ল.সা.গু. আৰু গ.সা.গু.
প্ৰতিটো সংখ্যাৰ দুটা উপকাৰী সংগী থাকে। এটা সংখ্যাৰ লগতে আন এটা সংখ্যাক সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগ কৰা আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যাটোক গ.সা.গু. বা মহত্তম সাধাৰণ উৎপাদক বোলা হয়, আৰু দুয়োটা সংখ্যাই সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগ কৰিব পৰা আটাইতকৈ সৰু সংখ্যাটোক ল.সা.গু. বা লঘিষ্ঠ সাধাৰণ গুণিতক বোলা হয়। এই দুটা ধাৰণা, গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু., বহু গণিতৰ ভেটিত থাকে। সাধাৰণ হৰ নহ'লে ভগ্নাংশ যোগ কৰিব নোৱাৰি, সাধাৰণ মাপ নহ'লে দুটা দীঘ তুলনা কৰিব নোৱাৰি, আৰু ল.সা.গু. নহ'লে দুটা পুনৰাবৃত্তি হোৱা ঘটনাক একেলগে অনিব নোৱাৰি। ADRE গ্ৰেড IV পৰীক্ষাৰ বাবে এই অধ্যায় সহজ স্তৰত শিকোৱা হয়, সৰু সংখ্যা আৰু দৈনন্দিন পৰিস্থিতি যেনে একেলগে বাজা ঘণ্টা, মজিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে ঢকা টাইল, আৰু সমানে ভগ কৰিবলগীয়া মিঠাই ব্যৱহাৰ কৰি। প্ৰশ্নবোৰ চুটি আৰু পদ্ধতি স্থিৰ, গতিকে যি প্ৰাৰ্থীয়ে দুটা বা তিনি সৰু সংখ্যাৰ গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু. দ্ৰুত আৰু শুদ্ধভাৱে উলিয়াব জানে তেওঁ এই অধ্যায়ত সহজে নম্বৰ বুটলিব পাৰে।
মূল শব্দাৱলী
- উৎপাদক: আন এটা সংখ্যাক অবশিষ্ট নেৰাকৈ সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগ কৰা সংখ্যা।
- গুণিতক: এটা সংখ্যাক এটা গণনা সংখ্যাৰে পূৰণ কৰি পোৱা ফলাফল।
- সাধাৰণ উৎপাদক: দুটা বা অধিক সংখ্যাই ভগ কৰা উৎপাদক।
- সাধাৰণ গুণিতক: দুটা বা অধিক সংখ্যাৰ সাধাৰণ গুণিতক।
- গ.সা.গু. বা গ.সা.গু.: প্ৰতিটো দিয়া সংখ্যাক সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগ কৰা আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা।
- ল.সা.গু.: প্ৰতিটো দিয়া সংখ্যাই সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগ কৰা আটাইতকৈ সৰু সংখ্যা।
- সহ-মৌলিক সংখ্যা: কেৱল একক সাধাৰণ উৎপাদক থকা দুটা সংখ্যা।
- মৌলিক উৎপাদকীকৰণ: এটা সংখ্যাক মৌলিক সংখ্যাৰ পূৰণ হিচাপে লিখা।
গ.সা.গু. কেতিয়াও দিয়া সংখ্যাবোৰৰ আটাইতকৈ সৰুটোতকৈ ডাঙৰ নহয়, আৰু ল.সা.গু. কেতিয়াও আটাইতকৈ ডাঙৰটোতকৈ সৰু নহয়। এই সৰু তথ্যটোৱেই প্ৰায়ে প্ৰশ্ন আৰম্ভণিতে দুই-তিনিটা ভুল বিকল্প আঁতৰ কৰিবলৈ যথেষ্ট।
তালিকা কৰি গ.সা.গু. উলিওৱা
তালিকা পদ্ধতি আৰম্ভ কৰাৰ আটাইতকৈ সহজ উপায়। প্ৰতিটো সংখ্যাৰ আটাইবোৰ উৎপাদক লিখক, প্ৰতিটো তালিকাত ওলোৱা উৎপাদকবোৰ চিনাক্ত কৰক, আৰু তাৰ পিছত সাধাৰণ উৎপাদকবোৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰটো বাছনি কৰক। আঠাইশ আৰু চৌবিশ সংখ্যা দুটাৰ বাবে আঠাইশৰ উৎপাদক এক, দুই, তিনি, ছয়, নয় আৰু আঠাইশ, আৰু চৌবিশৰ উৎপাদক এক, দুই, তিনি, চাৰি, ছয়, আঠ, বাৰ আৰু চৌবিশ। সাধাৰণ উৎপাদক এক, দুই, তিনি আৰু ছয়, আৰু ইয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হৈছে ছয়, গতিকে গ.সা.গু. ছয়। সৰু সংখ্যাৰ বাবে এই পদ্ধতি দ্ৰুত আৰু ই গ.সা.গু.ৰ অৰ্থ স্পষ্ট কৰে, সেয়ে মানক প্ৰসংগ পুথিয়ে চুটি পদ্ধতিলৈ যোৱাৰ আগতে এইদৰেই বিষয়টো আৰম্ভ কৰে।
তালিকা কৰি ল.সা.গু. উলিওৱা
ল.সা.গু. একেই ধৰণে গুণিতক তালিকা কৰি উলিওৱা হয়। প্ৰতিটো সংখ্যাৰ গুণিতক ক্ৰমে লিখক আৰু প্ৰতিটো তালিকাত ওলোৱা প্ৰথম গুণিতকত ৰওক। চাৰি আৰু ছয়ৰ বাবে চাৰিৰ গুণিতক চাৰি, আঠ, বাৰ, ষোল্ল আদি, আৰু ছয়ৰ গুণিতক ছয়, বাৰ, আঠাইশ আদি। প্ৰথম সাধাৰণ গুণিতক বাৰ, গতিকে ল.সা.গু. বাৰ। এটা উপকাৰী অভ্যাস হৈছে প্ৰথমে ডাঙৰ সংখ্যাটোৰ গুণিতক লিখা, কাৰণ তেতিয়া সাধাৰণ গুণিতক সোনকালে পোৱা যায়। গতিকে গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু. দুয়োটা একেই সৰু প্ৰচেষ্টাৰ পৰা ওলায়, আৰু উৎপাদক-গুণিতকৰ সম্পৰ্ক সহজে দেখা যায়।
মৌলিক উৎপাদকীকৰণ পদ্ধতি
অলপ ডাঙৰ সংখ্যাৰ বাবে মৌলিক উৎপাদকীকৰণ আটাইতকৈ নিৰ্ভৰযোগ্য পদ্ধতি। প্ৰতিটো সংখ্যাক মৌলিক উৎপাদকলৈ ভাঙি সেইবোৰ ঘাত হিচাপে লিখক। গ.সা.গু.ৰ বাবে কেৱল প্ৰতিটো সংখ্যাত ওলোৱা মৌলিকবোৰ লৈ প্ৰতিটোক ইয়াৰ আটাইতকৈ সৰু ঘাত দিয়ক। ল.সা.গু.ৰ বাবে যিকোনো সংখ্যাত ওলোৱা প্ৰতিটো মৌলিক লৈ প্ৰতিটোক ইয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ঘাত দিয়ক। বাৰ আৰু আঠাইশৰ বাবে উৎপাদকীকৰণ হৈছে দুইৰ বৰ্গ গুণ তিনি আৰু দুই গুণ তিনিৰ বৰ্গ। গ.সা.গু.ই দুই এবাৰ আৰু তিনি এবাৰ লয়, ফলাফল ছয়, আনহাতে ল.সা.গু.ই দুইৰ বৰ্গ আৰু তিনিৰ বৰ্গ লয়, ফলাফল ছত্ৰিশ। দুয়োটা উত্তৰ একেই উৎপাদকীকৰণৰ পৰা ওলায়, যি পৰীক্ষাত সময় ৰাখে।
চুটি ভাগ বা জখলা পদ্ধতি
সংখ্যাবোৰ অলপ ডাঙৰ হ'লে জখলা পদ্ধতি আটাইতকৈ দ্ৰুত। সংখ্যাবোৰ এটা শাৰীত লিখি এটা সাধাৰণ মৌলিক উৎপাদকেৰে ভাগ কৰক, যি সংখ্যা বিভাজ্য নহয় তাক তললৈ নিয়ক। আটাইবোৰ সংখ্যাক একেলগে ভগ কৰা কোনো মৌলিক নোহোৱালৈকে পুনৰাবৃত্তি কৰক। ভাজকবোৰৰ পূৰণফল গ.সা.গু., আৰু ভাজকবোৰৰ লগত শেষ শাৰীত ৰউৱা সংখ্যাবোৰৰ পূৰণফল ল.সা.গু.। এই পদ্ধতিয়ে দুয়োটা উত্তৰ একে সময়তে দিয়ে আৰু তিনি সংখ্যাৰ বাবে বিশেষভাৱে সুবিধাজনক, য'ত ই তালিকা কৰাতকৈ বহুত দ্ৰুত। অলপ অভ্যাসেৰে জখলা প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰিয় সঁজুলি হৈ পৰে।
গুণফলৰ সম্পৰ্ক
ঠিক দুটা সংখ্যাৰ বাবে এটা ধুনীয়া আৰু বৰ উপকাৰী সম্পৰ্ক আছে: গ.সা.গু. গুণ ল.সা.গু. সমান দুয়োটা সংখ্যাৰ গুণফল। যেতিয়া এটা প্ৰশ্নই গ.সা.গু., ল.সা.গু. আৰু এটা সংখ্যা দিয়ে, তেতিয়া আনটো সংখ্যা গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু.ৰ গুণফলক দিয়া সংখ্যাৰে ভাগ কৰি তৎক্ষণাত উলিয়াব পাৰি। সম্পৰ্কটো পৰীক্ষা হিচাপেও কাম কৰে, কাৰণ গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু.ৰ গুণফল সংখ্যা দুটাৰ গুণফলৰ লগত নিমিলিলে ক'ৰবাত ভুল হৈছে। এই নিয়ম কেৱল দুটা সংখ্যাৰ বাবে প্ৰযোজ্য আৰু তিনি বা অধিক সংখ্যাৰ বাবে কেতিয়াও ব্যৱহাৰ কৰিব নালাগে, তাত জখলা বা উৎপাদকীকৰণ পদ্ধতি লাগে।
ভগ্নাংশৰ গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু.
ভগ্নাংশৰ নিজা এটা পৰিষ্কাৰ নিয়ম আছে। কেইবাটাও ভগ্নাংশৰ গ.সা.গু. হৈছে সেইবোৰৰ লৱৰ গ.সা.গু. ভাগ হৰৰ ল.সা.গু., আৰু কেইবাটাও ভগ্নাংশৰ ল.সা.গু. হৈছে সেইবোৰৰ লৱৰ ল.সা.গু. ভাগ হৰৰ গ.সা.গু.। এই নিয়ম এনে প্ৰশ্নত ওলায় য'ত কেইবাটাও ভগ্নাংশক সম্পূৰ্ণৰূপে ভগ কৰা আটাইতকৈ ডাঙৰ ভগ্নাংশ বা কেইবাটাও ভগ্নাংশৰ আটাইতকৈ সৰু সাধাৰণ গুণিতক বিচৰা হয়। প্ৰাৰ্থীয়ে নিয়মটো ইয়াৰ দুটা দিশ স্পষ্টকৈ পৃথক কৰি মুখস্থ কৰা উচিত, কাৰণ পৰীক্ষাৰ চাপত দুয়োটা অৱস্থা সহজে মিলি যায়।
দৈনন্দিন শব্দ সমস্যা
শব্দ সমস্যা হৈছে কাহিনীত সজোৱা সূত্ৰ, আৰু গ্ৰেড IV প্ৰশ্নই এইবোৰ বেছি ভাল পায়। ধৰা হ'ল, আঠ মিনিট আৰু বাৰ মিনিটৰ ব্যৱধানত বাজা দুটা ঘণ্টা পুনৰ একেলগে বাজে ব্যৱধানবোৰৰ ল.সা.গু., অৰ্থাৎ চৌবিশ মিনিটৰ পিছত। দিয়া দীঘ আৰু প্ৰস্থৰ মজিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে ঢাকিব পৰা আটাইতকৈ ডাঙৰ বৰ্গ টাইলেৰ বাহু দুয়োটা জোখৰ গ.সা.গু.ৰ সমান। মিঠাই আটাইতকৈ বেছি সম্ভৱ সংখ্যক বাকচত সমানে ভৰাব লাগিলে গ.সা.গু.ই সংখ্যা নিৰ্ণয় কৰে, আৰু নিৰ্দিষ্ট ব্যৱধানত ওলোৱা বাছবোৰ পুনৰ লগ নোহোৱালৈকে গণনা কৰিব লাগিলে ল.সা.গু.ই সময় নিৰ্ণয় কৰে। যেতিয়া এটা প্ৰশ্নই পুনৰ লগ হোৱা, একেলগে পুনৰাবৃত্তি হোৱা বা নিখুঁতভাৱে মিলি যোৱাৰ কথা কয়, ল.সা.গু.ই কামত আছে; যেতিয়া ই আটাইতকৈ ডাঙৰ বা নিখুঁত মাপৰ কথা কয়, গ.সা.গু.ই কামত আছে।
পৰীক্ষাত এই অধ্যায় কেনেকৈ আহে
ADRE গ্ৰেড IV, APSC, অসম আৰক্ষী আৰু অন্য ৰাজ্যিক প্ৰশ্নপত্ৰই নিয়মিতভাৱে এই অধ্যায়ৰ পৰা এটা বা দুটা প্ৰশ্ন সোধে, আৰু সেইবোৰ সাধাৰণতে দ্ৰুত আৰু সহজ। প্ৰিয় ৰূপবোৰ হ'ল গুণফলৰ সম্পৰ্ক, ভগ্নাংশৰ নিয়ম, আৰু ঘণ্টা বা টাইলৰ কাহিনী। গণনা লঘু আৰু পদ্ধতি স্থিৰ হোৱাৰ বাবে এই অধ্যায়ে চতুৰালিতকৈ নিয়মীয়া অভ্যাসক পুৰস্কৃত কৰে, আৰু কেইটামান প্ৰশ্নৰ ছেটেই প্ৰশ্নপত্ৰই দিব পৰা প্ৰতিটো ভিন্নতা সামৰি ল'বলৈ সাধাৰণতে যথেষ্ট।
এৰাই চলিবলগীয়া সাধাৰণ ভুল
- তিনি বা অধিক সংখ্যাৰ বাবে গুণফলৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰা, য'ত ই প্ৰযোজ্য নহয়।
- গ.সা.গু.ৰ বাবে মৌলিকৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ঘাত, বা ল.সা.গু.ৰ বাবে আটাইতকৈ সৰু ঘাত লোৱা।
- ভগ্নাংশৰ দুটা নিয়ম মিলাই দিয়া, য'ত হৰৰ ল.সা.গু. থকা ঠাইত গ.সা.গু. ব্যৱহাৰ হয়।
- আটাইবোৰ সংখ্যাক একেলগে ভগ কৰা কোনো মৌলিক নোহোৱাৰ পিছতো জখলাত ভাগ চলাই ৰখা।
- সহ-মৌলিক সংখ্যা নিজেই মৌলিক হ'ব লাগে বুলি ধৰি লোৱা।
এই বিষয়ৰ প্ৰস্তুতি কেনেকৈ কৰিব
- সৰু সংখ্যাৰ উৎপাদক আৰু গুণিতক আত্মবিশ্বাসেৰে তালিকা কৰিব শিকক।
- অৰ্থ স্পষ্ট নোহোৱালৈকে তালিকা পদ্ধতিৰে গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু. উলিওৱাৰ অভ্যাস কৰক।
- তাৰ পিছত মৌলিক উৎপাদকীকৰণ, আৰু তাৰ পিছত চুটি ভাগ বা জখলা পদ্ধতিলৈ যাওক।
- গুণফলৰ সম্পৰ্ক আৰু ভগ্নাংশৰ নিয়ম মুখস্থ কৰক।
- ঘণ্টা, টাইল আৰু ভগ কৰা মিঠাইৰ দৈনন্দিন শব্দ সমস্যাৰে সামৰণি মাৰক।
সাধু সোধা প্ৰশ্ন
গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু.ৰ পাৰ্থক্য কি?
গ.সা.গু. হৈছে দিয়া সংখ্যাবোৰক সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগ কৰা আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা, আনহাতে ল.সা.গু. হৈছে দিয়া সংখ্যাবোৰে সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগ কৰা আটাইতকৈ সৰু সংখ্যা। গ.সা.গু. কেতিয়াও আটাইতকৈ সৰু সংখ্যাতকৈ ডাঙৰ নহয়, আৰু ল.সা.গু. কেতিয়াও আটাইতকৈ ডাঙৰটোতকৈ সৰু নহয়। দুটা সংখ্যাৰ গুণফল গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু.ৰ গুণফলৰ সমান।
গ.সা.গু. গুণ ল.সা.গু. সদায় সংখ্যাবোৰৰ গুণফলৰ সমান নে?
কেৱল ঠিক দুটা সংখ্যাৰ বাবে। তিনি বা অধিক সংখ্যাৰ বাবে এই সম্পৰ্ক নাখাটে, গতিকে জখলা পদ্ধতি বা মৌলিক উৎপাদকীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। এইটোৱেই পৰীক্ষাত ভুলৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ উৎস।
ভগ্নাংশৰ ল.সা.গু. কেনেকৈ উলিয়াব?
লৱবোৰৰ ল.সা.গু.ক হৰবোৰৰ গ.সা.গু.ৰে ভাগ কৰক। ভগ্নাংশৰ গ.সা.গু. ইয়াৰ ওলোটা: লৱবোৰৰ গ.সা.গু.ক হৰবোৰৰ ল.সা.গু.ৰে ভাগ কৰা। দুটা দিশ পৃথক ৰখাই গোটেই কৌশল।
দুটা ঘণ্টা আঠ আৰু বাৰ মিনিটৰ ব্যৱধানত বাজে। পুনৰ কেতিয়া একেলগে বাজিব?
আঠ আৰু বাৰৰ ল.সা.গু. অৰ্থাৎ চৌবিশ মিনিটৰ পিছত তেওঁলোক পুনৰ একেলগে বাজিব। নিয়মটো হ'ল নিৰ্দিষ্ট ব্যৱধানত পুনৰাবৃত্তি হোৱা ঘটনাবোৰ সেই ব্যৱধানবোৰৰ ল.সা.গু.ৰ সমান সময়ৰ পিছত পুনৰ একেলগে ঘটিৱে।
ADRE গ্ৰেড IVৰ বাবে এই বিষয় কেনেকৈ প্ৰস্তুতি কৰিব?
তালিকা পদ্ধতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰক যাতে উৎপাদক আৰু গুণিতকৰ অৰ্থ স্পষ্ট হয়, তাৰ পিছত মৌলিক উৎপাদকীকৰণ, আৰু তাৰ পিছত চুটি ভাগ বা জখলা পদ্ধতি শিকক। গুণফলৰ সম্পৰ্ক, ভগ্নাংশৰ নিয়ম, আৰু ঘণ্টা-টাইলৰ শব্দ সমস্যা অভ্যাস কৰক, আৰু সপ্তাহত এবাৰ সৰু মিশ্ৰিত ছেট পুনৰালোচনা কৰক।