৈছে প্ৰথমে আটাইতকৈ ভিতৰৰ, য'ত আটাইকেইটা বৃত্ত ওপৰা-উপৰিকৈ পৰে, অঞ্চল পূৰণ কৰা, তাৰ পিছত বাহিৰলৈ গৈ দুটা বৃত্তৰ ওপৰা-উপৰি, আৰু শেষত একক বৃত্ত পূৰণ কৰা। সদায় আগতীয়াকৈ পূৰণ কৰা সংখ্যাবোৰ বিয়োগ কৰক। মুঠ দিয়া থাকিলে, পূৰণ কৰা আটাইবোৰ অঞ্চলৰ যোগফল মুঠৰপৰা বিয়োগ কৰি বৃত্তৰ বাহিৰৰ সংখ্যাও উলিয়াব পাৰি।
কৰা উদাহৰণ
ধৰক ত্ৰিশজন ছাত্ৰৰ ভিতৰত পোন্ধৰজনে ক্ৰিকেট, বাৰজনে ফুটবল আৰু পাঁচজনে দুয়োটা খেলে। কেৱল ক্ৰিকেট খেলা সংখ্যা ১৫ − ৫ = ১০ আৰু কেৱল ফুটবল ১২ − ৫ = ৭। অন্ততঃ এটা খেল খেলা সংখ্যা ১০ + ৫ + ৭ = ২২, সেয়ে ৩০ − ২২ = ৮ জনে কোনো খেল নেখেলে। সম্পৰ্কৰ প্ৰশ্নত "ডাক্তৰ, পুৰুষ, পিতৃ" তিনিটা কিছু অংশ ওপৰা-উপৰিকৈ পৰা বৃত্তৰ জৰিয়তে ভালদৰে দেখুওৱা হয়, কাৰণ এজন ডাক্তৰ পুৰুষ হ'ব পাৰে, এজন পুৰুষ পিতৃ হ'ব পাৰে, আৰু এজন পিতৃ ডাক্তৰ হ'ব পাৰে, কিন্তু এটাও আনটোৰ সম্পূৰ্ণ ভিতৰত নাই।
পৰীক্ষাত এই বিষয় কেনেকৈ আহে
ভেন চিত্ৰ প্ৰশ্ন সাধাৰণতে দুটাৰপৰা চাৰিটা বস্তুনিষ্ঠ প্ৰশ্ন হিচাপে, প্ৰতিটোৰ এক নম্বৰ, আহে। এইবোৰ সম্পৰ্কৰ প্ৰশ্ন হ'ব পাৰে য'ত শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰটো বিচৰা হয়, বা সংখ্যা দিয়া গণনাৰ প্ৰশ্ন। সম্পৰ্কৰ প্ৰকাৰৰ উত্তৰ বিবৃতিটো চাৰিটা মৌলিক আৰ্হিৰ এটাৰ সৈতে মিলাই দিয়া হয়, আৰু গণনাৰ প্ৰকাৰৰ উত্তৰ সাৱধানে যোগ-বিয়োগ কৰি দিয়া হয়। বৃত্তবোৰ নিখুঁতকৈ আঁকিলে প্ৰশ্নবোৰ দ্ৰুত হয়।
মনত ৰখাৰ টিপছ
প্ৰথমে নিৰ্ণয় কৰক শ্ৰেণীবোৰ স্বাধীন, কিছু অংশ সম্পৰ্কিত বা সম্পূৰ্ণ সম্পৰ্কিত কিনা, কাৰণ ইয়ে আৰ্হিটো নিৰ্ধাৰণ কৰে। "সকলো A হৈছে B" ৰ বাবে A ক B ৰ ভিতৰত ৰাখক; "কিছু A হৈছে B" ৰ বাবে বৃত্ত দুটা ওপৰা-উপৰিকৈ কৰক; "কোনো A B নহয়" ৰ বাবে সিহঁতক পৃথক ৰাখক। গণনাৰ প্ৰশ্নত সদায় আটাইতকৈ ভিতৰৰ ওপৰা-উপৰিৰপৰা আৰম্ভ কৰি বাহিৰলৈ যাওক। বৃত্তবোৰ মোটাকৈ আঁকক কিন্তু ভিতৰত সংখ্যা লিখিব পৰাকৈ ওপৰা-উপৰিৰ অংশ যথেষ্ট ডাঙৰ ৰাখক।
এৰাই চলিবলগীয়া সাধাৰণ ভুল
- বিবৃতিয়ে কেৱল "কিছু" কোৱাৰ সময়ত এটা শ্ৰেণীক আনটোৰ ভিতৰত ৰখা।
- বিবৃতিয়ে "নহয়" কোৱাৰ সময়ত বৃত্তবোৰ ওপৰা-উপৰিকৈ ৰখা।
- একক বৃত্ত পূৰণ কৰোতে ওপৰা-উপৰিৰ অংশ বিয়োগ কৰিবলৈ পাহৰি যোৱা।
- গণনাৰ প্ৰশ্নত বৃত্তৰ বাহিৰৰ অংশ অৱহেলা কৰা।
- প্ৰতিটো বিবৃতি নিপৰীক্ষা কৰি অনুমান কৰি চিত্ৰ মিলোৱা।
এই বিষয়ৰ প্ৰস্তুতি কেনেকৈ কৰিব
- চাৰিটা মৌলিক বৃত্ত আৰ্হি মুখস্থ কৰক।
- বিবৃতিক চিত্ৰলৈ সলনি কৰাৰ অনুশীলন কৰক।
- আটাইতকৈ ভিতৰৰ অঞ্চলৰপৰা আৰম্ভ কৰি গণনাৰ প্ৰশ্ন সমাধান কৰক।
- আটাইবোৰ অঞ্চল আকৌ যোগ কৰি মুঠৰ সৈতে উত্তৰ পৰীক্ষা কৰক।
- সম্পৰ্ক আৰু গণনা—দুয়োটা প্ৰকাৰৰ প্ৰশ্ন দৈনিক অনুশীলন কৰক।
অধিক সমাধান কৰা উদাহৰণ
পঞ্চাশজনৰ এটা জৰীপত ত্ৰিশজনে চাহ ভাল পায়, পঁচিশজনে কফি ভাল পায় আৰু পোন্ধৰজনে দুয়োটা ভাল পায়। কেৱল চাহ ভাল পোৱা সংখ্যা ৩০ − ১৫ = ১৫, কেৱল কফি ২৫ − ১৫ = ১০, আৰু অন্ততঃ এটা ভাল পোৱা সংখ্যা ১৫ + ১৫ + ১০ = ৪০, সেয়ে দহজনে এটাও ভাল নাপায়। সম্পৰ্কৰ প্ৰশ্নত "শিক্ষক, পিতৃ, পুৰুষ" তিনিটা কিছু অংশ ওপৰা-উপৰিকৈ পৰা বৃত্তৰ জৰিয়তে দেখুওৱা হয়, কাৰণ এজন শিক্ষক পিতৃ হ'ব পাৰে, এজন পিতৃ সাধাৰণতে পুৰুষ, আৰু এজন শিক্ষক পুৰুষ হ'ব পাৰে, কিন্তু এটাও শ্ৰেণী আনটোৰ সম্পূৰ্ণ ভিতৰত নাই।
উন্নত টিপছ
সম্পৰ্কৰ প্ৰশ্নত কেৱল প্ৰথম শব্দটো নহয়, বিবৃতিৰ প্ৰতিটো অংশৰ সৈতে খাপ খোৱা আৰ্হিটো পৰীক্ষা কৰক। গণনাৰ প্ৰশ্নত সদায় আটাইকেইটা বৃত্ত ওপৰা-উপৰিকৈ পৰা কেন্দ্ৰৰপৰা আৰম্ভ কৰি বাহিৰলৈ যাওঁতে বিয়োগ কৰি যাওক। তিনিটা শ্ৰেণী দিয়া থাকিলে প্ৰথমে তিনিওটা বৃত্তৰ ওপৰা-উপৰি, তাৰ পিছত তিনিটা দুটা বৃত্তৰ ওপৰা-উপৰি, আৰু শেষত একক বৃত্ত পূৰণ কৰক। সংখ্যা ধৰিব পৰাকৈ বৃত্তবোৰ ডাঙৰকৈ আঁকক। সদায় আটাইবোৰ অঞ্চল যোগ কৰি দিয়া মুঠৰ সৈতে মিলাই পৰীক্ষা কৰক।
দ্ৰুত পুনৰালোচনা তালিকা
- চাৰিটা মৌলিক আৰ্হি: ভিতৰত, ওপৰা-উপৰি, পৃথক, ত্ৰি-বৃত্ত।
- "সকলো A হৈছে B" মানে A, B ৰ ভিতৰত।
- "কিছু A হৈছে B" মানে বৃত্ত দুটা ওপৰা-উপৰিকৈ পৰে।
- "কোনো A B নহয়" মানে বৃত্ত দুটা পৃথক।
- গণনা আটাইতকৈ ভিতৰৰ অঞ্চলৰপৰা আৰম্ভ হয়।
- মুঠ = আটাইবোৰ অঞ্চলৰ যোগফল যোগ বাহিৰৰ অংশ।
সাধু সোধা প্ৰশ্ন
ভেন চিত্ৰ কি?
ভেন চিত্ৰত এটা আয়তৰ ভিতৰত বৃত্ত ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীবোৰৰ সম্পৰ্ক দেখুওৱা হয়, যেনে ভিতৰত, ওপৰা-উপৰিকৈ বা পৃথক।
ভেন চিত্ৰত "সকলো A হৈছে B" কেনেকৈ দেখুওৱাম?
A ৰ বৃত্ত B ৰ বৃত্তৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণৰূপে আঁকক, কাৰণ A ৰ প্ৰতিটো সদস্য B ৰো সদস্য।
ভেন চিত্ৰৰে গণনাৰ প্ৰশ্ন কেনেকৈ সমাধান কৰিম?
আটাইকেইটা বৃত্ত মিলা আটাইতকৈ ভিতৰৰ ওপৰা-উপৰিৰপৰা আৰম্ভ কৰক, তাৰ পিছত বিয়োগ কৰি দুটা বৃত্তৰ ওপৰা-উপৰি, তাৰ পিছত একক বৃত্ত, আৰু শেষত বৃত্তৰ বাহিৰৰ অংশ পূৰণ কৰক।
গণনাৰ প্ৰশ্নত উত্তৰ কেনেকৈ পৰীক্ষা কৰিব পাৰি?
পূৰণ কৰা আটাইবোৰ অঞ্চল যোগ কৰি প্ৰশ্নত দিয়া মুঠৰ সৈতে মিলে নে নাই চাওক। পাৰ্থক্য, যদি থাকে, হৈছে বৃত্তৰ বাহিৰৰ অংশ।
ভেন চিত্ৰ যুক্তিবিন্যাসৰ সৈতে সম্পৰ্কিতনে?
হয়। দুয়োতে শ্ৰেণীবোৰৰ সম্পৰ্ক দেখুওৱাবলৈ বৃত্ত ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু একেই চিত্ৰ প্ৰায়ে যুক্তিবিন্যাসৰ প্ৰশ্নত সিদ্ধান্ত পৰীক্ষা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।